Het Witte Huis wilde met de dagvaarding de drie journalisten dwingen om hun bronnen prijs te geven. Zij hadden bericht over de gebrekkige veiligheid van president Trumps nieuwe regeringsvliegtuig, dat aan de VS cadeau werd gedaan door Qatar.

In de rechtszaak die vandaag diende, maakte de rechter duidelijk dat hij de krant gelijk zou geven en de verzoeken zou laten intrekken als justitie dat niet zelf zou doen. Volgens de rechter dient het dagvaarden van journalisten om hun bron prijs te geven als een laatste redmiddel in een onderzoek. "Dagvaardingen zijn een laatste stap, niet de eerste", stelde hij.

Openbaar

De hoorzitting van vandaag was openbaar, ondanks pogingen van het Witte Huis om dat te voorkomen. Volgens persbureau AP werd rechter Subramanian tijdens de zitting "steeds feller en geïrriteerder in zijn ondervraging van de advocaten van de overheid over de stappen die zij in hun onderzoek hadden genomen".

Het is vaker voorgekomen dat Amerikaanse regeringen - zowel Democratische als Republikeinse - probeerden om journalisten te dwingen hun bronnen te onthullen. Maar volgens persorganisaties maakt Trumps regering te vrijelijk gebruik van dagvaardingen en huiszoekingsbevelen bij journalisten.

Het is nog niet duidelijk of de zaak hiermee volledig klaar is, of dat de regering nog andere juridische maatregelen neemt. Volgens de rechter mag het ministerie van Justitie journalisten wel blijven dagvaarden, als het zich maar aan de regels houdt.

De 59-jarige schutter heeft de aanslagen van vorig jaar bekend en zo voorkomen dat hij de doodstraf kon krijgen. Nabestaanden uitten hierover in de rechtszaal hun boosheid en zeiden dat Boelter de doodstraf verdient.

De veroordeelde droeg oranje gevangeniskleding en was aan zijn enkels geboeid. Hij zweeg en keek de nabestaanden en overlevenden van de aanslagen niet aan toen zij hun verklaring voorlazen, schrijft persbureau AP.

'We moeten leven met onze wonden'

"De verdachte keek me in de ogen en haalde de trekker over", beschreef slachtoffer John Hoffman het moment van de aanslag. "Hij keek mijn vrouw aan en besloot hetzelfde te doen. Nu moeten we leven met onze wonden." Ze werden beiden getroffen door meerdere kogels en raakten zwaargewond.

Hoffmann zei dat hij gevochten heeft met de schutter en die uiteindelijk buiten de deur wist te krijgen. De politicus vertelde dat hij en zijn vrouw getraumatiseerd zijn door de aanval. "We moeten nu altijd een ontsnappingsplan hebben. Zo zouden mensen niet moeten leven", zei de hevig geëmotioneerde senator.

Aangebeld in de nacht

Boelter had zich voorgedaan als agent. Volgens de aanklager had hij een lijst van Democratische politici die hij wilde doden en had hij zijn doelwitten van te voren in de gaten gehouden. Tim Waltz, die meedeed als running mate bij de vorige presidentsverkiezingen, zou ook op de lijst hebben gestaan.

De aanslagpleger belde 's nachts aan bij zijn doelwitten en riep dat hij van de politie was. Politicus Kristin Bahner had het geluk dat ze niet thuis was toen Boelter voor de deur stond. Parlementsvoorzitter Melissia Hortman was wel thuis en werd van dichtbij dodelijk getroffen, evenals haar echtgenoot.

Na de aanslagen werd er een grote klopjacht op touw gezet om de dader te vinden. De schutter werd twee dagen later gevonden.

Volgens de aanklagers wilde de dader dat het scherp verdeelde parlement van de staat door de moorden conservatiever zou worden.

Trump schrijft op zijn socialemediakanaal Truth Social dat "de deal zal worden goedgekeurd, maar dat is volledig afhankelijk van toetreding van Saudi-Arabië tot de zeer gerespecteerde en succesvolle Abraham-akkoorden".

Die akkoorden werden al getekend door vier andere Arabische landen die nu Israël formeel erkennen als land (de Verenigde Arabische Emiraten, Bahrein, Sudan en Marokko). Tot nu toe doet Saudi-Arabië dat nog niet en stelde het de eis dat er eerst een Palestijnse staat moet worden gesticht.

Oude voorwaarde

De eis lag al op tafel bij eerdere onderhandelingen tussen de VS en Saudi-Arabië over een nucleair programma. Tijdens het presidentschap van Joe Biden was de voorwaarde ook al dat Saudi-Arabië de relatie met Israël zou normaliseren.

Saudi-Arabië heeft nog niet op de woorden van Trump gereageerd, maar de Israëlische premier Netanyahu stelde dat het "een fantastische sprong voorwaarts zou zijn voor vrede in het Midden-Oosten" als Saudi-Arabië zich aansluit bij de Abraham-akkoorden.

Mohammed Bin Salman

Volgens Witte Huis-persvoorlichter Karoline Leavitt blijft de VS praten met Saudi-Arabië om de deal te formaliseren "en hopelijk sluiten ze zich dan snel aan bij de Abraham-akkoorden". Volgens haar heeft Trump na zijn bericht op Truth Social niet meer met de Saudische kroonprins Mohammad bin Salman gesproken, maar is de eis van Trump ook al in eerdere gesprekken op tafel gekomen.

Hoe de nucleaire deal er precies uit gaat zien als die door de VS en Saudi-Arabië wordt getekend, is nog niet bekend. Die zal waarschijnlijk voor dertig jaar gaan gelden, waarbij Amerikaanse bedrijven technologie en expertise leveren voor een atoomprogramma dat bedoeld is voor energievoorziening.

Daarbij zou mogelijk ook uiteindelijk uranium worden verrijkt in het land zelf. In zijn bericht op Truth Social stelt Trump echter dat "er geen verrijking van materiaal zal zijn" en dat Saudi-Arabië geen kernwapens gaat ontwikkelen.

Het incident vond rond 10.00 uur plaats in het winkelcentrum Milaneo in Stuttgart. Hulpdiensten brachten de gewonde vrouw (47) naar het ziekenhuis. Het is niet bekend in welke toestand ze nu verkeert.

In een relatie

Een helikopter werd ingezet tijdens de zoektocht naar de 54-jarige man. Rond 12.00 uur is hij gearresteerd. Volgens de politie kennen de man en vrouw elkaar en hadden ze een relatie. Er wordt nog onderzoek gedaan naar het motief.

Het winkelcentrum werd ontruimd. Er was geen sprake van een gevaar voor de bevolking vertelde een woordvoerder van de politie aan de Duitse krant Der Spiegel.

Waarom mengen de Houthi's zich juist nu in het conflict? De antwoorden op vijf vragen over de Houthi's.

Wie zijn de Houthi's?

Jemeniet Hussein al-Houthi richtte in 1992 de Houthi's op als vreedzame verzetsbeweging in het noorden van Jemen. Ze horen bij de zaidieten, een sjiitische moslimminderheid in het land. De officiële naam van de beweging is 'Ansar Allah', wat 'aanhangers van God' betekent. Ze zijn het niet eens met hoe Jemen geregeerd wordt en vinden dat de regering hun woongebied in het noorden verwaarloost.

