In zo'n dertig jaar heeft Bernhard flink wat zakelijke belangen verzameld. Zo heeft hij belangen in het Media Park in Hilversum, het IT-bedrijf Levi9 en verschillende vastgoedportefeuilles. Alles verkoopt hij aan zijn zakenpartners Menno de Jong en Coen Groeneveld.

'Pandjesprins'

Zijn ondernemingen richtten zich de afgelopen jaren vooral op vastgoedontwikkeling. Zo kreeg hij de bijnaam 'pandjesprins', omdat hij met zijn compagnons honderden adressen op zijn naam had staan, waarvan een groot deel in Amsterdam.

Bernhard schrijft dat hij zijn investeringen van de hand doet om nieuwe investeringen te kunnen doen. "Ik blijf actief in de autosport en investeringen in kunstmatige intelligentie en daar wil ik met dezelfde energie induiken. Want de wereld verandert sneller dan ooit."

Zandvoort

Door de verkopen komt ook een einde aan zijn belang in het circuit van Zandvoort. De prins kocht het circuit in 2016 en haalde daarna de Formule 1 ook mede terug naar Nederland.

In 2026 wordt de laatste editie van de Dutch Grand Prix gehouden. "De missie is volbracht. We haalden de Formule 1 terug naar Nederland en zes edities lang stond Zandvoort op het wereldtoneel. Mooier wordt het niet en juist dan moet je durven kiezen", schrijft hij.

Hoeveel de verkoop van al zijn belangen oplevert, is niet bekend.

Nu, 46 jaar na dato, zijn de 8mm-beelden gedigitaliseerd en online te bekijken. "Misschien wil Willem-Alexander de film hebben", zegt ze bij Omrop Fryslân:

In 1980 strandde het schip zo'n 200 meter voor de haven van Schiermonnikoog. "Ze gingen te ver met de boot. Ze kwamen er niet meer weg", zegt Dijkstra-Boersma, die zich die dag nog heel goed kan herinneren. Er was namelijk nogal wat commotie in de haven. Haar man zag ineens allemaal boten in de omgeving en een helikopter in de lucht. Even later kwam de kustwacht melden dat de koningin in de buurt was en dat de boot van het echtpaar weg moest.

Het echtpaar liet zich echter niet wegsturen. "Dan kan ik tenminste vertellen dat de koningin mijn buurvrouw is geweest", vertelt Dijkstra-Boersma. Ook kreeg het echtpaar het dringende verzoek om niet met de koninklijke familie te praten. Daar trok Froukje Dijkstra-Boersma zich al helemaal niets van aan. Ze stapte direct op prins Claus af en begon over de Groene Draeck. Toen ze zag dat de prinsen zonder schoenen aan het spelen waren op de kade bood ze de laarzen van haar eigen kinderen aan. "Even met mijn vrouw overleggen", zou prins Claus hebben gezegd.

De koningin sloeg het aanbod af. "Toen gingen ze lopend op sokken door de blubber naar de boot", zegt Dijkstra-Boersma, die meteen haar camera pakte om het tafereel vast te leggen.

De beelden heeft ze de afgelopen jaren nooit meer bekeken omdat ze niets meer in huis had om de 8mm-film mee af te spelen. Ze nam contact op met het Fries Film & Audio Archief, dat alles digitaliseerde. Dijkstra-Boersma vraagt zich af of de koninklijke familie de beelden ook zal waarderen. "Misschien wil Willem-Alexander de film wel hebben, hij is daar nog maar een klein jongetje."

Prinses Beatrix kreeg De Groene Draeck in 1956 cadeau voor haar 18e verjaardag. Het jacht is nog altijd eigendom van de koninklijke familie en ligt in de haven van Muiden. Het zeiljacht is niet geheel onomstreden, onder meer vanwege hoge onderhoudskosten en het feit dat het jacht is gerenoveerd met teakhout uit Myanmar. Het is sinds 2007 verboden om hout uit dat land naar Europa te importeren vanwege de ontbossing en de mensenrechtenschendingen in dat land.

Eléonore is de jongste van de vier kinderen van koning Filip en koningin Mathilde. Haar middelbaar onderwijs volgde ze aan een Nederlandstalige school in Tervuren en sinds 2023 aan de Engelstalige International School of Brussels.

De opleiding die ze in Utrecht gaat volgen valt onder het Honours College van de Universiteit Utrecht. De lessen zijn Engelstalig en studenten kunnen zelf hun lessenpakket samenstellen met vakken uit de geestes-, sociale en bètawetenschappen.

Welke vakken Eléonore gaat volgen is niet bekendgemaakt. Het is ook niet bekend of de prinses in Utrecht gaat wonen.

De wet moet voorkomen dat de monarchie langzaam uitsterft. De Japanse keizerlijke familie telt nog maar zestien leden. Slechts vijf van hen zijn man.

Vrouwelijke leden moesten het hof verlaten zodra zij met een gewone burger trouwden. Dat gebeurde in 2021 met prinses Mako, de dochter van kroonprins Akishino. Zij verloor haar titel en verhuisde met haar man naar New York.

Nu kunnen nog maar drie mannen keizer Naruhito opvolgen: zijn 60-jarige broer kroonprins Akishino, daarna diens 19-jarige zoon Hisahito en als laatste prins Hitachi van 90, een oom van Naruhito. Hisahito was bij zijn geboorte in 2006 de eerste jongen die in ruim veertig jaar binnen de familie werd geboren.

Vrouwen mogen blijven

Nu de wet is gewijzigd mogen vrouwen na hun huwelijk hun keizerlijke status behouden en officiële taken blijven uitvoeren. Hun echtgenoot en kinderen blijven gewone burgers.

De meest controversiële wijziging is dat ongehuwde mannen vanaf 15 jaar uit elf voormalige keizerlijke zijtakken geadopteerd kunnen worden. Die verloren tijdens de Amerikaanse bezetting in 1947 hun status. Ze splitsten zich zo'n zeshonderd jaar geleden al af van de hoofdfamilie.

