Dat blijkt uit een nieuwe biografie van de in 2002 overleden prins, geschreven door journalisten Jutta Chorus en Bas Blokker. Claus vertelde zijn familie en vrienden altijd dat hij - gestationeerd in Italië in 1945 - bewust uit het Duitse leger stapte om zich over te geven aan de Amerikanen. "Dat klopt niet", zegt Chorus. "Zijn eenheid trok zich terug. Ze zwommen massaal de Po over en wilden terug naar Duitsland. Maar ze werden gearresteerd door de Amerikanen en krijgsgevangen gemaakt."

Toch twijfelen de schrijvers niet aan Claus' afkeer van nazi-Duitsland. "Het was voor Claus een opluchting om door de Amerikanen gevangen genomen te worden."

'Als het maar geen Duitser is'

Nederland leerde Claus kennen in 1965, toen hij in het leven kwam van kroonprinses Beatrix. "Als het maar geen Duitser is", zei toenmalig premier Jo Cals nog.

Claus was opgegroeid in de Weimarrepubliek en een Duitse kolonie, en volwassen geworden in nazi-Duitsland. Lang niet alle Nederlanders waren enthousiast over hem. De grote vraag: waren Claus en zijn familie nazi's en hadden ze oorlogsmisdaden begaan?

Historicus Loe de Jong moest dat uitzoeken, maar deed dat "heel, heel snel", zegt Blokker. "Het enige wat hij kon vinden, is dat er geen oorlogsmisdaden bekend waren over de afdeling van het Duitse leger waar Claus in had gediend. Cals, die moest verdedigen waarom Beatrix mocht trouwen met deze Duitser, maakte daarvan: Hij heeft niks verkeerds gedaan."

Puzzelstukken

Chorus en Blokker deden zelf twaalf jaar onderzoek voor hun boek Claus, het verscheurde verleden van een prins. Aan de hand van nooit eerder gepubliceerde brieven en dagboeken reconstrueren ze het leven van de jonge Claus.

Blokker: "Wij zijn opgegroeid met de prins in een mooi pak, de man van Beatrix altijd aan haar zijde. Die we uiteindelijk in de lappenmand zagen raken. Ziek en broos. Maar hoe was hij toen hij begon aan het leven als prins-gemaal?"

Claus groeide op in de voormalige Duitse kolonie Tanganyika (het latere Tanzania) en in Duitsland. De schrijvers schetsen een beeld van een versplinterde en moeilijke jeugd. Zijn vader sloeg hem vaak. Hij zat op kostscholen, waar een "enorm repressieve cultuur" gold, zegt Chorus. "Hij werd er geslagen met een bamboestok."

Hij zag zijn ouders amper. Nadat Duitsland Polen aanviel, werden die in Tanzania gearresteerd en naar een krijgsgevangenkamp gestuurd. "Ze hebben daar negen jaar gezeten", zegt Chorus. "Claus heeft eigenlijk zichzelf moeten opvoeden."

De kostscholen, zonder vrijheid om weg te kunnen, maakten dat Claus last had van driftbuien. "Er is ons verteld over oncontroleerbare woedeaanvallen als hij het idee had dat hem onrecht werd aangedaan", zegt Blokker. "Hij kwam vaak in opstand."

Een grote hulp in het onderzoek naar Claus' jonge jaren was prins Constantijn, de jongste zoon van Claus, die zelf onderzoek had gedaan naar zijn vaders verleden. "Hij was zelf net zo benieuwd naar ontbrekende puzzelstukken", zegt Chorus.

NSDAP

Sommige familieleden van Claus waren bewust lid van de NSDAP. Zo ook de vader van Claus, ontdekten de schrijvers. Blokker: "Duitsland was totalitair, maar de keuze voor dat lidmaatschap was vrij. Hij wilde dus lid zijn van de NSDAP, want het hoefde niet."

Maar Claus zelf was kritisch over het regime en werd geen lid, benadrukt Chorus. "Familieleden en leeftijdsgenoten van hem wel. Dus dat is wel degelijk een keuze van hem geweest."

Dat hij moest dienen in het Duitse leger, liet hem dan ook niet onberoerd, vertelt Chorus. "Hij heeft de doden gezien op het slagveld. Die kwamen later terug, in zijn angstdromen op zijn sterfbed."

De nieuwe details over Claus doen wat betreft schrijver Dik van der Meulen, die werkt aan zijn tweede boek over prins Bernhard, niet veel afbreuk aan het beeld van Claus als "een ongelooflijk integere, rechtschapen man". "Maar hij heeft zichzelf wel een klein beetje mooier gemaakt."

Claus was ook een behoorlijke womanizer:

Het fotoboek werd onlangs door een Belg aan de kringloopwinkel geschonken. Toen Fieret het album opensloeg, zag ze oude foto's en ansichtkaarten van de Oranjes. "Dit kregen wij binnen en we dachten: daar moet iets mee gedaan worden. Dit moet eigenlijk bij de familie terechtkomen", vertelt ze aan Omroep Zeeland.

Fieret vermoedt dat het boek meer dan honderd jaar oud is. Een oude ansichtkaart van een jonge prinses Juliana in Zeeuwse klederdracht is een van de oudste exemplaren in het boek. Het album loopt door tot aan de geboorte van Willem-Alexander.

Een favoriete foto kan Fieret moeilijk kiezen, maar de afbeelding van prinses Juliana in Zeeuwse streekdracht vindt ze speciaal. "Bij mijn familie hebben er ook vrouwen in deze klederdracht gelopen, dus dat is sowieso bijzonder."

Het fotoboek is nu nog in de handen van vrijwilliger Gerry Fieret, maar moet uiteindelijk bij de koning terechtkomen:

Fieret hoopt dat het album uiteindelijk bij de koning terechtkomt. Ze gaat ieder jaar met haar zussen naar Prinsjesdag, maar dat is volgens haar geen geschikt moment om het boek te overhandigen.

Daarom hoopt ze dat Hugo de Jonge, de commissaris van de Koning in Zeeland, het album in Oostburg komt ophalen en meeneemt naar Den Haag. "Het liefst zou ik hebben dat meneer De Jonge een keer in Oostburg in de kringloopwinkel dit boek komt ophalen, het achter in zijn auto legt en het meeneemt naar Den Haag."

Fieret is realistisch en begrijpt dat Willem-Alexander misschien wel meer fotoboeken thuis heeft liggen. Toch geeft ze niet op. "Al zouden er maar één of twee foto's in zitten die hij zelf nog nooit gezien heeft. Dan is onze missie al geslaagd."

De saffier van 198 karaat (zo'n 40 gram) werd omschreven als een van de belangrijkste edelstenen van het Russische hof. De moeder van tsaar Nicolaas droeg het in 1903 op een bal in het Winterpaleis in een broche van juwelenmaker Fabergé. Op dat feest was voor het laatst de grandeur van het Russische hof te zien.