In 2011 rukten de Houthi's op en namen de Jemenitische hoofdstad Sanaa in, met een burgeroorlog tot gevolg. De officiële en internationaal erkende regering huisvest zich in de zuidelijke havenstad Aden.

De Houthi's zijn net als Iraniërs sjiitisch en hebben met name om tactische redenen een bondgenootschap gesloten. Daardoor zit Iran praktisch in de achtertuin van Saudi-Arabië. Ze zijn tegen invloed van de VS en Israël in de regio en zijn onderdeel van Irans afgezwakte As van Verzet. Ook Hezbollah in Libanon en Hamas in de Gazastrook horen daarbij.

Waarom laait het conflict tussen Saudi-Arabië en de Houthi's nu op?

Volgens de Houthi's zijn de aanvallen op Saudische olietankers een vergeldingsactie. Ze beschuldigen de Saudische leiders van het opleggen van "een onrechtvaardige en onderdrukkende belegering" van bijna twaalf jaar en "het plunderen van onze hulpbronnen en het opleggen van een alomvattende blokkade".

Saudi-Arabië leidt sinds 2015 een militaire coalitie tegen de Houthi's in de Jemenitische burgeroorlog. Die werd gestart door de toenmalige Saudische minister van Defensie Mohamed Bin Salman (MBS), tegenwoordig de de facto leider van het land. Hij dacht met bombardementen de Houthi's te kunnen verdrijven.

De luchtaanvallen kregen de Houthi's niet klein. Ook na Amerikaanse bombardementen bonden ze niet in.

Een in 2022 afgesproken staakt-het-vuren tussen de Saudiërs en Houthi's werd al vaker geschonden. Zo zijn de Houthi's gefrustreerd over de Saudische blokkade van havens en luchthavens in het door hen gecontroleerde gebied in het noordwesten van Jemen. Hetzelfde geldt voor een luchtaanval op de luchthaven van Sanaa vorige week, waarvoor ze het koninkrijk verantwoordelijk houden.

Hoe sterk zijn de Houthi's militair gezien?

Hoewel de Houthi's ooit begonnen als rebellen tegen de Jemenitische regering, hebben ze al jarenlang de macht over een groot gebied. Waar ze voorheen wapens en raketten kregen van Iran, heeft de beweging in de loop der jaren een eigen productieketen opgetuigd. Daarmee wisten ze al vaker de commerciële scheepsvaart in de Rode Zee grotendeels plat te leggen.

Welke schepen zijn doelwit?

Tot nu toe zijn bij beschietingen door de Houthi's twee olietankers geraakt, beide afkomstig uit Saudi-Arabië.
De tankers zouden de zeeblokkade van de rebellengroep hebben geschonden. De dreiging van de Houthi's is gericht tegen schepen die de Saudische havens aandoen.

De waarschuwing van de Houthi's voor de Rode Zee komt dus boven op de Iraanse dreiging tegen de scheepvaart aan de andere kant van het Arabische schiereiland, in de Perzische Golf. Het zou de aanzienlijke Saudische olie-export, die tot nu toe redelijk ongeschonden is gebleven, kunnen beïnvloeden.

Na de lange blokkade van de Straat van Hormuz, gaan er nu ook minder schepen door Bab al-Mandab, de kleine zeestraat gelegen tussen Somalië en Jemen. Die verbindt de Arabische Zee met de Rode Zee, de vaarroute naar het Suezkanaal.

Als tijdelijke oplossing biedt het Saudische staatsoliebedrijf Aramco ladingen ruwe olie aan vanuit de Middellandse Zee. Daarvoor zou de Egyptische haven Sidi Kerir worden gebruikt, meldt persbureau Reuters.

Wat zijn de economische gevolgen van het afsluiten van de Straat van Bab el-Mandeb?

Mocht de Bab el-Mandeb volledig worden geblokkeerd, dan raakt dat in de eerste instantie vooral de economie van Saudi-Arabië, zegt Michel Don Michaloliákos van het Haagsch Instituut voor geopolitiek (HIG).

Van tekorten in Europa is nu nog geen sprake. Op korte termijn is dat ook niet de verwachting. Maar door de huidige situatie kampt Europa wel met een hoge inflatie.

"We weten dat het altijd start met de prijs aan de pomp en hogere energieprijzen. Uiteindelijk zal dit natuurlijk over de hele linie effecten hebben op talloze producten en levensmiddelen."

De Bab el-Mandeb werd belangrijker voor Saudi-Arabië nadat die andere zeestraat, bij Hormuz, werd afgesloten. Via een pijpleiding wordt olie van de golfregio over land naar het westen getransporteerd, dat aan de Rode Zee ligt.

"Dagelijks werden er zo'n 4 miljoen vaten olie geëxporteerd vanuit de haven van Yanbu aan de Rode Zee, aan het einde van de Oost-Westpijpleiding. Het grootste gedeelte ging naar Azië, maar door de huidige dreiging is dat niet meer mogelijk."

Van de wereldwijde oliehandel ging zo'n 5 procent door de Bab el-Mandebstraat. Vooral Aziatische landen zoals China, Japan en India zijn daarvan afhankelijk. Don Michaloliákos maakt zich dan ook grote zorgen. "De oliemarkt stond al onder druk en daar komt het wegvallen van die Saudische levenslijn ook nog eens bij, dan wordt het wel heel erg lastig."

Het aantal burgers dat kampt met acute ondervoeding, met name kinderen, is volgens de organisatie fors gedaald. Voor 1,2 miljoen mensen geldt echter nog altijd een crisissituatie qua voedselonzekerheid. Ruim 200.000 mensen zitten volgens de gebruikte IPC-classificering in een noodsituatie, de laatste fase voor een hongersnood.

Hoewel er vrijwel nog dagelijks mensen worden gedood door Israëlische beschietingen heeft de wapenstilstand, die geldt sinds oktober vorig jaar, ervoor gezorgd dat meer gebieden worden bereikt met voedselpakketten.

Minder voedsel door bezuinigingen

Volgens de VN werd in november een piek in de hulpverlening bereikt. Die maand werden 2,1 miljoen mensen bereikt met voedselhulp. In mei was dat aantal gedaald tot 1,5 miljoen. De VN-waakhond vreest dat deze trend zal doorzetten aangezien er minder geld beschikbaar is.

Onder meer het Wereldvoedselprogramma van de VN wordt hard getroffen door bezuinigingen. Directeur Carl Skau zegt dat daardoor nu al minder voedsel wordt geleverd aan Palestijnen in Gaza. "Er is vooruitgang op het gebied van voedselveiligheid in Gaza, maar die is broos en kan snel omslaan."

Hij omschrijft de algehele humanitaire situatie in Gaza als "wreed". Er zijn grote tekorten aan sanitaire voorzieningen, medicijnen, zorg en water. Honderdduizenden mensen leven in tenten, omdat ze niet terug kunnen of mogen keren naar huis.

Wat doet het IPC?

The Integrated Food Security Phase Classification (IPC) is opgezet met als doel wereldleiders te voorzien van analyses over de voedselonzekerheid en hongersnoden in de wereld. Het IPC bestaat uit negentien organisaties en ngo's die voedselcrises wereldwijd monitoren.