De kandidaten staan 36 tot 38 verwantschapsgraden van keizer Naruhito af. Ze krijgen zelf geen recht op de Chrysantentroon. Een zoon die na hun opname wordt geboren, krijgt dat wel.

Asahiro Kuni, de 81-jarige telg uit een voormalige keizerlijke zijtak, verwacht weinig animo. "Er wordt van je gevraagd je leven op te offeren voor het geluk van de bevolking", zegt hij tegen nieuwszender TBS. "Ik zou dat mijn familie niet kunnen vragen."

Fel debat

In het parlement werd de keuze van premier Takaichi om de wet door te zetten fel bekritiseerd. "Als je een man moet zoeken die 38 verwantschapsgraden verwijderd is, hem adopteert en zijn zoon troonopvolgingsrecht geeft, zou het dan niet logischer zijn dat recht toe te kennen aan de dochter van de keizer?", vroeg oppositiepolitica Renho Saito.

Takaichi verwees naar de 19e-eeuwse adoptie van een man die 32 verwantschapsgraden van de toenmalige keizer verwijderd was. "De troon is voorbehouden aan mannen in de mannelijke lijn", concludeerde de eerste vrouwelijke premier van Japan.

Toch heeft Japan acht vrouwelijke keizers gehad. Zij waren volgens de traditionele stamboom allemaal via de mannelijke lijn met het keizerlijk huis verbonden. De laatste, Go-Sakuramachi, regeerde van 1762 tot 1770.

In 2005 adviseerde een regeringscommissie om, naar voorbeeld van onder meer het Nederlandse koningshuis, het oudste kind voorrang te geven, ongeacht het geslacht. Dat plan werd geschrapt na de geboorte van prins Hisahito in 2006.

Deskundigen verdeeld

De regerende Liberaal-Democratische Partij (LDP) zegt dat de wet bedoeld is om de keizerlijke familie op peil te houden, niet om de troonopvolging te veranderen. Volgens tegenstanders klopt dat niet: zodra zonen van geadopteerde mannen recht krijgen op de troon, bepaalt de wet wie later keizer kan worden.

Ook deskundigen zijn verdeeld. Historica Keiko Hongo van de Universiteit van Tokio pleit in de krant Asahi voor de eenvoudigste oplossing: "Vrouwen toelaten tot de troon en het oudste kind voorrang geven." Het adoptievoorstel ondermijnt volgens haar de legitimiteit van het keizerlijk huis en maakt de opvolging vatbaar voor politieke willekeur. "Uiteindelijk moet iemand de kandidaten selecteren."

In hetzelfde interview verdedigt jurist Akira Momochi de wet: "Het keizerlijk huis en gendergelijkheid staan ver van elkaar af." Een traditie van bijna tweeduizend jaar veranderen op basis van hedendaagse waarden noemt hij "arrogantie van de moderne mens".

Weinig publiek draagvlak

De bevolking lijkt daar anders over te denken. Volgens een peiling van de krant Mainichi steunen ruim zeven op de tien Japanners een vrouwelijke opvolger. Slechts zes procent is tegen een keizerin.

Keizer Naruhito mag zich volgens de grondwet niet in het politieke debat mengen. Toch sprak hij voor zijn recente bezoek aan Nederland en België een wens uit. De oplossing moest "op begrip van de bevolking kunnen rekenen". Het parlement heeft nu voor hem gekozen en het begrip ontbreekt.

Dat betekent dat de 29-jarige Høiby onder elektronisch toezicht komt te staan op de kroonprinselijke residentie Skaugum. En dat op dezelfde dag dat zijn moeder op hetzelfde adres thuiskomt uit het ziekenhuis, na een longtransplantatie.

Høiby zat sinds begin februari vast en werd vorige maand veroordeeld tot vier jaar gevangenisstraf, al is dat vonnis nog niet definitief. Hij werd schuldig bevonden aan onder meer twee gevallen van verkrachting en geweld tegen een ex-vriendin.

Controles op druggebruik

De politie was bang dat Høiby opnieuw strafbare feiten zou plegen, daarom had het Openbaar Ministerie verzocht om verlenging van zijn voorlopige hechtenis met vier weken. De rechter besloot gisteren dat de kans dat Høiby in herhaling vervalt klein is, daarom mag hij die vier extra weken thuis uitzitten.

Høiby kwam daarop niet direct vrij, omdat het OM bezwaar had aangetekend, vooral om tijd te winnen. Maar de aanklager zei vandaag dat het beroep alsnog wordt ingetrokken.

Onder de nieuwe regeling mag Høiby de woning niet verlaten en hij wordt in de tussentijd regelmatig gecontroleerd, onder meer op drugsgebruik. Hij is in hoger beroep gegaan tegen zijn gevangenisstraf. Dat zou volgend jaar kunnen dienen. Het is nog onduidelijk of hij tot die tijd onder huisarrest blijft.

Bij zijn zieke moeder

Het nieuws komt op dezelfde dag als het bericht dat kroonprinses Mette-Marit uit het ziekenhuis is ontslagen. Zij onderging vorige maand een longtransplantatie. Haar zoon verzocht de afgelopen maanden verschillende keren om vrijlating, onder meer om bij zijn zieke moeder te kunnen zijn.

Het Noorse hof heeft bekendgemaakt dat het goed gaat met de 52-jarige Mette-Marit, gezien de omstandigheden. In 2018 kreeg ze de diagnose ongeneeslijke longfibrose en in december vorig jaar bleek dat ze een longtransplantatie nodig had. Kroonprins Haakon toont zich nu opgelucht over de vooruitgang van zijn vrouw.

'Niet voor doetjes'

Mette-Marit bedankte haar artsen, het ziekenhuispersoneel en in het bijzonder orgaandonoren. "Het heeft me het geschenk van het leven gegeven, en woorden schieten tekort om uit te drukken hoe dankbaar en nederig ik daarvoor ben", zei de prinses.

Ook bedankte ze lotgenoten voor hun steun: "Leven met fibrose is niet voor doetjes en ik denk elke dag aan hoe sterk jullie zijn", benadrukte ze.