De kroonjuwelen raakten bij de Russische Revolutie van 1917 in handen van de nieuwe Sovjetautoriteiten. Die verkochten een deel ervan om de staatskas te spekken. Het keizerlijk gezin werd een jaar later vermoord.

Geschatte waarde overtroffen

De steen, afkomstig uit een mijn op Sri Lanka, vond in de jaren 20 via juwelier Cartier zijn weg naar de flamboyante operazangeres Ganna Walska. Zij verkocht hem in 1971, waarna hij na verschillende andere eigenaren in 2015 weer in handen van Cartier kwam. Toen kreeg de steen zijn huidige armband, met diamanten in een geometrische vorm.

Vooraf werd de waarde van het juweel tussen de 900.000 en 1,8 miljoen euro geschat, maar dat bedrag werd makkelijk overtroffen. Het enige wat er bekend is gemaakt over de nieuwe eigenaar is dat het gaat om een particuliere verzamelaar.

"Je gaat een geaccepteerd risico aan", zegt expert persoonsbeveiliging Mark de West, die in het verleden ook leden van het Koninklijk Huis beschermde.

Hij vertelt in de NOS-podcast De Monarchie dat het grootste deel van de beveiliging onzichtbaar is. "Het meeste wat we zien, bijvoorbeeld bij evenementen op tv, is de laatste 10-20 procent van de beveiliging. Dat zijn de mannen en vrouwen in pak die om hen heen lopen. Mensen denken dat dat de persoonsbeveiliging is, maar het is veel breder."

In Ursem liep het met een sisser af. De koning ging zelf even in gesprek met de man, die daarna werd afgevoerd door de politie. "Daar kan je allerlei what if-scenario's tegenover zetten", zegt De West. "Niemand zal blij zijn dat hij zo dichtbij is gekomen, maar ik durf in zijn algemeenheid wel te zeggen: je staat niet zomaar binnen een meter van de koning zonder dat je al bent gezien. De beveiligers maken van tevoren een inschatting."

"Je kunt je voorstellen dat overal waar een te beveiligen persoon komt, veel mensen zijn die afwijkend gedrag kunnen vertonen. En als we elke keer meteen daarop ingrijpen, dan wordt een Koningsdag bijvoorbeeld ook een heel ander ritueel."

Meer weten?

Luister aflevering 5 van NOS-podcast De Monarchie via NPO Luister en alle andere podcastapps.

Hierin praat presentator Fleur Wallenburg uitgebreid met Mark de West over de beveiliging van het Koninklijk Huis en praat Koningshuisverslaggever Beau Heimensen je bij over de keuze van het aankomende staatsbezoek aan Qatar.

Er worden allerlei stappen gezet om het risico op een onveilige situatie te verkleinen. Honderd procent veiligheid op een groot evenement zoals Koningsdag kun je niet garanderen, vertelt De West, maar het risico aanzienlijk verkleinen is waar het om draait.

"Als beveiliging zijn we er om dit mogelijk te maken. Op Koningsdag zou het bijvoorbeeld opmerkelijk zijn om als een soort Paus in een wagentje te rijden. Dat zijn we in Nederland ook niet gewend." Om het toch mogelijk te maken is er beveiliging langs de route en worden er al weken van tevoren verkenningen gedaan.

'Spontaniteit kun je vergeten'

Los van de grote evenementen en werkbezoeken worden de leden van het Koninklijk Huis 24 uur per dag, zeven dagen per week beveiligd. "En 24/7 is ook echt 24/7", vertelt De West. De impact op iemands leven is heel erg groot. "Spontaniteit kun je grotendeels wel vergeten, dat is de praktijk. Dat beseffen veel mensen niet."

Er komt veel voorbereiding aan te pas. Zo worden alle locaties waar de Oranjes heengaan vooraf bekeken. "Welke aanrijdroutes zijn er, maar ook wat is het dichtstbijzijnde ziekenhuis?", vertelt De West. Hoe de beveiliging op de locatie zichtbaar is, hangt van het bezoek af. "Denk aan ADE, waar de koningin en de prinses gingen dansen. Zet je daar acht man in pak omheen dan is de sfeer snel weg, dan werkt dat niet."

Om op te gaan in de omgeving moet je als beveiliger soms nieuwe skills leren. Denk aan skiën. "Dan zeggen we niet: op de piste gaat u over uw eigen veiligheid. Dat inblenden is in de basis wat je probeert te doen."

Het koningspaar is uitgenodigd door sjeik Tamim bin Hamad Al Thani, de emir van Qatar. De uitnodiging volgt op een bezoek van de emir in juni 2024 aan Nederland.

Het bezoek is bedoeld om de banden tussen Nederland en Qatar te versterken. Het koninklijk paar wordt tijdens de reis vergezeld door minister Berendsen van Buitenlandse Zaken, minister van Defensie Yesilgöz, minister Sjoerdsma van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking en staatssecretaris Erkens van Landbouw.

Staatsbezoek aan regio in 2012

Volgens de Rijksvoorlichtingsdienst wordt dit het eerste Nederlandse staatsbezoek aan het Midden-Oosten in veertien jaar. Begin 2012 bezocht koningin Beatrix de Verenigde Arabische Emiraten en Oman. Willem-Alexander en Máxima waren daar ook bij.

In 2022 was er discussie over een mogelijk bezoek van de koning aan Qatar vanwege het WK voetbal. Tegenstanders wilden niet dat de koning naar het WK zou gaan vanwege de mensenrechtensituatie in het land. De koning zei destijds dat persoonlijke gevoelens zouden meespelen bij het besluit om te gaan.

Als Oranje de finale zou halen, zou een regeringsdelegatie naar Qatar afreizen. Het Nederlands elftal strandde in de kwartfinale.

Verscherpt reisadvies

Vanwege de oorlog tussen de VS en Iran en de oplopende spanningen in de regio werd het reisadvies voor Qatar dit jaar aangescherpt naar oranje. Als reactie op Amerikaanse aanvallen viel Iran bondgenoten van de VS in het Midden-Oosten aan.

Inmiddels staat het reisadvies op geel. Dat betekent dat reizen naar het land mogelijk is, maar dat er nog wel veiligheidsrisico's zijn.

Een man van in de dertig drong het koninklijke landgoed Skaugum van de Noorse royals binnen. Hij bonkte op de deur van de woning van de 29-jarige Høiby, die vervolgens opendeed. De man probeerde daarop met geweld binnen te komen, maar Høiby kreeg het voor elkaar om hem naar buiten te werken. De politie kon daarna de man overmeesteren.