Het IPC hanteert vijf categorieën van voedselonzekerheid. Volgens het IPC is er hongersnood als minstens 20 procent van de bevolking geen toegang heeft tot eten, een op de drie kinderen aan acute ondervoeding lijdt en er per dag twee mensen op de 10.000 doodgaan door honger.

In augustus vorig jaar jaar werd in een deel van de Gazastrook een hongersnood vastgesteld. Vanuit Israël werden deze rapportages afgedaan als gefabriceerd. De Israëlische regering heeft diverse VN-organisaties beschuldigd van vooringenomenheid.

In reactie op de aanslagen door Hamas op 7 oktober 2023 heeft Israël de Gazastrook militair bezet. Een groot deel van de enclave ligt in puin door bombardementen en beschietingen. De Israëlische regering heeft de enclave in de oorlog vele weken afgesloten van de toevoer van water, medicijnen en voedsel.

Het Internationaal Strafhof in Den Haag heeft een aanhoudingsbevel uitgevaardigd tegen de Israëlische premier Netanyahu op verdenking van onder meer het inzetten van honger als oorlogstactiek. De premier weerspreekt die beschuldiging en noemt het Strafhof partijdig.

Israël stelt dat Hamas op grote schaal voedsel heeft gestolen. De regering van de VS heeft hier echter geen bewijs voor gevonden, zo melden Amerikaanse media vorig jaar op basis van een intern rapport.

Ze maakten er gisteren desondanks een leuk dagje aan het strand van, surfboards mee en genieten, maar bij terugkomst op de camping rond 18.30 uur was het duidelijk: de boel moest geëvacueerd worden.

"Iedereen moest zijn spullen in de auto gooien en wegrijden." Voor het gezin Phoelich betekende dit dat de caravan en alle grote spullen als tafels, stoelen en de surfboards moesten worden achtergelaten .

Ongunstige weersverwachtingen

"We hopen dat we nog weer terug kunnen naar de camping om deze op te halen, maar het is maar de vraag of ze deze brand onder controle krijgen", zegt Phoelich.

Hun lot ligt in handen van de lokale Franse autoriteiten, die doorgaans geen onnodige risico's nemen bij branden van deze omvang. Vanmiddag maakte de prefectuur van het departement Gironde, waar de brand woedt, bekend dat inmiddels meer dan 3400 hectare natuur is verwoest.

Meer dan 20.000 inwoners en toeristen zijn uit het gebied geëvacueerd. Hoe dit zich in de komende dagen gaat ontwikkelen, is moeilijk te zeggen. De weersverwachtingen zijn ongunstig: het waait er flink en de temperaturen blijven de komende dagen onverminderd hoog.

Deze mensen moesten vannacht hun huis uit:

De brand, die gisteren uitbrak in de plaats Saumos in de buurt van het toeristische Bassin d'Arcachon, is dan ook nog altijd niet onder controle, meldden de autoriteiten vanmiddag op X. De Europese Unie heeft inmiddels toegezegd zo snel mogelijk drie blusvliegtuigen naar het getroffen gebied te sturen.

Ook in het zuidoosten van Frankrijk, tussen Marseille en Nice, zijn bosbranden. Daar is 2700 hectare natuurgebied afgebrand, meer dan driehonderd mensen zijn geëvacueerd. De vijfhonderdvijftig brandweerlieden die daar actief zijn, worden ondersteund door vier Canadair-blusvliegtuigen, twee Dash-vliegtuigen en drie blushelikopters.

Nadat Lisa en haar ouders de kofferbak hadden volgegooid met alles wat nog meekon, reden zij op aanraden van de autoriteiten naar het dorpje Lacanau, ten noorden van de camping. Daar stonden honderden bedden klaar voor de evacuees. "Ook de brandweerlieden komen hier om elkaar af te lossen. Het was allemaal supergoed geregeld."

Paniek zag ze dan ook niet. Niet bij andere toeristen, niet bij de lokale bevolking. "Toen we onderweg waren zagen we sommige locals nog gewoon voor hun huis zitten." Toch is het een bijzondere situatie waar zij zich in bevinden, weet Phoelich. Ze vieren al tien jaar vakantie in deze regio, ze kennen er de weg, maar dit hebben zij nog nooit meegemaakt.

Hoe de boel zich gaat ontwikkelen, weten ze nog niet. Vanavond krijgen zij en haar ouders de laatste stand van zaken te horen. Terug naar hun woonplaats Amsterdam gaan zij in ieder geval niet. Vandaag is het gezin maar een beetje gaan shoppen om de tijd te doden. "We zijn hier pas twee dagen, en ik heb slechts één dag kunnen surfen. Ik hoop echt dat daar nog meer dagen bij komen."

Caravan in de fik

Voor vakantieganger Wouter is de situatie anders. Hij vertrok vandaag in allerijl als een van de laatsten van een kleine camping in de dezelfde regio als Phoelich. "Gisteren leek er weinig aan de hand, maar gedurende de nacht kwamen er waarschuwingen over de branden en vandaag hoorden we dat we van de camping af moeten." Rustig verliep dat niet, zegt hij. "Mensen waren in paniek."

Ook hij heeft zijn hele hebben en houwen moeten achterlaten, er was simpelweg geen tijd meer om de caravan achter de auto te koppelen. Vervolgens reden zij "via allerlei kleine weggetjes" weg bij La Porge omdat alle grote wegen in de regio zijn afgesloten, om vervolgens in een eindeloze file terecht te komen.

Ondertussen kreeg hij slecht nieuws: "Ik heb net te horen gekregen dat mijn caravan in lichterlaaie staat, samen met meerdere auto's. Flink wat regelwerk is het."

Als nieuwe fractievoorzitter is Thorsten Frei aangewezen. Op dit moment is die rechterhand van Merz nog kabinetschef, een ministerspost op het kantoor van de kanselier. Die functie gaat naar de huidige minister van Volksgezondheid Nina Warken. Zij wordt op haar beurt weer opgevolgd door Carsten Linnemann, eveneens een vertrouweling van Merz.

De laatste twee benoemingen worden morgen bekendgemaakt, maar lekten vandaag al uit via Duitse media. Met de benoeming van Frei moet de fractie nog akkoord gaan.

Merz liet afgelopen weekend doorschemeren dat hij een herschikking van de regering overwoog. Hoe groot de stoelendans uiteindelijk wordt, is nog onduidelijk.

Afstand van Spahn

Met een nieuwe opstelling hoopt de CDU/CSU de rel rond Spahn snel te vergeten. De christendemocraat maakte vorige week bekend vader te zijn geworden met behulp van een draagmoedertraject in de VS. Dat is in Duitsland verboden en juist Spahn had als minister legalisering tegengehouden. Na ophef stapte hij op.

De gang van zaken wekte de indruk dat wetten en principes niet gelden voor politici zelf. Ook sloeg het een flinke deuk in de geloofwaardigheid van zowel Spahn als de partij. De christendemocraten kampen al met een geloofwaardigheidsprobleem, onder meer vanwege het verbreken van verkiezingsbeloftes.

Zo sprak Merz zich in de campagne uit tegen het aangaan van nieuwe schulden, maar besloot hij nog voor zijn regering was geformeerd tot het lenen van honderden miljarden voor defensie en infrastructuur. Dat wordt hem door kiezers en partijgenoten nog steeds vaak nagedragen.