De prinses volgt de komende zes maanden een trainingsprogramma waarbij ze goed wordt gemonitord om complicaties zoals afstotingsreacties of infecties in een vroeg stadium op te sporen. Ze neemt in die tijd geen officiële verplichtingen op zich.

Onder zijn bewind vonden economische, sociale en culturele hervormingen plaats en verwierf Qatar zijn huidige status in de wereld. Qatar is nu een internationale speler als het gaat om diplomatie, media en investeringen. Het is eigenaar van het gerenommeerde Britse warenhuis Harrods, Qatar Airways is een grote internationale vliegmaatschappij en de invloedrijke nieuwszender Al Jazeera is er gevestigd.

In 2004 werd de grondwet aangepast en er werden gemeenteraadsverkiezingen ingesteld, waarbij ook vrouwen konden kiezen en zich verkiesbaar konden stellen.

Hamad trad in 2013 terug ten gunste van zijn zoon sjeik Tamim bin Hamad Al Thani, toen 33. Daarmee brak hij met de traditie in de Golfstaat dat de leider aan de macht blijft tot hij overlijdt of wordt afgezet.

Geliefd

Het werd gezien als een poging om de roep om hervormingen zoals in landen in de regio tijdens de Arabische Lente voor te zijn. Daarbij wilde de overwegend jonge bevolking van landen in het Midden-Oosten en Noord-Afrika moderner leiderschap. In een aantal landen leidde dat tot het omverwerpen van het regime. Qatar steunde als een van de weinige Arabische landen deze pro-democratieprotesten.

Hamad bleef ook na zijn aftreden geliefd. Dat was onder meer te zien bij de openingswedstrijd van het WK voetbal in 2022 in de hoofdstad Doha, toen hij een daverend applaus kreeg.

Ook het Nederlandse Koninklijk Huis staat stil bij het overlijden van Hamad. Koningin Beatrix bracht in 2011 als eerste Nederlandse staatshoofd een bezoek aan het emiraat:

Sjeik Hamad werd opgeleid aan de Britse militaire academie Sandhurst, waarna hij commandant van het leger van Qatar en minister van Defensie werd. Zijn takenpakket werd steeds uitgebreider en hij begon ook plannen te maken voor de enorme olie- en gasvoorraden van het land.

In 1995 nam hij via een paleiscoup de macht over van zijn vader, die daarna tien jaar in ballingschap in het buitenland leefde. Hij stelde het land steeds meer open voor invloeden van buiten, waarvan Al Jazeera een voorbeeld is.

Internationale kritiek

De manier waarop Qatar zich onder Hamad ontwikkelde, leidde in het Midden-Oosten en bij westerse bondgenoten als de VS ook tot kritiek, onder meer vanwege de banden met de sjiitische machthebbers in Iran, het militante Hamas in de Palestijnse Gebieden en de verboden Egyptische Moslimbroederschap.

De berichtgeving van Al Jazeera, dat onder meer verklaringen van de terroristische organisatie Al Qaida uitzond, droeg daaraan bij. De zender werd ervan beschuldigd de standpunten van het regime uit te dragen. Aan de andere kant werd de nieuwszender geprezen vanwege de nieuwe koers die werd ingeslagen ten opzichte van de traditionele Arabische media.

Hamad probeerde ook in de sport internationaal aanzien te krijgen, en slaagde er met een succesvolle lobby in het WK voetbal van 2022 naar Qatar te halen. Daarbij zouden landen zijn omgekocht om op Qatar te stemmen.

Gaza

Niet lang voor zijn aftreden opende Hamad een kantoor voor de Afghaanse Taliban in Qatar. Daaruit volgden gesprekken tussen de VS en Afghanistan, die uiteindelijk leidden tot de chaotische terugtrekking van de NAVO en de VS uit Afghanistan in 2021. Onmiddellijk daarna veroverden de Taliban de macht in het land.

Sjeik Hamad probeerde ook de Syrische dictator Assad ervan te overtuigen op te stappen. De Palestijnse zaak ging hem het meest aan het hart. Een van de laatste buitenlandse bezoeken die hij aflegde was in 2012 aan Gaza, waar toen al meer dan tien jaar geen staatshoofd op bezoek was geweest. Naar aanleiding van zijn steun is er zowel in Gaza als in Zuid-Libanon een stad naar hem genoemd.

Mette-Marit lijdt sinds 2018 aan longfibrose. Bij die chronische aandoening ontstaat littekenweefsel in de longen, waardoor het lichaam minder zuurstof kan opnemen. Daarom moest de kroonprinses vorige maand onder het mes om een donorlong te krijgen.

Op een andere foto zijn Haakon en Mette-Marit te zien terwijl ze mogelijk over het paleisplein uitkijken. Daar waren in de nacht van de WK-wedstrijd duizenden Noren naartoe gegaan om de overwinning van de nationale ploeg op Brazilië in de achtste finales te vieren.

Ook de andere leden van het koningshuis zijn in de ban van het WK: "Gisteren was een historische avond! De hele familie keek vol spanning mee!", schrijven de royals op Instagram. Prinses Ingrid Alexandra en haar broer prins Sverre Magnus bekeken de wedstrijd tegen Brazilië vanuit het stadion.

In een video is te zien hoe de twee de Noorse spits Erling Haaland omhelzen, die twee keer scoorde tegen Brazilië.

Koning Willem-Alexander is geboren in 1967 en wordt dan 60. Ook provinciehoofdstad Lelystad viert volgend jaar het 60-jarig bestaan. In 1967 kwamen de eerste bewoners naar de stad die de naam te danken heeft aan ingenieur Cornelis Lely. De latere minister van Waterstaat kwam met een nieuw plan om de Zuiderzee af te sluiten en in te polderen.

Willem-Alexander vierde zijn verjaardag nog niet eerder in Flevoland. Zijn moeder, prinses Beatrix, bezocht de provincie tijdens haar ruim 30 jaar durende regeerperiode tweemaal op Koninginnedag, in 1994 en 2006. Voor Willem-Alexander is Zeeland na volgend jaar de enige provincie die hij nog niet op zijn verjaardag heeft aangedaan.