Verdacht van mishandeling en huisvredebreuk

Noorse media schrijven dat de indringer psychische problemen heeft. De politie heeft vandaag bekendgemaakt de zaak te zullen onderzoeken. De man wordt verdacht van mishandeling en huisvredebreuk, melden Noorse media.

Op een vraag van de Noorse krant VG waarom de politie niet meteen een zaak is begonnen, zegt een politiewoordvoerder dat er "vandaag nieuwe informatie aan het licht is gekomen".

Enkelband na veroordeling

Elders op het landgoed wonen ook koning Haakon en koningin Mette-Marit. Zij zijn voor zover bekend niet in gevaar gekomen. Høiby is de zoon van Mette-Marit uit een eerdere relatie. Hij heeft geen officiële rol binnen het Noorse koningshuis.

Hoiby verblijft sinds juli met een enkelband op Skaugum. Hij werd deze zomer tot vier jaar gevangenisstraf veroordeeld voor twee verkrachtingen en huiselijk geweld tegen een ex-vriendin. Hij is in hoger beroep gegaan. Die zaak begint in februari.

Na een overleg van zo'n twee uur werd De Wever vanochtend heengezonden met het verzoek om direct weer te beginnen met de begrotingsonderhandelingen.

Bezuinigen

België moet de komende drie jaar zo'n 10 miljard euro bezuinigen om binnen de Europese uitgavennorm te blijven, maar partijen zijn het oneens waar die moeten vallen. De partij van De Wever (N-VA) wil bezuinigen op de gezondheidszorg, terwijl andere partijen pleiten voor belastingverhogingen. Zo maakt het sociaaldemocratische Vooruit een punt van de belastingvoordelen voor rijken, zoals profvoetballers.

De afgelopen dagen sprak koning Filip met andere partijleiders uit de regering-De Wever. Zij hebben verklaard dat ze nog tot een akkoord over de begroting willen komen, meldt de Vlaamse omroep VRT. Als de Belgische koning het ontslag wel had geaccepteerd, zouden er vervroegde verkiezingen komen.

Water bij de wijn

De grootste oppositiepartij Vlaams Belang lijkt wel aan te sturen op nieuwe verkiezingen. "Wat ons betreft is het tijd om een eind te maken aan het eindeloze aanmodderen. Niet de koning, maar de kiezer moet het laatste woord krijgen", aldus Barbara Pas, de fractievoorzitter van de radicaal-rechtse partij.

Maar voorlopig lijkt het niet zover te komen. De vijf partijvoorzitters hebben toegezegd dat ze water bij de wijn willen doen om alsnog een akkoord te sluiten.

Over tien dagen wordt de premier opnieuw bij de koning verwacht. Volgens de VRT is niet duidelijk of dat de uiterste datum is voor een akkoord. De koning heeft alleen verklaard dat de premier op 16 november opnieuw verslag uitbrengt aan het staatshoofd.

Wel zou er achter de schermen worden gewerkt aan een officieel excuus van de Britse regering. Premier Burnham zou samen met voormalige Britse koloniën overleggen over de bewoordingen.

Dat is een verschuiving ten opzichte van waar de Britten tot nu toe stonden. Er werd de afgelopen jaren wel gesproken van sorrow (groot verdriet) over deze duistere geschiedenis, maar niet van 'sorry'. Want de vrees is dat je met 'sorry' verantwoordelijkheid erkent en de deur openzet naar gesprekken over herstelbetalingen.

Brute omstandigheden

Herstelbetalingen, dat gaan we niet doen, benadrukte de premier dit weekend nog. Want waarom zouden de huidige inwoners van het VK, de belastingbetalende burgers, nu de rekening moeten oppakken voor iets wat honderden jaar geleden is gebeurd, stelt de premier.

Slavernij, hoe verschrikkelijk ook, vond plaats in een ander tijdperk en daarin hadden de huidige Britse burgers geen enkele rol, aldus Burnham. Wel zou zijn regering bezig zijn met een pakket aan investeringen in voormalige koloniën.

Dit alles speelt zich af tijdens een koninklijk staatsbezoek aan het Caribisch gebied, waar koning Charles vandaag het Gemenebest toespreekt. Charles is naast koning van het Verenigd Koninkrijk staatshoofd van veertien andere landen, waaronder gastland Antigua en Barbuda. En hij is het symbolische hoofd van het Gemenebest, dat bestaat uit 56 landen.

Het is een beladen bijeenkomst vandaag, omdat die plaatsvindt in het Caribisch gebied, dat een cruciale rol speelde in de trans-Atlantische slavenhandel. Tussen 1624 en 1807 werden naar schatting 2 miljoen tot slaaf gemaakte Afrikanen naar de Britse koloniën in het Caribisch gebied gebracht.

Landen in de rij voor herstelbetalingen

Als het gaat om historisch onrecht zullen ongetwijfeld nog veel meer landen wijzen op de misdaden waar de Engelse geschiedenis vol van is. Kijk je bijvoorbeeld naar het aantal landen dat Groot-Brittannië door de eeuwen heen is binnengevallen en tel je ook kortstondige militaire invallen mee, dan kom je op indrukwekkende aantallen.

Historicus Stuart Laycock komt op 171 landen, bijna 90 procent van alle landen ter wereld. De omvang van het Britse koloniale verleden, met een geschiedenis van slavernij, plundering, onderdrukking en uitbuiting, maakt de discussie over excuses en herstelbetalingen dan ook zeer complex. Volgens de meeste experts maakt die enorme schaal de Britse regering en het Britse koningshuis terughoudender dan bijvoorbeeld de Nederlandse koning Willem-Alexander.

Verschillende onderzoekers doen onderzoek in archieven die de banden tussen vroegere Britse monarchen en de slavenhandel blootleggen. Er duiken regelmatig vondsten op die laten zien dat de rol van de monarchie niet passief was.

Zo zette Elizabeth I in 1564 schepen van de Royal Navy in voor een reis van handelsman John Hawkins. Die had vlak daarvoor als eerste Engelsman 300 tot slaaf gemaakte mensen verkocht en ontdekte hoe lucratief die handel was.

Ook blijkt uit oude registers dat koning Charles II en zijn opvolger James II zich verbonden aan de RAC (Royal African Company), een handelscompagnie die honderdduizenden tot slaaf gemaakten verscheepte.

Ideeën lopen sterk uiteen

Een ander punt dat het vraagstuk van financiële compensatie complex maakt, is dat Groot-Brittannië bij de afschaffing van de slavernij niet de tot slaaf gemaakten compenseerde, maar wel de slavenhouders. De Britse belastingbetaler betaalde daarvoor uiteindelijk 20 miljoen pond; de laatste afbetalingen vonden pas in 2015 plaats.