Merz heeft zich intussen stevig gedistantieerd van Spahn. In een interview met ZDF bekritiseerde de bondskanselier de communicatiestrategie van zijn partijgenoot. Ook zei Merz dat de ophef te maken heeft met de "persoonlijkheid" van Spahn, een doodskus. Spahn was impopulair bij zowel veel kiezers als coalitiegenoot SPD, vanwege zijn harde onderhandelstijl en positie als rechtse hardliner.

Hij gold weliswaar als steunpilaar in de Bondsdag voor Merz, maar was in het verleden juist een tegenstreber om de macht in de CDU. De jonge machtspoliticus Spahn bleef daarom een mogelijke uitdager voor Merz (70). Zo vormt zijn vertrek een geluk bij een ongeluk voor de bondskanselier: het biedt de kans loyale figuren in zijn naaste kring te placeren.

Weinig vrouwen

Met Frei als fractieleider kiest Merz nu voor een vertrouweling op deze belangrijk post. De vijftiger met subtiel, Badens accent wordt in vrijwel alle profielen omschreven met één woord: vriendelijk. Ook bij de SPD staat hij bekend als betrouwbaar en goed geïnformeerd.

Merz is de afgelopen maanden herhaaldelijk bekritiseerd dat hij zich laat omringen door mannen die op hem lijken. Vrijwel geen enkele politieke topfunctie bij CDU/CSU wordt nu door een vrouw bekleed. Door Nina Warken tot kabinetschef te benoemen, krijgt een vrouw nu een invloedrijke functie. Tegelijk is het een functie in de schaduw; geen zichtbare of mediagenieke post.

Ook Oost-Duitsland is ondervertegenwoordigd in Merz' regering. Dat lijkt licht te veranderen met de verwachte benoeming van de Oost-Duitse Philipp Amthor tot speciale minister die de coördinatie met de deelstaten op zich neemt.

De christendemocraten hopen dat de rust in de CDU/CSU-tent snel terugkeert. In september wachten drie deelstaatverkiezingen in Oost-Duitsland. In Berlijn en Saksen-Anhalt lijkt de partij niet meer de grootste te worden, in Mecklenburg-Voor-Pommeren peilt de CDU zelfs onder de 10 procent. De rechts-radicale AfD staat juist op grote winst.

De CDU/CSU-fractie stemt volgende week over de nieuwe fractievoorzitter. Daarvoor moeten zij terugkomen van reces. De reis, bijvoorbeeld vanaf een ver vakantieadres, moeten zij zelf betalen, melden Duitse media deze week. Dat moet voorkomen dat de campagne gaat draaien om het inzetten van belastinggeld om intern gedoe bij de CDU/CSU op te lossen.

Het gaat om het grotendeels houten stadscentrum van de stad. Dat is van groot cultureel belang voor de bevolking en ook een toeristische trekpleister. Het centrum werd in 2002 op de Werelderfgoedlijst gezet.

De Unesco-lijst van bedreigd werelderfgoed is bedoeld als een waarschuwing en moet de regering ertoe aanzetten maatregelen te nemen om het erfgoed beter te beschermen. De waarschuwing betekent niet dat Paramaribo meteen zijn werelderfgoedstatus verliest, maar dat kan wel gebeuren als er niet wordt ingegrepen.

Omstreden bouwprojecten

De twee omstreden bouwprojecten zijn de Nationale Assemblee en de Yogh-parkeertoren. Tijdens de bouw is geen rekening gehouden met aanbevelingen van Unesco. Volgens Unesco en erfgoedadviseurs tasten de gebouwen het beschermde stadsgezicht aan, meldt de krant De Ware Tijd.

Ook het brandgevaar is een belangrijk punt. De huizen in het historisch centrum zijn voornamelijk van hout. Ze staan bovendien grotendeels leeg, wat zwervers aantrekt en het brandgevaar vergroot.

In 2025 brak er een grote brand uit waardoor een aantal historische panden zijn verwoest. Dit is niet een losstaand incident, er breekt vaker brand uit.

Sitemanager Stephen Fokké van de Stichting Gebouwd Erfgoed Suriname zegt tegen De Ware Tijd dat de maatregel van Unesco te verwachten was. Waarschuwingen zijn namelijk al jarenlang genegeerd. Fokké geeft aan dat de Surinaamse regering de consequenties had moeten zien aankomen.

In 2025 werd advocaat Mary Hyun-Sook Lee betrapt op het gebruik van AI bij een erfrechtszaak. Zowel op schrift als in de rechtszaal haalde ze niet-bestaande zaken aan. Een andere zaak die zij aanhaalde in haar betoog bleek inhoudelijk irrelevant, schrijft krant The Toronto Star. In een ander geval klopte de zaak die aangehaald wel, maar bleek de uitkomst niet te kloppen, is te lezen in haar tuchtzaak.

'Schuld van student'

De advocaat werd gevraagd om bewijsstukken te overleggen en kon dat niet. Toen zij daarop werd aangesproken, gaf zij uiteindelijk aan de rechter toe dat de documenten met AI waren gegenereerd. Maar zij stelde dat een assistent van haar, een rechtenstudent, dat had gedaan; zij was naar eigen zeggen "van de oude stempel" en had geen idee hoe ChatGPT werkte.

Een toezichtorgaan voor advocaten besloot zich op de zaak te storten. Nadat de advocaat aanvankelijk had geweigerd om de naam van de assistent te geven, gaf ze ten slotte toe dat ze geen assistenten of stagiairs in dienst had ten tijde van de zaak.

Weer in de fout

Het leidde tot een tuchtzaak. Uit haar zoekgegevens op haar computer die de tuchtraad had opgevraagd, bleek dat de vrouw kort nadat zij was betrapt opnieuw in de fout was gegaan, meldt The Toronto Star. Voor een vervolggesprek met de rechter van de eerste zaak gebruikte ze ChatGPT als hulpmiddel. Ze schreef in ChatGPT dat ze "zo stom was geweest" om zich te baseren op niet-bestaande bronnen en vroeg hoe ze zich verder kon voorbereiden om een tuchtzaak te voorkomen.

Ze is nu zes maanden geschorst en heeft een boete gekregen van 10.000 Canadese dollar, omgerekend ruim 6000 euro.

Eerste advocaat

Volgens The Toronto Star is het waarschijnlijk de eerste keer dat een uitspraak over foutief gebruik van AI in een tuchtzaak openbaar is gemaakt.

Ook in andere landen zijn gevallen bekend van advocaten die foutief gebruikmaakten van kunstmatige intelligentie. In Nederland kregen meerdere advocaten waarschuwingen na verkeerd gebruik van AI.

De politie vermoedde aanvankelijk dat er sprake was van een gijzeling, maar onderzoekt het incident nu als moord en een roofoverval.

Het slachtoffer, vermoedelijk een bankmedewerker, wist na het geweld nog naar buiten te vluchten. De man werd met levensbedreigende verwondingen naar het ziekenhuis gebracht. Daar is hij overleden.

Urenlang

De dader hield zich ondertussen urenlang op in het gebouw. Hij werd aan het eind van de middag gearresteerd.

Hoeveel personen zich er in het gebouw bevonden ten tijde van de aanval, is onduidelijk. Twee andere bankmedewerkers hadden zich in een ruimte verschanst, maar werden rond 17.45 uur door speciale eenheden van de politie uit het pand gehaald.