Lelystad organiseert traditioneel een grote vrijmarkt en muziekfeesten. Ook de Koningskermis op De Meent is een jaarlijks terugkerend evenement.

'Prachtige beloning'

Hoe de stad invulling zal geven aan het bezoek van de koning en zijn familie wordt later bekendgemaakt. Burgemeester Baltus van Lelystad zegt verheugd te zijn de koninklijke familie in haar stad te mogen verwelkomen. "Dit bezoek is een prachtige beloning voor de inzet van al onze inwoners en ondernemers, die samen Lelystad elke dag weer een stukje mooier maken."

Dit jaar vierde de koning zijn verjaardag in Dokkum in Friesland.

Bouwvakkers zijn nu bezig aan de vleugel aan de kant van Baarn, later volgen de vleugel aan de kant van Soest en het middendeel van het paleis. Het onderhoud aan de buitenzijde van het paleis gaat zo'n 4,5 a 5 jaar duren, zegt aannemer Flip van de Burgt.

"In de afgelopen decennia is het onderhoud tot een minimum uitgevoerd. Daardoor is de onderhoudsbehoefte enorm."

Veel houten onderdelen, zoals luiken, trappen en kozijnen zijn verrot, zegt Van de Burgt. En de zinken goten zijn aan het einde van hun levensduur. "Die gaan zo'n 30 jaar mee, daarna worden ze zo dun dat ze lek gaan."

Het paleis wordt zoveel mogelijk hersteld zoals het was. "We gaan niet werken met andere materialen", zegt de aannemer. "En bij een specifiek onderdeel, zoals een kozijn, proberen we zoveel mogelijk de bestaande materialen te herstellen, voordat we overgaan tot vervangen. Maar soms kun je niet anders."

Na het herstel van de buitenkant zal ook de binnenkant worden aangepakt. Maar daarvoor moet eerst nog een vergunning worden aangevraagd.

Iconisch gebouw

Van de Burgt doet vaker restauratieklussen aan monumentale panden, "maar we zijn toch wel vereerd dat we dit onder handen mogen nemen". "Het is een iconisch gebouw dat je wilt behouden voor toekomstige generaties."

Paleis Soestdijk werd gebouwd in de 17e eeuw en was jarenlang het woonpaleis van de koninklijke familie. Koningin Juliana en prins Bernhard woonden er van 1937 tot aan hun dood in 2004.

Voor oudere generaties is het jaarlijkse defilé op de verjaardag van Juliana een bekend beeld. Honderden mensen uit het hele land trokken dan in een optocht met muziek en voor het bordes langs. Ook waren in de tuin allerlei optredens.

Tot 2017 was het paleis eigendom van de staat. Daarna kwam het in handen van de MeyerBergman Erfgoed Groep, die er een café, hotel en winkel wilde bouwen. Ook was de eigenaar van plan om ongeveer honderd luxe appartementen te bouwen bij het paleis. Maar de Raad van State zette begin 2024 een streep door het bestemmingsplan.

Vorig jaar werden er nieuwe plannen gepresenteerd. Het idee is nu dat het paleis ruimte gaat bieden aan tijdelijke tentoonstellingen en bijeenkomsten. Ook is het plan dat er een kleine tv-studio in komt.

Het globale ontwerp wordt nu verder uitgewerkt, zegt projectmanager Lisa Bloem. "Begin van de herfst verwachten we daar meer over te kunnen delen."

Bij de ontploffing raakten drie mensen gewond, een echtpaar van tussen de 50 en de 60 en een 13-jarig kind, mogelijk hun kind.

Een van de gewonden is volgens Franse media de zeer rijke Oekraïense zakenman Vadym Jermolajev. Hij is sinds december 2023 onderworpen aan Oekraïense sancties. Volgens Kyiv bleef hij zaken doen op de Krim, ook nadat het schiereiland door Rusland was geannexeerd.

Jermolajev is volgens de krant Monaco Matin door bomfragmenten zijn geraakt. Hij is volgens het OM inmiddels niet langer in levensgevaar. Zijn vrouw verloor volgens de krant een deel van haar onderbenen en moest in het ziekenhuis met spoed een amputatie ondergaan. Zij verkeert nog altijd in levensgevaar.

Het derde slachtoffer zou hun 13-jarige zoon zijn. Ook hij is naar het ziekenhuis gebracht, maar is niet levensgevaarlijk gewond.

'Aanval op familie gericht'

Volgens premier Mirmand van Monaco lijkt het erop dat de aanval speciaal was gericht op de familie. "De drie slachtoffers waren op weg naar huis en werden getroffen toen ze het appartementengebouw binnenliepen."

Op bewakingsbeelden is te zien hoe een verdachte bij de ingang van het appartementencomplex een rugzak neerzet en doorloopt. Kort daarop passeerden de slachtoffers de tas en explodeerde de bom. Het ging waarschijnlijk om een spijkerbom.

Ook zei Mirmand dat de man die de rugzak bij de ingang van een appartementencomplex plaatste al langer in de buurt rondhing. Dat blijkt uit beelden van bewakingscamera's.

Wat het motief is voor de aanval is niet bekend. De dader is voortvluchtig. Op videobeelden is te zien dat hij richting Frans grondgebied vlucht. Er is een klopjacht naar hem ingezet.

Prins Albert

Prins Albert van Monaco heeft zijn "medeleven en onvoorwaardelijke steun" betuigd aan de slachtoffers, hun naasten en de omwonenden" van de explosie gisteravond in een appartementencomplex in het vorstendom.

Hij noemt het een schok voor de hele Monegaskische gemeenschap. "Meer dan ooit zal Monaco verenigd en vastberaden blijven in de strijd tegen geweld en criminaliteit. De veiligheid van onze gemeenschap is altijd een prioriteit geweest; dat zal ook in de toekomst zo blijven, ongeacht de dreigingen."