De ideeën over herstelbetalingen lopen sterk uiteen. Voor sommigen zijn excuses genoeg, anderen vinden dat er biljoenen moeten worden vergoed aan gebieden waar de slavernij eeuwenlang heeft geduurd. Een ander voorstel is het oprichten van een fonds waarin geld wordt gestoken voor ontwikkelingshulp, onderwijs en andere maatschappelijke doelen in voormalige koloniën.

De woorden die koning Charles vandaag uitsprak, waren ook een poging om het gesprek een stap verder te brengen. "We kunnen onze geschiedenis niet kiezen en ook niet veranderen", zei de koning. Hij sprak over hoeveel potentie de 56 Gemenebestlanden hebben om samen te werken op het gebied van klimaat, onderwijs en armoedebestrijding. "We kunnen samen het verleden niet veranderen", concludeerde de koning, "maar wel de toekomst".

Labour-premier Burnham schrijft dat "er al jaren wordt gevraagd om een oprecht gesprek over de erfenis van slavernij" binnen het Gemenebest. Veel van de 56 staten in dat samenwerkingsverband waren vroeger koloniën van het Verenigd Koninkrijk waar slavernij was toegestaan. Burnham vindt dat "we het functioneren van het Gemenebest hebben beschadigd door ons hoofd in het zand te steken".

"Daarom gaan we gestructureerd in gesprek met diegenen die zijn geraakt door de trans-Atlantische slavenhandel. Aandacht voor de roep om excuses namens de Britse staat zullen daar een belangrijk onderdeel van zijn en daar sta ik voor open."

Banden aanhalen

Die toezegging gaat verder dan de Britse regering tot nu toe wilde gaan. Hoewel toenmalig premier Blair in 2007 al diep verdriet en spijt betuigde, bleven volmondige excuses namens de Britse regering altijd uit. De Conservatieve premier Sunak zei in 2023 dat "het doorlichten van onze geschiedenis geen weg vooruit is" en ook Burnhams partijgenoot en directe voorganger Starmer zei dat "de geschiedenis nu eenmaal niet te veranderen is".

Burnham erkent nu dat de gevolgen van slavernij "onze wereld nog steeds beïnvloeden". Hij denkt dat de relatie met andere landen binnen het Gemenebest lijdt onder de kwestie, maar dat door het "moeilijke gesprek" hierover aan te gaan de onderlinge band versterkt kan worden.

Herstelbetalingen wijst hij daarbij echter nog altijd van de hand. "Dat lijkt me niet het juiste antwoord. Ik vind niet dat het Britse volk van nu verantwoordelijk gehouden kan worden voor historische fouten, hoe ernstig ook, die gebeurden in een andere tijd met andere wetten."

Kijken naar schulden

Wel wil hij gaan kijken of er iets valt te doen aan de schulden waaronder veel van de landen gebukt gaan. Hij denkt dan aan een langere looptijd of een lagere rente. Hij heeft oud-premier Gordon Brown gevraagd zich daarop te richten.

Premier Mia Mottley van Gemenebest-land Barbados juicht een dialoog toe, maar blijft bij de eis van herstelbetalingen. "Gesprekken zijn belangrijk omdat we nog niet over alles hetzelfde denken, met name als het gaat over herstelbetalingen. Dat zullen we duidelijk en respectvol blijven zeggen, maar een oprecht meningsverschil over sommige thema's mag vooruitgang op andere niet in de weg staan."

Executieplaats

De Britse handreiking komt op het moment dat koning Charles bezig is aan een beladen reis door enkele landen van het Gemenebest in de Cariben. Hij woont daar vanaf morgen samen met Burnham de Gemenebest-conferentie bij, waar ook het slavernijverleden op de agenda staat.

Charles bezocht gisteren in Guyana de plek waar in 1823 een slavenopstand hardhandig werd neergeslagen door Britse plantage-eigenaren. De koning nam onder meer een kijkje op de plek waar tientallen overwonnen vrijheidsstrijders werden geëxecuteerd. Hij sprak er niet in het openbaar over zijn indrukken. Dergelijke opmerkingen zouden ook gevoelig liggen vanwege de ministeriële verantwoordelijkheid.

Volgens de BBC was er bij andere bezoeken later op de dag "een klein maar luid groepje betogers" die aandacht wilden vragen voor excuses en herstelbetalingen.

Een verslaggever van de regionale omroep NH Nieuws stond naast de koning toen het gebeurde. "Beveiligers hielden hem op tijd tegen en de koning sprak heel kort met hem. De man zei dat hij hulp nodig had, want hij wordt kapotgemaakt door radarstraling."

Ook schrijft de regionale omroep dat de man zei dat hij uit het dorpje Hoogwoud kwam.

Brief geven

De man wilde vervolgens een brief aan de koning geven, maar die verwees hem door naar zijn beveiligers. Uiteindelijk is de man meegenomen door de politie. De koning vervolgde daarna zijn bezoek aan het West-Friese dorp. Hij was er om verschillende bewonersinitiatieven te bezoeken.

De Rijksvoorlichtingsdienst benadrukt dat er geen sprake was van een aanval. Volgens een woordvoerder wilde de man "nadrukkelijk zijn boodschap overbrengen". Een woordvoerder van de politie zegt dat de man niet is aangehouden omdat hij niets strafbaars deed. Nadat hij met de agenten was meegelopen, mocht hij zijn weg vervolgen.

De gevallen prins zou daar in 1999 zijn geweest met Epstein en diens handlanger Ghislaine Maxwell. Het is niet duidelijk waar precies onderzoek naar wordt gedaan of wat er zou zijn gebeurd op het koninklijke landgoed. De politie zegt "informatie" te hebben ontvangen en op basis daarvan een onderzoek te zijn gestart.

Een woordvoerder zegt dat het onderzoek zich "in een zeer vroeg stadium bevindt" en dat zolang het loopt de politie geen uitspraken doet. "Het belang van de slachtoffers staat centraal", aldus de politiewoordvoerder.

Banden met Epstein

Andrew Mountbatten-Windsor, broer van koning Charles, verloor in 2025 ook de titel 'prins', nadat hij zijn andere titels en koninklijke privileges al was kwijtgeraakt. Dat heeft alles te maken met zijn banden met Epstein.

Epstein was een rijke Amerikaanse zakenman die bekend werd door zijn vele contacten met invloedrijke mensen. Hij vergaarde zijn vermogen door onder meer investeringen en het beheren van het vermogen van puissant rijke klanten.

Hij had toegang tot politici, beroemdheden en leden van koninklijke huizen over de hele wereld, onder wie Andrew.

In 2008 werd Epstein veroordeeld voor gedwongen prostitutie en in 2019 werd hij opgepakt op verdenking van seksueel misbruik van minderjarigen, waar hij al eerder van werd verdacht. Nog voordat het proces in de zaak kon beginnen, overleed hij in zijn cel, volgens de autoriteiten door zelfdoding.