De politie en reddingsdiensten werden vanmiddag massaal ingezet. Het gebied rond de bank was afgezet. De bank bevindt zich op de begane grond van een gebouwencomplex, waarboven appartementen zitten.

Straat zegt dat ze niemand wilde uitsluiten, maar juist ruimte wilde maken voor mensen die zich in een moshpit minder veilig voelen. "Wat haar bedoeling ook was, mensen kunnen zich hierdoor gediscrimineerd voelen", zegt Discriminatie.nl. Het meldpunt kreeg daar "vele honderden klachten" over. "Wij begrijpen dat, maar zien op dit moment niet genoeg aanleiding om te denken dat er discriminatie was op basis van huidskleur of geslacht."

Het meldpunt zegt dat de artieste geen beledigende uitlatingen deed over witte mannen. "De oproep had alleen betrekking op één korte, eenmalige moshpit voor deze groepen. Bezoekers werden dus niet van het concert geweigerd."

In deze video van Nieuwsuur zie je wat een moshpit is en wat Straat vorige maand in Gent heeft gezegd:

Discriminatie.nl zegt geen verdere stappen te zetten wat betreft de meldingen. Het Openbaar Ministerie in West-Brabant heeft meerdere aangiftes ontvangen. Verdere mededelingen doet een woordvoerder niet. Ook de vraag of alle klagers bij het concert aanwezig waren, kan een woordvoerder niet beantwoorden.

De zaak speelt ook in België. Tijdens de Gentse Feesten verduidelijkte Straat haar eerdere oproep en vroeg zij bezoekers om zich eens wat vaker in andere mensen te verplaatsen. Volgens Belgische media klonk er applaus na haar oproep.

"Hoewel de uitspraak polariserend of kwetsend kan worden ervaren, moet ze in deze context worden gezien als een symbolische en artistieke uiting", zegt een woordvoerder van het Belgische discriminatiemeldpunt Unia tegen de Vlaamse omroep VRT. Het expertisecentrum ontving zo'n tweehonderd meldingen over het optreden. Die werden onderzocht, net als de uitspraken van Straat.

'Context doorslaggevend'

De context van de uitspraken was daarbij doorslaggevend, zegt de woordvoerder. "De uitspraak werd gedaan aan het eind van een artistiek optreden met een maatschappelijke en politieke boodschap over ongelijkheid." Ook waren er volgens Unia geen aanwijzingen dat witte mannen daadwerkelijk werden uitgesloten van het concert of van deelname aan de activiteiten.

"Volgens de rechtspraak van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens genieten artistieke en politieke uitingen een ruime bescherming onder de vrijheid van meningsuiting, ook wanneer zij provoceren, choqueren of kwetsen", zegt de woordvoerder.

Alleen bij een daadwerkelijke oproep tot discriminatie, uitsluiting of haat kan die bescherming worden beperkt, aldus Unia. Elementen voor het inperken van die bescherming waren er niet.

Mikpunt van haatberichten en doodsbedreigingen

Sinds de eerste uitspraak kreeg Straat een stortvloed aan online haat over zich heen. In een Instagram-bericht eerder deze maand schreef ze over "een golf aan seksistische, antisemitische haatberichten en (doods)bedreigingen waarvan de ene explicieter en creatiever dan de ander".

Dat gebeurt volgens Straat niet alleen op het internet. "Online en in briefvorm, inclusief aangiftes en gerechtelijke aanklachten tegen mij, de mensen met wie ik werk en alle zalen en festivals waar ik speel deze zomer."

De zangeres verweet in het bericht ook het gebrek aan publieke solidariteit. "Waar zijn de (linkse) media? Waar blijven de statements vanuit de grote festivals? Het enige publieke narratief dat er te vinden is, is dat van rechtse media, zoals in de vorm van Johan Derksen die op nationale televisie roept: "Ik laat me niet piepelen door dat kutwijf" en "deze trut komt er niet mee weg".

De kolonie is een van de grootste wereldwijd en volgens de onderzoekers was het aantal kuikens hier in eerdere jaren redelijk stabiel. De blokkade van de ijsberg was zeer waarschijnlijk de oorzaak dat er vorig jaar ruim 21.000 kuikens minder waren. "Deze afname vonden we als onderzoekers bijzonder zorgwekkend", zegt hoofdonderzoeker Jeong-Hoon Kim. "Ik realiseerde me dat we getuige waren van iets ongewoons. Het is een ervaring die ik niet snel zal vergeten."

Een ijsschots brak af van de Nansen-ijsplaat en kwam in juli vorig jaar vast te zitten langs de smalle kuststrook in de buurt van de kolonie. De normale route van de keizerspinguïns naar zee - en dus ook naar hun voedsel - werd daarmee geblokkeerd. Door de ijsberg ontstond een soort klif van tientallen meters hoog waar de pinguïns niet vanaf konden.

Aan de oostelijke rand van de ijsberg was wel een smalle doorgang, maar het is onduidelijk of de keizerspinguïns die konden vinden. Sommige waarschijnlijk wel, denkt Kim. De onderzoekers zagen dat de kuikens die nog wel leefden ongeveer even zwaar waren als de jongen van andere kolonies uit de buurt. Kim noemt dat een lichtpuntje in het onderzoek: "Hoewel er veel minder jongen waren, hebben sommige kuikens het in elk geval wel overleefd."

Het onderzoek past bij de trend die te zien is onder keizerspinguïns, ziet Antarctica-onderzoeker Anton Van de Putte van het Instituut der Natuurwetenschappen in Brussel. Zo heeft natuurbeschermingsorganisatie IUCN de keizerspinguïn recent toegevoegd aan de lijst met bedreigde dieren. Door de opwarming van de aarde breekt zee-ijs rondom de Zuidpool eerder af of verdwijnt het sneller, terwijl dit juist het gebied is waar de jongen grootgebracht worden voor ze kunnen zwemmen.

"Het gebeurt natuurlijk vaker dat een ijsschots afbreekt, dat is een normaal proces op Antarctica. Maar door klimaatverandering kan het vaker voorkomen", legt de Belgische wetenschapper uit. "We zien dit de afgelopen vijf jaar steeds meer."

Het is momenteel winter op Antarctica, en toch is het ontzettend warm, ziet Van de Putte. "Deze temperaturen zijn voor een winterperiode heel erg hoog." Data van de Europese klimaatdienst Copernicus tonen aan dat het zee-ijs de laatste jaren afneemt. Afgelopen juni lag er 8 procent minder zee-ijs dan gemiddeld voor deze maand in grofweg de dertig jaren hiervoor.

Het zee-ijs op Antarctica bleef ondanks klimaatverandering voorheen lang stabiel, zegt Van de Putte. "Maar het lijkt erop dat we vijf tot drie jaar geleden een soort kantelpunt voorbij zijn. Het is het resultaat van de uitstoot van broeikasgassen. Het is jammer dat deze diersoorten daar zo door worden geraakt."

Daar komt bij dat weerfenomeen El Niño net is begonnen waardoor het mogelijk nog warmer kan worden. "Het is de laatste jaren echt een optelsom van verschillende factoren die het moeilijk maken voor de keizerspinguïns."