Naast de familie Jermolajev kregen nog vier andere mensen medische hulp. Een van hen was in shock, de anderen liepen snijwonden op door rondvliegend glas. Na de explosie zijn zes appartementen onbewoonbaar verklaard.

Sinds 2018 wordt Buckingham Palace opgeknapt, zodat er ook in de toekomst gasten en toeristen ontvangen kunnen worden. Sinds 2020 woont er niemand meer. In maart van dat jaar verruilde koningin Elizabeth Buckingham Palace voor Windsor Castle. Charles en Camilla wonen nu in Clarence House, vlak bij Buckingham Palace, en zullen daar blijven wonen.

Dat betekent dat er een eind komt aan een periode van bijna twee eeuwen waarin Buckingham Palace de hoofdwoning was van de Britse vorst.

Belastingaangifte

Tegelijkertijd is ook bekendgemaakt hoeveel belasting koning Charles in de periode 2024-2025 heeft betaald. Het gaat om een bedrag van 12,9 miljoen pond, omgerekend bijna 15 miljoen euro. Daarmee komt Charles in de top 100 te staan van Britten die de meeste belasting betalen.

Charles is de eerste koning die dat openbaart. Het Britse koningshuis hoopt zo meer transparantie uit te stralen. Volgens de wet is de Britse koning niet verplicht om inkomstenbelasting of vermogenswinstbelasting te betalen. Charles heeft dit, net als zijn moeder na 1993, vrijwillig gedaan. Tot nu toe was alleen nooit duidelijk hoe hoog dat bedrag was.

In 2026/2027 krijgt Charles een bedrag van 137,9 miljoen pond, omgerekend ruim 160 miljoen euro, om zijn personeel, koninklijke paleizen en reizen mee te bekostigen.

In een verklaring zegt het Britse koningshuis dat de stap past in een ontwikkeling naar meer openheid en het afleggen van verantwoording. "Simpel gezegd, we blijven moderniseren en ons ontwikkelen."

Er wordt benadrukt dat Charles het besluit tot openheid over zijn financiën zelf heeft genomen. Toen hij nog kroonprins was, maakte hij zijn belastinggegevens ook al openbaar. Er was wel druk vanuit de Britse politiek tot meer openheid, na de affaire rond Charles' broer, prins Andrew.

Britse vorsten zijn niet verplicht om inkomstenbelasting, erfbelasting of vermogensbelasting te betalen. Charles doet dat vrijwillig, en deed dat ook al voordat hij in 2022 zijn moeder, koningin Elizabeth, als staatshoofd opvolgde. Elizabeth zelf betaalde ook belasting.

Privélandgoederen

Veel van het inkomen van de koning komt uit het beheer van landgoederen. Zo levert de exploitatie van het Duchy of Lancaster hem ruim 20 miljoen euro per jaar op. Dat is een reeks uitgestrekte privélandgoederen van bij elkaar 18.000 hectare, verspreid over Engeland en Wales. Het omvat onder meer landbouwgrond, historische gebouwen en commerciële panden.

Het Duchy of Lancaster is opgericht in 1265 en heeft als doel om de Britse koning van een onafhankelijke bron van inkomsten te voorzien, los van de politiek.

Naast zijn persoonlijke financiële gegevens worden donderdag ook details bekendgemaakt over de Sovereign Grant. Dat is de jaarlijkse financiële vergoeding van de Britse overheid aan het staatshoofd voor zijn officiële taken en voor het onderhoud van de koninklijke paleizen. Vorig jaar was dat bedrag een kleine 120 miljoen euro.

De koning zat de volledige wedstrijd naast FIFA-baas Gianni Infantino, die vorig jaar de controversiële FIFA-Vredesprijs in het leven riep en die zelf uitreikte aan Donald Trump, de president van de Verenigde Staten.

Als koning Willem-Alexander wordt gevraagd wat hij ervan vindt dat fans tegengehouden worden aan de grens en een scheidsrechter wordt teruggestuurd, reageert hij helder. "Ik weet dat men bij het IOC anders met zulke situaties omgaat dan de FIFA en ik hoop dat die organisatie hiervan kan leren richting de Olympische Spelen van Los Angeles zodat er dan op een goede manier mee omgegaan wordt." Willem-Alexander was van 1998 tot 2013 IOC-lid.

"Verder ben ik hier op uitnodiging van de FIFA en als Infantino dan aanwezig is, zit je naast de gastheer."

Ook naar wedstrijd Curaçao

Voor de koning was het verder een bijzondere wedstrijd. "Ik heb wel een paar keer een defibrillator gezocht, want deze wedstrijd was niet altijd goed voor mijn hart. Maar ik kan niet anders zeggen dan dat ik hiervan heb genoten. Ontzettend mooi om Nederland aan te moedigen op zo'n mooi moment."

Het koninklijk echtpaar en prinses Ariane reisden na deze wedstrijd door van Houston (Texas) naar Kansas City (Missouri) om de wedstrijd van Curaçao tegen Ecuador te bezoeken. Op de tribune zagen ze hoe Curaçao een historisch gelijkspel uit het vuur sleepte: 0-0.

Na afloop meldde de koning zich in de kleedkamer van Curaçao, waar hij het gelijkspel vierde door te dansen met de spelers.

De 52-jarige echtgenote van kroonprins Haakon, de troonopvolger van Noorwegen, lijdt sinds 2018 aan longfibrose. Bij die chronische aandoening ontstaat littekenweefsel in de longen, waardoor het lichaam minder zuurstof kan opnemen.

Begin deze maand maakte het Universitair Ziekenhuis van Oslo bekend dat Mette-Marit op de wachtlijst was geplaatst voor een longtransplantatie. Haar gezondheid was volgens artsen de afgelopen tijd sterk achteruitgegaan. Zonder ingreep zou haar levensverwachting waarschijnlijk nog ongeveer een jaar zijn geweest.

"Net als alle patiënten die onlangs een transplantatie hebben ondergaan, zal de kroonprinses de komende weken in het ziekenhuis blijven", zegt professor Are Holm van het Universitair Ziekenhuis van Oslo in een verklaring die door het koningshuis is verspreid.