Dineren op Buckingham Palace

Het vrijgegeven dossier over Epstein heeft wereldwijd tot onderzoeken geleid naar mensen die banden met hem hadden. Zo komen Donald Trump en Bill Clinton in de documenten voor, net als Microsoft-oprichter Bill Gates. In het dossier staan geen aanwijzingen dat ze zich aan strafbare feiten hebben schuldig gemaakt.

Uit de documenten blijkt verder dat het misbruik wijdverspreid was en dat het gebeurde op plekken waar Epstein ook prominente politici en publieke figuren mee naartoe nam. Ook voormalig prins Andrew duikt er meermaals in op. Begin dit jaar werden foto's gevonden waarop hij op handen en knieën boven een vrouw hangt.

Uit de documenten blijkt ook dat Andrew Epstein had uitgenodigd op Buckingham Palace, het koninklijk paleis in Londen. "We kunnen daar in alle privacy dineren", schreef Andrew. Het is niet bekend of dat etentje ook echt heeft plaatsgevonden.

Virginia Giuffre

Al ver voordat de Epstein-files werden gepubliceerd, werd Andrew beschuldigd van seksuele wandaden. Zo komt hij voor in de memoires van het inmiddels overleden Epstein-slachtoffer Virginia Giuffre. In 2015 beschuldigde zij de prins ervan dat ze als 17-jarige met hem naar bed moest onder dwang van Epstein en Maxwell. Andrew zou hebben geweten dat ze op dat moment nog minderjarig was.

"Miljoenen mensen krijgen in hun dagelijks leven te maken met discriminatie en racisme", schrijft Jetten op Instagram. "Er heerst een guur klimaat voor iedereen die zich uitspreekt voor gelijke rechten en instituties die opgericht zijn voor de bescherming van ons allemaal, staan onder grote druk."

De koning sprak met meerdere gasten uit verschillende landen over de specifieke uitdagingen bij de aanpak van racisme en discriminatie wereldwijd.

Het forum is de enige internationale wereldtop die zich specifiek richt op de mondiale aanpak van racisme en discriminatie. "Wereldwijd nemen spanningen toe. Discriminatie, racisme en haatzaaien manifesteren zich steeds zichtbaarder in samenlevingen", schrijft Unesco.

De VN-tak voor onderwijs, wetenschap en cultuur strijdt sinds haar oprichting in 1945 tegen racisme. In 1978 stelde het de Verklaring over Ras en Rassenvooroordelen op. Daarin wordt opnieuw bevestigt dat "alle mensen tot één enkele soort behoren en van een gemeenschappelijke oorsprong afstammen. Zij worden gelijk geboren in waardigheid en rechten en maken allen integraal deel uit van de mensheid."

Verandering en verantwoordelijkheden nemen staan dit jaar centraal bij de wereldtop. "Over racisme en discriminatie zijn verdragen gesloten, verklaringen opgesteld, actieprogramma's ontwikkeld en beloften gedaan. Dat is belangrijk geweest. Maar wat hebben al die afspraken daadwerkelijk opgeleverd?", aldus Unesco.

In Den Haag wordt onder meer gesproken over strategie en beleid rond de aanpak van racisme en discriminatie.

Den Haag

Er is gekozen om het evenement in De Haag te houden omdat het wereldwijd de internationale stad van vrede en recht is. Zo zetelt onder meer het Internationaal Gerechtshof (ICJ) en het Internationaal Strafhof (ICC) in de stad. De laatste staat onder zware druk van de Verenigde Staten.

"De bestrijding van racisme en discriminatie is in de kern een strijd voor mensenrechten en menselijke waardigheid", zegt Nationaal Coördinator tegen Discriminatie en Racisme Rabin Baldewsingh. "Er is daarom geen betere plek denkbaar om juist hierover de wereld bijeen te brengen."

"Voor Nederland is dit een unieke kans om internationaal verantwoordelijkheid te nemen", aldus Baldewsingh. Hij benadrukt dat hij niet denkt dat Nederland de wijsheid in pacht heeft, maar "omdat wij ervan overtuigd zijn dat landen veel van elkaar kunnen leren".

'Verandering mogelijk'

Baldewsingh noemt het een eer dat Nederland door Unesco is gekozen om samen de top mee te organiseren.

"Nederland heeft de afgelopen jaren belangrijke stappen gezet, onder meer met de instelling van een onafhankelijke Nationaal Coördinator, de versterking van de nationale aanpak van discriminatie en racisme en de maatschappelijke dialoog over ons koloniale en slavernijverleden. Die ervaringen nemen wij mee naar dit Forum."

Eerdere edities vonden plaats in Frankrijk, Mexico, Brazilië en Spanje.

"Er is een lange geschiedenis tussen de Oranjes en de krijgsmacht. Die begon al tijdens de tachtigjarige oorlog", vertelt militair historicus Erwin van Loo in de podcast De Monarchie. "Die band is gebleven en dat komt echt van twee kanten: de krijgsmacht is Oranjegezind en de koninklijke familie omarmt dat."

Luisteren?

Meer over dit verhaal hoor je in de nieuwe aflevering van NOS-podcast De Monarchie via NPO Luister en alle andere podcastapps.

"De band tussen het koningshuis en defensie begint al bij Willem van Oranje. Eerst de stadhouders en later de koning hadden het oppergezag over het leger", vertelt Van Loo. Dit duurde tot de 19e eeuw.

De laatste koning die actief deelnam aan gevechten was koning Willem II tijdens de Slag bij Waterloo. Na 1848 wordt de macht van het koningshuis ingeperkt en wordt dus ook de rol van de koning bij defensie meer symbolisch, maar de band is volgens Van Loo nog steeds heel hecht.

Dat merkte hij zelf toen hij als reserve-officier uitgezonden was naar Mali. "Ik was daar tijdens Koningsdag en op zo'n militair kamp ver van huis, zie je hoe sterk die band met het Koninklijk Huis is. Dat wordt gevierd met een speciaal appèl en vervolgens wordt ook oranjebitter uitgedeeld, wel non-alcoholisch uiteraard, want je bent op uitzending."

Na Willem III kwamen er geen mannelijke troonopvolgers en omdat vrouwen pas na de Tweede Wereldoorlog welkom waren bij defensie, konden bijvoorbeeld Wilhelmina en Juliana zelf niet actief deelnemen. Van Loo: "Toch droegen zij het leger een warm hart toe. Zeker Wilhelmina heeft altijd een hele warme band gevoeld met de krijgsmacht. Tijdens de Eerste en Tweede Wereldoorlog speelde Wilhelmina een belangrijke rol op moreel vlak om militairen te ondersteunen. Ze werd niet voor niets soldatenkoningin genoemd."