Alleen dit jaar al zijn er zeker 140 moorden gepleegd in de Arabische gemeenschap. "Het kan de politie niets schelen", vertelt Abed Abu Shehadeh. Hij is het hoofd van de Islamitische raad in Jaffa, een gemengde wijk in Tel Aviv. "Ze bestrijden de criminaliteit in onze gemeenschap niet."

Shehadeh vertelt dat criminaliteit in de gemeenschap al langer een probleem is, maar volgens hem is de situatie de afgelopen jaren verder verslechterd vanwege het beleid van de huidige regering. "Een duidelijke verklaring hiervoor is de toename van racisme binnen het politiekorps. Sinds Ben-Gvir minister van Nationale Veiligheid is, zien we een piek in het aantal moorden."

Verdubbeling

De extreemrechtse minister Itamar Ben-Gvir is in het verleden veroordeeld voor het aanzetten tot anti-Arabisch racisme en voor steun aan een terroristische organisatie. Na zijn aantreden zette hij een belangrijk initiatief om criminaliteit in Arabische gemeenschappen aan te pakken grotendeels stil.

Het aantal moorden in de Arabische gemeenschap in Israël steeg van 116 in 2022 naar 244 in 2023, ruim een verdubbeling. 2023 was het eerste volledige jaar waarin Itamar Ben-Gvir minister van Nationale Veiligheid was. Vorig jaar werden er 252 Arabische burgers gedood als gevolg van geweld en criminaliteit. Niet eerder was het aantal dodelijke slachtoffers zo hoog.

Een van de slachtoffers is de 32-jarige Hussein Samouni. Hij werd afgelopen november voor zijn woning in Jaffa doodgeschoten. "Hij was niet alleen mijn zoon, hij was ook mijn beste vriend, mijn geliefde, mijn toekomst, de toekomst van de hele familie", vertelt zijn vader Ziad.

Waarom zijn zoon werd doodgeschoten, zegt Ziad niet te weten. Wel ziet hij dat er een groeiend probleem is met criminaliteit in de Arabische gemeenschap in Israël. "Je kunt tegenwoordig om de kleinste zaken doodgeschoten worden. De criminaliteit in onze gemeenschap wordt gedreven door macht, geld, ego en laten zien wie de baas is."

Ongelijke behandeling

Volgens Ziad is er veel ongelijkheid tussen Arabische en Joodse inwoners in Israël als het gaat om overheidsinvesteringen. Ook de Israëlische ngo Abraham Initiatives wijt de toenemende criminaliteit onder Palestijnse Israëliërs aan armoede, beperkte kansen, gebrekkige voorzieningen en decennialange structurele verwaarlozing.

Dit werkt volgens buurtleider Abed Abu Shehadeh criminaliteit in de hand. "Kijk bijvoorbeeld naar de werkloosheid. Veel jongeren tussen de 18 en 24 jaar hebben geen baan. Niemand bekommert zich om deze groep. Zolang er voor deze groep geen structurele oplossingen komen, zullen zij eerder geneigd zijn om de criminaliteit in te gaan."

Geheime dienst

De regering heeft vorige week een plan goedgekeurd waarbij de binnenlandse veiligheids- en inlichtingendienst Shin Bet wordt ingezet om de criminaliteit in de Arabische gemeenschap aan te pakken. Om dit te realiseren worden honderden miljoenen euro's verschoven van gemeenschapsontwikkeling naar handhavingsmaatregelen. Volgens critici is dat een gevaarlijke ontwikkeling, waarmee de onderliggende oorzaken van de criminaliteit niet worden aangepakt.

Shehadeh wijst op nog een ander gevaar. "De geheime dienst heeft veel meer middelen tot zijn beschikking dan de gewone politie en dus kan deze maatregel ook gevolgen hebben voor de persoonlijke vrijheden van Arabische inwoners."

De Shin Bet heeft bijvoorbeeld meer bevoegdheden op het gebied van inlichtingen verzamelen, preventieve maatregelen nemen om veiligheidsdreigingen weg te nemen en om geheime operaties uit te voeren. "Dit kan er uiteindelijk ook toe leiden dat onschuldige mensen worden aangepakt, zoals activisten en journalisten", denkt Shehadeh.

Onopgeloste zaken

Ziad Samouni heeft tot op de dag van vandaag niets gehoord van de politie over de moord op zijn zoon. "Ik heb nog niet eens een telefoontje gehad, alsof er niets is gebeurd. Als een Joodse inwoner wordt vermoord, wordt de dader vaak binnen 24 uur opgepakt. Maar hoeveel moordzaken zijn er in de Arabische gemeenschap tot op de dag van vandaag onopgelost gebleven", vraagt hij zich af.

Terwijl vorig jaar zo'n 65 procent van de moordzaken onder Joodse Israëliërs werd opgelost, was dat volgens de ngo Abraham Initiatives onder Arabische inwoners slechts 10 procent. Ziad vreest dat de straffeloosheid ertoe leidt dat geweld en criminaliteit alleen maar zullen toenemen.

De agent pleegde in mei dit jaar zelfmoord, maar het onderzoek naar zijn misdrijven wordt voortgezet. Naar verwachting zijn er nog meer slachtoffers.

"Het voelt een beetje alsof dit wel eens het 'Wayne Couzens-moment' van de Schotse politie zou kunnen zijn", zegt een bron dicht bij het onderzoek tegen de Britse omroep. De bron verwijst hiermee naar de spraakmakende zaak in 2021 waarbij de Londense politieagent Couzens de 33-jarige Sarah Everard vermoordde.

Verkrachting na aangifte

De zaak in Schotland kwam aan het licht toen een vrouw zich eind vorig jaar meldde bij de politie in Glasgow. Ze zei in 2012 de politie gebeld te hebben om aangifte te doen van verstoring van de orde bij haar thuis. Die avond in 2012 meldden zich meerdere politieagenten bij haar huis om een verklaring op te nemen. Enige tijd later keerde een van hen terug en verkrachtte haar.

De vrouw wist niet wie de agent was. De politie startte een onderzoek en traceerde de agenten die op die avond bij de vrouw waren langsgegaan. Een van hen bleek in de weken nadat de vrouw aangifte had gedaan van de ordeverstoring nog meerdere keren haar dossier te hebben geopend om te kijken of er nieuwe informatie was toegevoegd. Hij deed dit zelfs tijdens zijn vrije tijd. Mogelijk wilde hij weten of de vrouw melding had gedaan van de verkrachting.

De agent die deze informatie meerdere keren had opgezocht was de 47-jarige Alan Greer, die sinds 2009 als politieagent werkte. Hij werd geboren in Australië en verhuisde op zijn zesde naar het Verenigd Koninkrijk.

Op zoek naar aanklacht

De rechercheurs gebruikten Greers mobiele telefoonnummer als zoekterm in hun systeem en vonden een aangifte van een sekswerker die in 2018 dit nummer had opgegeven van een klant die zich gewelddadig had gedragen. Destijds werd dit telefoonnummer niet aan Greer gelinkt.

Dit gaf de rechercheurs een reden om alle bewegingen van Greer in het politiesysteem na te gaan. Ze ontdekten dat Greer in het politiesysteem zocht of er een aanklacht was ingediend via een bepaald telefoonnummer. De rechercheurs konden vaststellen dat het nummer waar hij naar zocht van een sekswerker uit Glasgow was.