Vandaag begint dat driedaagse staatsbezoek van Naruhito en keizerin Masako. Op de eerste dag leggen zij een krans bij het Nationaal Monument op de Dam, waar Nederland zijn oorlogsslachtoffers herdenkt. Ook de Nederlanders die stierven door Japans oorlogsgeweld.

426 jaar betrekkingen

De relatie tussen Nederland en Japan begon al in 1600, toen het schip De Liefde de kust van Japan bereikte. Eeuwenlang mochten de Nederlanders als enige westerse mogendheid in het land zijn. Daardoor werd Nederland voor Japan een venster op Europa. Westerse kennis stond er zelfs bekend als rangaku: Hollandse studies.

Ook tussen de vorstenhuizen bestaan warme banden. Prinses Beatrix bezocht Japan in 1963; als koningin ging zij in 1991 opnieuw. Keizer Hirohito kwam in 1971 naar Nederland en zijn zoon keizer Akihito en keizerin Michiko brachten in 2000 een staatsbezoek aan Nederland. Naruhito en Masako waren toen ook aanwezig en kwamen vervolgens in 2006 zelf naar Nederland voor een privébezoek. In 2014 brachten Willem-Alexander en Máxima een staatsbezoek aan Japan.

Slachtoffers van Japans geweld

Deze lange geschiedenis kent ook zwarte bladzijden. Japan bezette voormalig Nederlands-Indië van 1942 tot 1945. Tienduizenden mensen belandden in interneringskampen. Militairen werden krijgsgevangen gemaakt en vaak als dwangarbeider ingezet. Dat ging gepaard met honger, ziekte, geweld en vernederingen. Duizenden militairen en 19.000 Nederlanders burgers kwamen om het leven. Ook werden vrouwen tot seksuele slavernij gedwongen. Voor veel families in de Indische gemeenschap blijft dit een groot trauma.

Naruhito koos in aanloop naar het staatsbezoek daarom zorgvuldig zijn woorden. In Nederland wil hij stilstaan bij mensen die "tot op de dag van vandaag pijn uit die tijd met zich meedragen". Ook zei hij "nederig van de geschiedenis" te leren en "het wederzijds begrip te verdiepen en een geest van vrede te bewaren".

Programma eerste dag staatsbezoek

Het staatsbezoek begint in de ochtend met een kranslegging bij het Nationaal Monument op de Dam. 's Middags brengen de koning en de keizer een bezoek aan kennisinstituut Deltares en de dag wordt afgesloten met een staatsbanket in het Paleis op de Dam.

Volgens historicus Ethan Mark komen de woorden van de keizer oprecht over, maar vormen ze geen excuses. "Sinds de naoorlogse grondwet van 1947 heeft de keizer ook geen politieke macht meer." Hij is "symbool van de staat". Voor officiële handelingen, zoals nationale excuses, is goedkeuring van het kabinet nodig.

"Dat komt voort uit de Amerikaanse bezetting na de oorlog", zegt Mark. Hirohito mocht op de troon blijven, uit angst dat Japan anders moeilijk bestuurbaar zou worden. "Door de schuld van alle oorlogsmisdaden bij zijn adviseurs te leggen, werd hij ook gevrijwaard van verantwoordelijkheid. Tegelijk betekent het dat de keizer nu niet meer vrijuit kan spreken."

En volgens Mark is de politiek het grootste probleem in de Japanse omgang met het oorlogsverleden. Tegen het buitenland spreekt Japan vaak verzoenend, met nadruk op vrede en geleerde lessen. Maar in eigen land bedienen conservatieve politici geregeld een achterban die vindt dat Japan genoeg excuses heeft gemaakt. "Ze paaien radicaal-rechts", concludeert Mark.

Daarnaast kreeg Høiby een contactverbod opgelegd tegenover een van zijn slachtoffers, dit verbod geldt twee jaar lang. Ook is de Noor veroordeeld voor drugsbezit en rijden zonder rijbewijs. Høiby, die niet aanwezig was bij het vonnis, stond onder meer terecht voor vier verkrachtingen, drugshandel, mishandelingen en het schenden van een contactverbod.

Het Openbaar Ministerie, dat zeven jaar en zeven maanden had geëist, beraadt zich nog over een mogelijk hoger beroep. De advocaten van de zoon van Mette-Marit hebben laten weten dat hij het vonnis zeker zal aanvechten. "Hij is ervan overtuigd dat hij volkomen onschuldig is aan de verkrachtingsaanklachten en Nora Haukland op geen enkele manier heeft misbruikt."

Bekende influencer mishandeld

Haukland is een in Noorwegen bekende influencer met wie Høiby een relatie had. Zij verklaarde tijdens het proces jarenlang door hem te zijn mishandeld, zowel fysiek als mentaal. De rechtbank vindt dat het huiselijk geweld tegen haar bewezen is. De rechtbank zegt hierover "dat het slachtoffer leefde in een regime dat gekenmerkt werd door voortdurende onveiligheid en angst voor geweld".

Tijdens het zeven wekende durende proces heeft Høiby alle verkrachtingen waarvan hij werd verdacht consequent ontkend. Volgens hem was er alleen sprake van vrijwillige seks. De rechtbank vond echter voldoende bewijs was dat de Noor in twee gevallen seks had met vrouwen terwijl zij sliepen. Die verkrachtingen filmde hij met zijn telefoon. Deze beelden vormden een belangrijke bron van bewijs tegen Høiby.

Volgens de rechter was op de door Høiby gemaakte beelden te zien dat de vrouwen zich niet konden verzetten. Over één van de verkrachtingen zei de rechter: "Er zijn geen geluiden of bewegingen die erop wijzen dat ze wakker is." Ook wezen de beelden uit dat de slachtoffers de ogen dicht hadden, in een slaaphouding lagen en niet reageerden op fysieke aanrakingen.

Verkracht in koninklijke residentie

Volgens de krant Aftenposten barstte het enige aanwezige slachtoffer in de rechtszaal in tranen uit toen het vonnis werd voorgelezen. De rechter zei dat hij voldoende bewijs zag dat de zoon van de kroonprinses haar had verkracht in haar slaapkamer en in Skaugum, de officiële residentie van de kroonprins Haakon.