Willem-Alexander naar Sarajevo

Na zijn middelbare school vervulde Willem-Alexander zijn dienstplicht bij de marine en bleef daarna in dienst. "Wat niet zo bekend is, is dat Willem-Alexander ook echt boven Sarajevo heeft gevlogen toen de stad belegerd was. Hij wilde dat zelf heel graag meemaken, maar het was zeker niet zonder risico", vertelt de militair historicus.

Willem-Alexander bleef in dienst totdat hij in 2013 werd beëdigd als koning. Als lid van de regering mag de koning niet in dienst zijn bij defensie, dus moest hij zijn taken neerleggen. Hij kreeg eervol ontslag.

'Amalia-effect'

Amalia is nu dus de eerste prinses van Oranje die actief is bij defensie en het lijkt een trend, want ook in Spanje, Noorwegen en België volgden de kroonprinsessen een militaire opleiding. Het bleek goed voor hun populariteit. En andersom geldt het ook: door Amalia's deelname nam het aantal aanmeldingen bij Defensity College toe en nadat Máxima als reservist werd opgeleid, steeg het aantal bezoekers op de vacaturesite van Defensie.

Of Amalia na haar opleiding ook in een actieve gevechtssituatie terecht kan komen, lijkt militair historicus Erwin van Loo niet waarschijnlijk: "Als je naar de geschiedenis kijkt, werd dat altijd vermeden, dus het lijkt me dat dat bij Amalia ook het geval zou zijn. Sowieso komt maar een klein deel van de militairen aan het front terecht. Er zijn ook ondersteunende rollen waarmee je op een andere manier je bijdrage kan leveren."

Daarbij werden 27 mensen op Paleis Noordeinde in Den Haag in het zonnetje gezet omdat ze een bijzondere prestatie hebben geleverd in de kunst, de media, de wetenschap, de sport of het bedrijfsleven.

Zo won Palmen de Constantijn Huygens-prijs en Suzan & Freek een 3FM Award. Presentatoren Merel Westrik en Jeroen Kramer waren aanwezig namens Het Sinterklaasjournaal, het NTR-programma dat de Machiavelliprijs 2025 won. Ook baanwielrenster Hetty van de Wouw schoof aan, vanwege haar prestaties op het WK baanwielrennen vorig jaar.

Het koningspaar nodigt een paar keer per jaar mensen uit voor zo'n lunch. Vandaag was de 42ste keer.

Koning Charles bezoekt de Bahama's, Guyana en daarna Antigua en Barbuda, waar hij de Gemenebestconferentie bijwoont. Charles is naast koning van het VK ook staatshoofd in 14 andere landen en het symbolische hoofd van het Gemenebest, dat bestaat uit 56 landen.

Maar het is de vraag hoelang dit allemaal nog zo zal blijven. Zijn zoon en troonopvolger, prins William, en diens vrouw, prinses Kate, maakten een paar jaar geleden ook een reis naar het Caribisch gebied, waarbij ze in Jamaica werden ontvangen met protestborden.

Onhandige foto

Hun koninklijke bezoek leidde tot ongemakkelijke vragen over het Britse koloniale verleden, over slavernij en de rol van de monarchie binnen het Gemenebest. Een onhandige foto, waarop het koninklijk paar door een hek heen handen schudt met kinderen, ging de wereld over en werd door critici neergezet als een symbool van de koloniale verhoudingen die nog altijd doorwerken.

Na die reis liet prins William doorschemeren dat hij niet vanzelfsprekend in de voetsporen van zijn vader Charles en zijn grootmoeder koningin Elizabeth zou treden als hoofd van het Gemenebest. Koning Charles is daarmee mogelijk de laatste Britse vorst die deze rol vervult.

Koning Charles is voorbereid op de risico's en controverses rond zijn reis naar het Caribisch gebied. Hij houdt rekening met protesten en discussies over excuses en herstelbetalingen - onderwerpen die voor hem niet nieuw zijn. In Antigua en Barbuda en op de Bahama's, waar Charles koning en staatshoofd is, wordt ook gediscussieerd over de vraag of het tijd is om de monarchie af te schaffen en een republiek te worden.

Herstelbetalingen

Het Bahamas National Reparations Committee waarschuwde de koning zelfs met de boodschap: "Kom niet met lege handen". Ondertussen probeert Jamaica, een ander land in het Caribisch gebied, via een juridische procedure duidelijkheid te krijgen over de verantwoordelijkheid van Groot-Brittannië voor de slavernij.

Het land diende onlangs een petitie in bij koning Charles en zijn adviesorgaan, met vragen over de rechtmatigheid van de Britse slavernij en of Groot-Brittannië verplicht is tot herstelbetalingen.

Maar zulke stappen zullen tijdens deze reis uitblijven. Koning Charles volgt het advies van de Britse regering om geen officiële excuses aan te bieden voor de Britse rol in de trans-Atlantische slavenhandel.

Tegelijkertijd zal hij het slavernijverleden niet uit de weg gaan. In 2022 sprak hij als prins van Wales over "de donkerste periode uit onze geschiedenis" en zijn "persoonlijke verdriet is om het leed van zovelen". Ook erkende hij dat "dit een gesprek is waarvan de tijd is gekomen".

Enorme omvang

Er is in het Verenigd Koninkrijk oplettend naar Nederland gekeken toen koning Willem-Alexander een grootschalig onderzoek liet doen naar de banden tussen het Huis Oranje-Nassau en de slavernij. Daarnaast bood hij in 2023 excuses aan Suriname voor het Nederlandse slavernijverleden en vroeg hij om vergiffenis voor het feit dat zijn voorouders niet hadden ingegrepen tegen deze misdaden.

Het Verenigd Koninkrijk is hier terughoudender in. De Britse koloniale geschiedenis is van een enorme schaal: op het hoogtepunt besloeg het Britse Rijk bijna een kwart van het wereldwijde landoppervlak en omvatte het ongeveer een kwart van de wereldbevolking.

Het Caribisch gebied was cruciaal voor de Britse trans-Atlantische slavenhandel. Tussen 1624 en 1807 werden naar schatting 2,3 miljoen tot slaaf gemaakte Afrikanen naar de Britse koloniën in het Caribisch gebied gebracht. De omvang van het Britse koloniale verleden - met een geschiedenis van slavernij, plundering, onderdrukking en uitbuiting - maakt de discussie over excuses en herstel zeer complex.

Belang van het Gemenebest

Een poging om aan herstelbetalingen een prijskaartje te hangen, werd een paar jaar geleden gedaan door de Brattle Group, een economisch adviesbureau. De totale schade van trans-Atlantische slavernij door westerse landen werd gesteld op zo'n 100 biljoen dollar. Het Verenigd Koninkrijk, op nummer 2 na Amerika, stond op 18 biljoen. Dat is ongeveer zeven keer het totale jaarlijkse bbp van het VK.