De rechercheurs zagen hierin voldoende bewijs dat het ging om een patroon en kregen toestemming voor een huiszoeking en inbeslagname van Greers apparatuur.

Duizenden foto's en video's

Dat gebeurde in april dit jaar, toen de politieagent werd opgepakt op verdenking van de verkrachting in 2012. Ook werden zeven telefoons en een laptop in beslag genomen. Greer werd geschorst als agent, maar mocht het proces wel in vrijheid afwachten.

Het onderzoek op zijn telefoons leverde duizenden beelden op waarop te zien is hoe Greer honderden prostituees bezocht. De politie heeft nog niet al het materiaal kunnen onderzoeken, maar wist al wel vijf sekswerkers te identificeren die ernstig seksueel zijn misbruikt. Volgens de BBC was het geweld zo ernstig, dat Greer aangeklaagd zou kunnen worden voor poging tot moord.

Het onderzoek neemt naar verwachting nog maanden in beslag, maar tot nu toe zijn er naast de vijf sekswerkers ook drie andere slachtoffers geïdentificeerd. Zij zijn geen sekswerkers. Twee van hen zijn vrouwelijke politieagenten in opleiding, van wie Greer ongepaste beelden had gemaakt.

Oproep getuigen

Toen de omvang van Greers misdrijven in beeld kwam, bracht de lokale politie samen met maatschappelijk werkers een bezoek aan zijn huis. Een dag later pleegde de agent zelfmoord, volgens de BBC.

"Deze agent heeft duidelijk misbruik gemaakt van zijn macht", zegt de leidinggevende van het politieonderzoek tegen de BBC. Ze noemt de uitkomsten van het onderzoek "schokkend".

Hoewel de politieagent niet meer veroordeeld kan worden, roept de politie slachtoffers op om zich toch te melden. De politie wil een volledig beeld krijgen van de omvang van de misdaden van Greer en belooft naar slachtoffers te luisteren en hen hulp te bieden.

113

Denk je aan zelfdoding of maak je je zorgen om iemand? Praten erover helpt en kan anoniem via de chat op www.113.nl of telefonisch op 113 of 0800-0113.

In beide gevallen overtreedt Google volgens de Europese Commissie de Europese wet digitale markten (DMA). Die wet richt zich op de grootste techbedrijven en moet voorkomen dat bedrijven als Google, Apple en Microsoft misbruik maken van hun machtspositie.

Google is het niet met de boetes eens. Directeur Kent Walker zegt dat de zoekmachine slechter wordt "door een kleine groep klagers die het eigenbelang nastreeft". Hij noemt de boetes "slecht voor Europese bedrijven en voor consumenten".

Walker denkt dat het zal leiden tot het verdwijnen van de mogelijkheid om steeds de actuele prijs en de beschikbaarheid van diensten en producten in de zoekmachine te zien. Het bedrijf overweegt in beroep te gaan.

Hotels boeken

Wie een hotel zoekt via Google, krijgt eerst een reeks opties te zien die Google zelf voorstelt. Datzelfde gebeurt wanneer je zoekt naar bijvoorbeeld nieuwe schoenen of een vlucht. Dat het techbedrijf zulke producten aanbiedt, is volgens de Commissie niet erg. Het probleem is dat Google zijn eigen diensten om een hotel of vlucht te zoeken prominenter toont dan alternatieve websites die dat ook kunnen.

Daarmee trekt het bedrijf zichzelf voor in zijn eigen zoekmachine, vindt de Commissie, en dat mag niet volgens de Europese regels. Het idee achter de wetgeving is dat grote online zoekmachines gelijke kansen moeten geven aan verschillende commerciële aanbieders. Consumenten weten dan welke opties er allemaal zijn en kunnen zo een afgewogen keuze maken.

Aankopen in apps

De Commissie legt Google vandaag nog een tweede boete op. Die is iets lager: 430 miljoen euro. Die boete is voor de beperkingen die de techreus oplegt aan app-ontwikkelaars die hun app aanbieden in de Google Play Store. Via die online winkel kan je apps downloaden op Androidtelefoons.

De Europese Commissie stelt vast dat app-ontwikkelaars niet om de Googlesystemen heen kunnen wanneer zij klanten aankopen laten doen via hun app. Een voorbeeld: vaak kan je in apps nog extra aankopen doen. Denk bijvoorbeeld aan een speciaal wapen voor het hoofdpersonage van een game of extra lessen in een app om een nieuwe taal te leren.

Op dit moment mogen app-ontwikkelaars van Google niet in hun app reclame maken voor aankopen buiten Google om. Daardoor zijn gebruikers vaak in de veronderstelling dat ze de aankopen alleen kunnen doen via de Play Store van Google terwijl er mogelijk goedkopere alternatieven bestaan. Daarmee maakt Google eveneens misbruik van zijn machtspositie, vindt de Commissie.

De Commissie zegt in gesprek te zijn met Google, dat bezig is aanpassingen te doen aan de systemen om aan de Europese regels te voldoen. Dat heeft geen invloed op de boetes. Die blijven staan. Als Google geen aanpassingen doorvoert, riskeert het bedrijf nog meer boetes.

Vijfde en zesde boete

Google kreeg al eerder boetes van de Europese Commissie. Dit zijn de vijfde en zesde boete vanwege het overtreden van Europese mededingingsregels. Het zijn de eerste twee boetes voor het bedrijf onder de Europese wet digitale markten. De techgigant kan de boetes aanvechten bij het Europees Hof. Zo'n juridische strijd kan jarenlang duren. Onlangs besloot het Europees Hof dat Google een boete van 4,1 miljard euro die in 2018 werd opgelegd definitief moet betalen.

Het nieuwe sanctiepakket, het 21e sinds de inval van Rusland in Oekraïne in 2022, richt zich met name op de Russische financiële sector. Er komen nieuwe beperkingen voor Russische banken, crypto- en oliehandelaren. De EU voegt 32 nieuwe Russische banken toe aan de sanctielijst.

Daarnaast verlengen de EU-landen het prijsplafond op olie - 44 dollar per vat olie - met een jaar. Bij die verlenging was haast geboden. Als er vandaag geen besluit werd genomen, zou het huidige plafond aflopen en de prijs omhoog schieten. Dat zou Rusland extra inkomsten opleveren.

Door het prijsplafond mogen bedrijven in de EU die betrokken zijn bij de handel in olie hier niet aan deelnemen wanneer de Russische olie is verhandeld voor een prijs boven het prijsplafond. Het gaat dan bijvoorbeeld om het vervoeren van de olie of om het verzekeren van dat vervoer. Zo kan Rusland moeilijker hoge prijzen vragen.

Ook komen er nieuwe exportrestricties om te voorkomen dat in Europa geproduceerde onderdelen in Russische wapens belanden.

Stroeve onderhandelingen

De onderhandelingen waren al meerdere keren vastgelopen. Ook gisteren kwamen de EU-landen er niet uit. Vooral Griekenland verzette zich hevig. Aanleiding was het plan om bedrijven in de EU vanaf 2027 te verbieden Russisch lng (vloeibaar gas) door te voeren naar landen buiten de EU.