De advocaat van deze vrouw zegt over het vonnis: "We wisten niet wat de uitspraak zou zijn. En het was natuurlijk emotioneel overweldigend voor haar om daar in de rechtszaal te zitten en de uitspraak te horen. Maar ze is vanzelfsprekend blij met de uitkomst." Ook zegt hij dat de vrouwen hopen "dat het vonnis definitief een punt achter de zaak zet".

Volgens de aanklager kampt Høiby, die het vonnis meekreeg via een videoverbinding vanuit de gevangenis, met agressieproblemen. Als hij alcohol of drugs ophad, kon hij makkelijk de controle verliezen, zo zei het OM. Hij zou dan volledig door het lint gaan, schreeuwen, met mobiele telefoons gooien, gaten in de muur slaan en ook nog eens wurgen, slaan en spugen. Hij zat sinds 2 februari in voorarrest.

Geen officieel lid

De in 1997 geboren Høiby is een zoon van kroonprinses Mette-Marit uit een eerdere relatie met de omstreden advertentieverkoper Morten Borg. Die zat in het verleden een gevangenisstraf uit voor drugshandel en andere drugsgerelateerde geweldsmisdrijven.

Nadat Mette-Marit in 2001 trouwde met kroonprins Haakon, groeide Høiby op binnen de koninklijke familie zonder er officieel lid van te zijn. Haakon en Mette-Marit kregen samen twee kinderen.

Høiby had vorige week nog een tijdelijke vrijlating aangevraagd zodat hij bij zijn zieke moeder kon zijn, maar dat verzoek werd afgewezen. Mette-Marit heeft een chronische, ongeneeslijke longziekte en wacht op een longtransplantatie. Ze staat hiervoor op een wachtlijst. Kort na het vonnis vroeg zijn advocaat vandaag wederom om Høiby vrij te laten zodat hij zijn moeder kan bezoeken.

Ze raakte destijds buiten bewustzijn nadat ze onwel was geworden tijdens een hondentraining voor het Thaise leger, waar ze de rang van generaal had. In het ziekenhuis bleek ze hartproblemen te hebben door een bacteriële infectie. Later verslechterde haar conditie.

Volgens een regeringsmededeling overleed Bajrakitiyabha gisteren aan complicaties: een buikinfectie, hartritmestoornissen en bloedstollingsproblemen. Buiten bij het ziekenhuis zijn aanhangers van het koningshuis bijeengekomen om te rouwen.

Diplomaat en jurist

Bajrakitiyabha was een van de meest zichtbare leden van het Thaise koningshuis: ze maakte naast haar koninklijke taken ook naam als diplomaat en jurist. Hoewel ze het oudste kind was van de koning, die in 2016 zijn vader Bhumibol opvolgde, werd ze niet beschouwd als belangrijkste kandidaat voor de troonopvolging, omdat ze vrouw was.

Na een studie rechten in de VS ging ze aan de slag als aanklager in Thailand. Tussen 2012 en 2014 was ze ambassadeur voor haar land in Oostenrijk. Ook zette ze zich voor de VN in voor de bestrijding van drugs.

Bajrakitiyabha, ook bekend als prinses Pa, maakte zich hard voor de verbetering van de positie van vrouwelijke gevangenen in Thailand. Ze pleitte voor betere levensomstandigheden en steunde rehabilitatieprogramma's voor vrouwen die waren vrijgekomen.

Lang werd gedacht dat de ervaren Bajrakitiyabha een rol achter de schermen zou spelen als de 73-jarige koning zou komen te overlijden. Ze zou dan zijn beoogd opvolger, haar 21-jarige halfbroer prins Dipangkorn Rasmijoti, hebben kunnen bijstaan. Hij is de jongste van de zeven koningskinderen bij drie verschillende vrouwen. De Thaise koning mag zelf een opvolger aanwijzen.

Premier Anutin Charnvirakul zegt dat dood van Bajrakitiyabha "leidt tot onmetelijke rouw in het hart van de gehele natie". Volgens hem was ze "de trots van Thailand", met een "morele nalatenschap die volgende Thaise generaties zal leiden". Er is een periode van vijftien dagen nationale rouw afgekondigd.

Het is het tweede verlies voor de koning in een jaar: in oktober verloor hij zijn moeder Sirikit op 93-jarige leeftijd.

De rechtbank oordeelde maandag nog dat Høiby, die vervolgd wordt voor mishandeling en zware zedenmisdrijven, zijn cel wel mocht verlaten. Het Noorse Openbaar Ministerie ging daarna in beroep en het hof oordeelt nu dat het risico te groot is dat Høiby, als hij wordt vrijgelaten, nieuwe strafbare feiten pleegt.

De advocaten van Høiby zijn "heel, heel erg teleurgesteld". Een van hen, Ellen Holager Andenæs, zegt tegen de Noorse omroep NRK dat ze de beslissing bijna onbegrijpelijk vindt. Høiby overweegt volgens haar nu om de uitspraak aan te vechten bij het Noorse Hooggerechtshof.

Gezondheid verslechterd

De zoon van de prinses zit ruim vier maanden in voorarrest. Hij werd begin februari opgepakt, vlak voor een groot proces tegen hem van start ging. Hij werd toen opnieuw aangeklaagd voor nieuwe strafbare feiten tegen een ex-vriendin. Eerdere pogingen om tijdelijk vrij te komen mislukten ook.

Zijn moeder lijdt aan de chronische, ongeneeslijke ziekte longfibrose en wacht op een longtransplantatie. Vorige week werd Mette-Marit op de wachtlijst geplaatst. Volgens Noorse media is een voorwaarde hiervoor dat een patiënt maximaal nog een jaar te leven heeft zonder een nieuwe long. De vrouw van kroonprins Haakon gebruikt nu dagelijks een zuurstofconcentrator.