Ondanks de discussies die Charles tijdens deze reis tegemoet kan zien, benadrukt hij ook het belang van het Gemenebest: een samenwerkingsverband van 56 onafhankelijke landen dat in 1949 in zijn huidige vorm ontstond. Het is volgens hem ook een groep landen die samen de grote uitdagingen van deze tijd kunnen aanpakken - zoals klimaatverandering en biodiversiteit en betere educatie voor jongeren.

Tijdens een bezoek aan Samoa in 2024 zei de koning: "Niemand van ons kan het verleden veranderen. Maar we kunnen ons wel met hart en ziel inzetten om ervan te leren en manieren te vinden om blijvende ongelijkheid recht te zetten."

De Britse krant The Sun schrijft dat deze 60-jarige zoon, Thomas Markle junior, in het huis van zijn vader in de Filipijnse stad Cebu op zoek was naar een telefoon. Hij ging daarvoor door allerlei dozen waarbij hij een telefoon vond met een filmpje van 15 minuten met beelden van naakte, jonge meisjes.

De zoon ging verder op zoek en vond nog meer schokkend materiaal: videobeelden waarop seksuele handelingen te zien waren en ook boeken vol foto's van ontklede meisjes. Hij zag die beelden onder meer op een laptop in een kamer die hij herkende uit het huis van zijn vader in Rosario in Mexico, waar die tussen 2016 en 2025 woonde. De slachtoffers waren volgens hem vaak niet ouder dan 10 of 11 jaar.

Volledig van streek

The Sun schrijft dat de zoon tegen vrienden heeft gezegd dat hij volledig van streek was door zijn vondsten. Hij zorgde jarenlang voor zijn vader, nadat hij in 2022 was getroffen door een beroerte. Markle junior voegt daar tegen The Sun aan toe: "Ik had geen andere keuze dan mijn vader aan te geven."

Hij stapte naar de politie op de Filipijnen en maakte ook melding van zijn vondst bij de FBI en de politie in Pennsylvania, waar zijn vader heeft gewoond. Ook zocht hij contact met een Amerikaanse non-profit organisatie die als doel heeft om vermiste kinderen op te sporen.

Zijn vader wil hij in ieder geval niet meer spreken, zegt hij. "Ik heb hem jarenlang gesteund, verzorgd en geholpen, maar daar komt nu een einde aan. Ik zal nooit meer met mijn vader praten, tenzij ik word opgeroepen om tegen hem te getuigen."

Meghan brak al eerder

Ook van zijn dochter Meghan hoeft Thomas senior weinig steun te verwachten. Via een woordvoerder laat de vrouw van de Britse prins Harry weten geraakt te zijn door het nieuws over haar vader. "Mijn gedachten gaan uit naar alle kinderen die mogelijk schade hebben ondervonden."

Ook zegt ze dat ze hoopt dat mensen nu begrijpen waarom ze al eerder heeft gebroken met haar vader en waarom hij haar twee kinderen niet mag zien.

In haar verklaring haalt ze aan dat zij in 2018 al door de Britse politie is geïnformeerd over "verontrustende en schokkende beschuldigingen jegens mijn vader". Wat die beschuldigingen toen precies waren, is niet duidelijk.

'Ziekelijke leugens'

Andere familieleden reageren woedend op de beschuldigingen aan het adres van Thomas Markle senior. Een 61-jarige halfzus van Meghan heeft het tegen The Daily Mail over "ziekelijke leugens".

Volgens deze Samantha is haar broer Thomas op geld uit en voert hij al jaren een vendetta tegen hun vader. "Er is absoluut geen grond voor deze walgelijke beschuldigingen. Mijn broer wil onze vader kapotmaken. Schaam je, broer."

Thomas senior verblijft momenteel in een verzorgingshuis in Florida, waar hij herstelt van zijn beroerte. Mogelijk volgt er ook in Amerika een onderzoek naar hem.

De 22-jarige kroonprinses kreeg bij de promotie zoals gebruikelijk een emmer zeewater over zich heen, is te zien op foto's van defensie die de Rijksvoorlichtingsdienst (RVD) vrijgaf. Daarop is alleen het moment vlak voordat het water gegoten werd te zien.

De ceremonie vond plaats aan boord van de Statsraad Lehmkuhl, een Noorse driemaster uit 1914 die de marine geregeld gebruikt als opleidingsschip. Op een RVD-foto is te zien hoe Amalia samen met adelborsten (officieren in opleiding) op grote hoogte salueert in de mast van het schip.

Amalia ging vorig jaar als eerste vrouwelijke lid van het Koninklijk Huis in militaire dienst toen ze begon aan haar opleiding tot reservist bij het Defensity College. Ze begon in de laagste rang: matroos derde klasse bij de marine en soldaat derde klasse bij de landmacht en luchtmacht.

In het deeltijdprogramma kunnen studenten in maximaal drie jaar werkervaring opdoen bij de strijdkrachten en een defensieopleiding krijgen. Amalia combineert het met haar bachelor Nederlands recht aan de Universiteit van Amsterdam. Na afronding van de basisopleiding begin dit jaar kreeg Amalia al de rang van korporaal. Voor de zomervakantie werkte ze enkele maanden bij de luchtmacht.

De emmer zeewater die Amalia over zich heen kreeg, kent een lange traditie bij de marine als overgangsritueel. Het dopen komt voort uit het gebruik de fonkelnieuwe rangstrepen zo snel mogelijk te verouderen, om meer ervaring als officier uit te stralen. Bij haar promotie in januari werd een soortgelijk ritueel uitgevoerd en kreeg ze bier over haar epauletten.

Dat Amalia nu sergeant is, betekent niet dat haar werkzaamheden heel erg veranderen. Op dit moment vervult ze stafwerk, net als alle werkstudenten. Ondertussen krijgt ze militaire training om goede kennis te krijgen van de defensieorganisatie.

Uiteindelijk is het de bedoeling dat studenten van het Defensity College uitstromen als luitenant, de laagste officiersrang. Luitenanten kunnen leidinggeven aan een commando van dertig man, maar vervullen ook andere stafdiensten of specialistische functies.

Minister Yesilgöz van Defensie noemt het "een mooie mijlpaal" voor de prinses. "Goed om te zien hoe zij zich inzet en ontwikkelt binnen onze krijgsmacht. Respect voor iedereen die zich inzet voor onze veiligheid."

Selfies met het publiek, bloemen en Meghan in bordeauxrood, die zei dat het "geweldig is om weer terug te zijn". Het was ook maar saai zonder haar, concludeert tabloid Daily Mail.