Lees hier meer over het Griekse verzet tegen de sancties:

Griekenland heeft een grote scheepvaartsector die gespecialiseerd is in het vervoeren van lng. De Grieken vreesden daarom dat de maatregelen de Griekse economie hard zouden raken. Bovendien stelden ze dat bedrijven buiten de EU de taak van de Europese rederijen gewoon zouden overnemen en de maatregel Rusland dus maar beperkt zou schaden.

Voor nieuwe sanctiepakketten moeten alle EU-landen akkoord gaan. Griekse steun was dus noodzakelijk. De Grieken krijgen daarom nu hun zin. Er komt een uitzondering die EU-bedrijven een jaar langer toelaat Russisch lng door te voeren naar andere landen. Die uitzondering kan na een jaar eventueel nog verlengd worden.

Afzwakkingen

Het is niet de enige afzwakking ten opzichte van het oorspronkelijke voorstel van de Europese Commissie voor het 21e sanctiepakket. Zo wilde de Commissie ook de import uit Rusland van verschillende vissoorten, waaronder kabeljauw, stoppen. Onder druk van verschillende visverwerkende landen is dat plan eruit gehaald.

De Commissie stelde ook voor geen visa meer te geven aan Russen die in het leger hebben gevochten, maar Italië en Frankrijk verzetten zich hiertegen uit bescherming van hun toeristische sector. Zo'n inreisverbod komt er vooralsnog niet. De lidstaten hebben afgesproken aan nieuwe visumregels te gaan werken.

Frustratie

De afzwakkingen laten zien hoe ver EU-landen bereid zijn te gaan om maatregelen te nemen die de Russische economie en oorlogsindustrie raken. Het idee was dat dat na het vertrek van oud-premier Orbán in Hongarije, die bij sanctiepakketten vrijwel altijd dwarslag, makkelijker zou worden. Dat blijkt niet het geval. Verschillende EU-landen maakten deze onderhandelingen duidelijk dat nieuwe sancties hun eigen economieën niet te hard mogen raken.

Dat zorgt weer voor frustratie bij andere landen die het noodzakelijk achten Rusland via sancties verder onder druk te zetten. Bij het volgende sanctiepakket moet blijken hoe ver de EU-landen nog willen gaan en ten koste van wat.

De toeristen zaten verspreid over campings en een naturistengebied aan de Atlantische kust, schrijft de Franse nieuwszender BFM TV. Ook inwoners uit het gebied zijn geëvacueerd.

De brand brak gisteren uit in de plaats Saumos, in de buurt van het toeristische Bassin d'Arcachon, en heeft zich inmiddels verspreid over een gebied van ongeveer 2400 hectare. Honderden brandweerlieden en enkele blusvoertuigen zijn ingezet om het vuur te bestrijden.

In Gironde zijn wegen afgesloten en mensen wordt verzocht niet naar plaatsen als Saumos, Le Porge en Lège-Cap-Ferret af te reizen, tenzij dat absoluut noodzakelijk is. Het toeristische schiereiland Cap Ferret is sinds 02.00 uur vannacht niet toegankelijk.

Ook het dorp Claouey, dat onder de gemeente Lège-Cap-Ferret valt, is preventief geëvacueerd. Het gaat volgens Franse media om 8800 mensen.

'Vuur aan de poorten van het dorp'

Het vuur naderde tot op 300 meter van de gemeente, zegt de brandweer tegen BFM TV. Iets noordelijker lijkt de plaats Le Porge voor nu ook gespaard te zijn gebleven van het natuurgeweld. "Het vuur stond aan de rand, aan de poorten van het dorp", zegt de burgemeester van het dorp. Een draaiende wind en brandweerlieden zouden hebben voorkomen dat de brand het bewoonde gebied introk.

Mensen uit het gebied vertellen hoe ze vannacht hun huizen uit moesten:

Ook in het zuiden van Frankrijk woedt een natuurbrand. In het departement Var is een natuurbrand onder controle, maar nog niet geblust. Bovendien dreigt de mistral, de krachtige noordelijke wind in het gebied, het vuur opnieuw aan te wakkeren.

In de omliggende departementen Bouches-du-Rhône, Vaucluse, Gard en Aude geldt vandaag code rood vanwege een "zeer groot" risico op bosbranden. In veel andere regio's geldt code oranje en zijn brandweerkorpsen in staat van paraatheid.

Een woordvoerder van de Franse regering zegt tegen BFM TV dat in het land dit jaar tot op heden een gebied van 44.000 hectare is verwoest door natuurbranden. Dat is al meer dan het hele voorgaande jaar.

De resten van de 22 kinderen werden de afgelopen weken gevonden in grafkisten begraven op een terrein dat in historische documenten als begraafplaats staat aangeduid. De resten zijn naar een mortuarium gebracht.

De zaak houdt Ierland al sinds 2014 bezig. De kinderen zijn overleden tussen 1925 en 1961 in het klooster van de katholieke Zusters van Bon Secours, dat diende als opvanghuis voor ongehuwde vrouwen die in verwachting waren. Zwangere vrouwen werden in die tehuizen onder erbarmelijke omstandigheden opgesloten. Ze moesten gedwongen arbeid verrichten en werden gescheiden van hun kinderen.

Veel van die kinderen overleefden hun eerste levensjaren niet. Door ondervoeding en de slechte omstandigheden in de overvolle tehuizen werden velen ziek. Het sterftepercentage lag veel hoger dan het landelijk gemiddelde.

Massagraf

Het schandaal in Tuam kwam aan het licht toen historica Catherine Corless in 2014 de overlijdensakten van 796 kinderen vond, maar geen begrafenispapieren.

Datzelfde jaar werden in een voormalige rioolput resten van foetussen, baby's en peuters in grafkisten ontdekt. Het bleek een massagraf te zijn: bij testopgravingen in 2016 en 2017 op dezelfde plaats vonden onderzoekers opnieuw grote aantallen menselijke resten.

In 2021 werd een onderzoekscommissie in het leven geroepen om de misstanden in de tehuizen te onderzoeken. De instellingen werden gerund door de katholieke kerk, maar dat ging in samenwerking met de Ierse staat.

3D-scans

De opgraving begon in juli vorig jaar. De stoffelijke resten worden met radiologie en 3D-scans onderzocht in een poging meer over het leven en de dood van de kinderen te weten te komen. Onder meer de leeftijd en het geslacht worden vastgesteld. Mogelijk lukt het in sommige gevallen de gevonden resten aan een overlijdensakte te koppelen.

De opgravingen bij het oude klooster gaan zeker nog tot volgend jaar door. Het onderzoek zal daarna waarschijnlijk nog jaren duren.

Op het moment van de explosie waren er 27 werknemers en functionarissen van het bedrijf aanwezig. Twee wisten de tunnel in aanbouw te verlaten.

De vrijgekomen rook en giftige gassen belemmeren ook de reddingswerkzaamheden. Er zijn gespecialiseerde teams aan het werk om de vermiste slachtoffers te vinden. De autoriteiten lieten eerder al weten dat er een kleine kans was dat er nog overlevenden zijn.

De tunnel moet water van de Teesta-rivier naar een waterkrachtcentrale brengen. Methaangas is een natuurlijk gas dat vaker explosies veroorzaakt in tunnels of bij mijnbouw. Dat kan bijvoorbeeld gebeuren als het gas plotseling vrijkomt in een afgesloten ruimte.