Omdat haar gezondheid recentelijk is verslechterd, keerde hun dochter prinses Ingrid Alexandra terug naar huis vanuit Australië, waar ze studeert. Haakon onderbrak een reis naar Japan om bij zijn zieke vrouw te zijn.

Uitspraak op handen

De uitspraak in het proces tegen Høiby volgt waarschijnlijk volgende week maandag al. De oudste zoon van de kroonprinses wordt beschuldigd van 40 misdrijven, waaronder mishandeling en het verkrachten van vier vrouwen terwijl ze sliepen.

Het Openbaar Ministerie heeft een gevangenisstraf geëist van zeven jaar en zeven maanden. Het proces tegen hem, evenals het schandaal rond Mette-Marits vriendschap met zedendelinquent Jeffrey Epstein, waren de afgelopen maanden een last voor de kroonprinses, bovenop haar ziekte.

De rechtbank vond het begin deze week "buitenproportioneel ingrijpend" om Høiby vast te blijven houden en oordeelde dat de kans op recidive klein is. Mette Marits zoon verklaarde daar zelf over dat hij op dit moment geen moeilijkheden wil veroorzaken: "Het gezin bevindt zich in zo'n situatie dat ik nooit iets zou doen om die te verergeren. Dat is voor mij volstrekt ondenkbaar", zei hij.

In de hele maand mei kwamen er in Noorwegen per dag gemiddeld zeventig orgaandonoren bij. Nadat het Noorse hof naar buiten had gebracht dat de chronische longziekte van Mette-Marit was verergerd en dat zij dringend een nieuwe long nodig heeft, zijn deze aantallen enorm toegenomen. Donderdag meldden zich al driehonderd donoren, vrijdag waren dat er zelfs bijna 2200.

'Waanzinnige aantallen'

"Dit zijn werkelijk waanzinnige aantallen, zoals we die zelden eerder hebben gezien", aldus de woordvoerder. "Het is vergelijkbaar met wat we in december zagen." Toen meldde het koningshuis dat Mette-Marit waarschijnlijk een longtransplantatie nodig zou hebben. Vrijdag werd duidelijk dat dit daadwerkelijk zo is.

Ook de site van de Stiftelsen Organdonasjon (Stichting Orgaandonatie) werd de afgelopen dagen veel vaker bezocht, 38 keer vaker dan op een normale dag in mei. De stichting houdt zich vooral bezig met voorlichting over en het stimuleren van orgaandonatie na overlijden.

Krijgt de kroonprinses niet op tijd een transplantatielong, dan heeft zij waarschijnlijk nog maar één of twee jaar te leven. Mette-Marit lijdt aan longfibrose. Bij deze ziekte raakt het longweefsel beschadigd door de vorming van littekens, waardoor de longen stug worden en steeds minder goed zuurstof kunnen opnemen. In afwachting van de operatie heeft de kroonprinses haar werkzaamheden neergelegd.

Even uit de gevangenis

Noorse media melden dat Mette-Marits zoon Marius Borg Høiby waarschijnlijk enkele uren de gevangenis mag verlaten om zijn moeder te bezoeken. Hij zou dan begeleid worden door gevangenispersoneel.

Høiby zit sinds februari in voorlopige hechtenis en staat terecht voor vele misdrijven, waaronder een aantal verkrachtingen. Op 15 juni wordt duidelijk hoe hoog zijn straf zal zijn. Er is ruim zeven jaar gevangenisstraf tegen hem geëist.

Mette-Marit kreeg in 2018 de diagnose longfibrose, waarbij littekenweefsel in de longen ontstaat. De opbouw van dat weefsel maakt het moeilijk voor de longen om zuurstof op te nemen.

Volgens het paleis is de chronische longziekte van de kroonprinses verergerd. Na uitgebreide medische onderzoeken is besloten haar op te nemen op de lijst van patiënten die in aanmerking komen voor een longtransplantatie zodra er een geschikte donor beschikbaar is.

Vorig jaar meldde het koningshuis al dat Mette-Marit waarschijnlijk een longtransplantatie nodig zou hebben.

Zolang zij wacht op een operatie kan de kroonprinses haar officiële taken niet of slechts beperkt uitvoeren. Dat heeft ook gevolgen voor de agenda van kroonprins Haakon en voor de kinderen van het echtpaar.

Het Noorse hof meldt dat meerdere geplande publieke verplichtingen worden aangepast of uitgesteld. Zo wordt onder meer het geplande zilveren huwelijksjubileum van kroonprins Haakon en Mette-Marit uitgesteld. Ook gaat Mette-Marit niet mee op een eerder gepland bezoek aan een provincie in Noorwegen.

Agenda aangepast

Ook kroonprins Haakon zal zijn agenda aanpassen om meer bij zijn vrouw te kunnen zijn. Hij zal onder andere langere reizen binnen Noorwegen en naar het buitenland voor en na de operatie beperken. Ook is hij niet aanwezig bij de viering van het 50-jarig huwelijksjubileum van de Zweedse koning Carl Gustaf en koningin Silvia in Stockholm.

Prinses Ingrid Alexandra keert terug naar Noorwegen om dichter bij haar familie te zijn. Zij gaat het komende semester studeren aan de Universiteit van Oslo. Prins Sverre Magnus begint naar verwachting dit najaar aan een studie in Europa en keert terug naar Noorwegen wanneer dat nodig is.

Hoofdpijndossier

Mette-Marit kwam begin februari onder vuur te liggen omdat e-mailwisselingen tussen haar en Epstein opdoken in stukken die de Amerikaanse justitie vrijgaf. Daaruit bleek dat ze geregeld contact had met Epstein, zelfs nadat hij in 2008 was veroordeeld voor het dwingen van vrouwen tot prostitutie. Ze zei in een tv-interview spijt te hebben dat ze mensen niet heeft gewaarschuwd voor Epstein.

Ook de zaak van haar zoon Høiby is een hoofdpijndossier voor het Noorse koningshuis. Hij staat terecht voor 38 misdrijven, waaronder het verkrachten van vier vrouwen. Tegen hem is ruim 7,5 jaar celstraf geëist.