Het is inmiddels vier jaar na 'Megxit': het dramatische vertrek van Harry en Meghan uit het Britse koningshuis. Er volgde een Amerikaans celebrityleven, met Netflix-producties, podcasts en kookprogramma's, een veelbesproken interview met Oprah Winfrey en Harry's boek Spare, waarin hij zijn familie niet spaarde. Maar toch keerden ze in augustus terug naar het Engelse leven waarop ze de afgelopen jaren zo veel kritiek hadden.

Woordvoerders van het paleis benadrukken dat Harry en Meghan, ook nu ze terug zijn in het land, geen working royals zijn, dus geen activititeiten namens het koningshuis zullen doen. Ze zijn privépersonen, klinkt het. Prins Harry zal zich richten op zijn liefdadigheidswerk en Meghan op haar lifestyleproducten en acteercarrière.

Eigenlijk kan niemand echt verklaren waarom ze zo plotseling terugkeerden. Zelfs Harry's vader koning Charles zou pas een paar dagen van tevoren zijn ingelicht. Wil het stel bij nader inzien toch een half-in-, half-out-model, een soort quasi-koninklijk leven? Willen ze zich verzoenen met de koninklijke familie, of dichter bij Charles zijn, die nog steeds voor kanker wordt behandeld? Willen ze hun kinderen op een Britse school zetten, of lieten ze zich inspireren door hun vrienden Beyoncé en Jay-Z, die eveneens een huis kochten in de prachtige Engelse Cotswolds?

De vragen over hun beoogde levensstijl en 'niet-koninklijke' publieke optredens vallen samen met een ander prominent vraagstuk: hun beveiliging.

Die kwestie wordt momenteel opnieuw beoordeeld door de RAVEC (Royal and VIP Executive Committee), een commissie die onder het Britse ministerie van Binnenlandse Zaken valt en beoordeelt wie recht heeft op beveiliging op kosten van de belastingbetaler. Het is een lastig dossier, met veel haken en ogen en een hoge attentiewaarde.

Toen Harry en Meghan nog werkende royals waren, werd hun beveiliging betaald door de staat. Na hun vertrek uit het koningshuis verviel die regeling. Harry pleit sindsdien, ook in de rechtszaal, voor beveiliging van zijn gezin wanneer ze op Britse bodem zijn.

Harry is en blijft immers de zoon van de koning, dat is nooit een keuze geweest. En, like them or not, Harry en Meghan zijn wereldberoemde en controversiële kijkcijferkanonnen die veel geld waard zijn mocht je ze willen kidnappen. Hun beveiliging zou de staat naar schatting ruim vijf miljoen pond kosten - met een dagelijkse operatie waarbij al hun routes op veiligheid moeten worden gecontroleerd. De risico's lopen uiteen van stalkers en gevaarlijke individuen tot zelfs de Taliban, nadat Harry in zijn boek Spare had onthuld dat hij in zijn militaire diensttijd in Afghanistan 25 Talibanstrijders had gedood.

De andere kant van het argument is dat staatsgefinancierde politiebescherming hoort bij mensen met een officiële functie en publieke verantwoordelijkheid en die hebben Harry en Meghan als niet-werkende royals momenteel niet. Het stel runt commerciële projecten waarmee ze hun eigen fortuin verdienen, dus waarom zou de belastingbetaler hun kostbare beveiliging moeten betalen? Daartegenover staat dat voormalige premiers na hun ambt wel recht hebben op staatsbeveiliging. Dat geldt ook voor bijvoorbeeld Liz Truss, die slechts 49 dagen premier was. Waarom zij wel en prins Harry, die zijn hele leven prins is, niet? Dat is toch een lastig vraagstuk.

Harry bood aan zijn eigen politiebeveiliging te betalen, maar dat werd afgewezen: met de redenering dat 'de politie niet te koop is'. Volgens experts vraagt hun situatie om politiebeveiliging in plaats van particuliere beveiliging, onder meer omdat agenten wapens mogen dragen.

Volgens een recente YouGov-peiling vindt een meerderheid van de Britten dat de staat niet voor de beveiliging van Harry en Meghan zou moeten betalen. Hun terugkeer naar het Verenigd Koninkrijk wordt met enige scepsis ontvangen: 46 procent kijkt er niet positief naar. Vooral oudere Britten zijn kritisch over het stel, terwijl Harry en Meghan onder jongeren relatief populairder zijn.

Bij aankomst namen Harry en Meghan ruim de tijd om met het publiek een praatje te maken en handen te schudden. Volgens de BBC barstte het publiek los toen zij de auto uitstapte. Een vrouw riep: "We houden van u, hertogin Meghan, we houden van u!"

Het is het eerste officiële publieke optreden sinds het stel vanuit de VS naar Engeland verhuisde. Voor Meghan is het het eerste publieke optreden in vier jaar tijd in het Verenigd Koninkrijk. De laatste keer was tijdens de uitvaart van koningin Elizabeth II in 2022.

De ontvangst was hartelijk in Nottingham:

De hertog en hertogin van Sussex namen in 2020 afscheid als leden van het Britse koningshuis en verlieten het Verenigd Koninkrijk. Zij wilden hun tijd willen gaan verdelen tussen het Verenigd Koninkrijk en Californië, waar Meghan is geboren.

In augustus werd bekend dat Harry en Meghan met hun twee kinderen, prins Archie (7) en prinses Lilibet (5), terugverhuizen naar het VK. Volgens Britse media spelen daarbij meerdere factoren een rol, waaronder de wens om meer tijd in Europa door te brengen, hun kinderen onderwijs in het Verenigd Koninkrijk te laten volgen en dichter bij Harry's familie te zijn.

Kookworkshop

Om zo openlijk naar buiten te treden in Notthingham is niet geheel toevallig. In 2017 maakten Harry en Meghan daar hun eerste officiële optreden als verloofd stel. Britse media melden dat ze tijdens hun bezoek drie maatschappelijke organisaties aandoen.

Bij de organisatie Himmah Hub nemen ze deel aan een kookworkshop. Daarna bezoeken ze de voedselbank van de organisatie, waar ze spreken met mensen die in armoede leven. Ook gaan ze langs jongerenorganisatie Community Recording Studio en Epic Partners, een organisatie die kinderen en families ondersteunt.

Harry is al meer dan tien jaar betrokken bij Community Recording Studio en Epic Partners. Meghan werkte eerder samen met Himmah aan Together: Our Community Cookbook, dat in 2018 verscheen.

Na hun vertrek uit het Verenigd Koninkrijk bleven Harry en Meghan betrokken bij Britse goede doelen via hun eigen stichting. Maar hun focus lag ergens anders. Harry en Meghan gaven als reden voor hun vertrek dat ze een "rustiger leven" wilden leiden, maar sloten ook lucratieve contracten met Netflix en Spotify.

De verhouding met de rest van de koninklijke familie verslechterde snel. Het echtpaar verklaarde dat medewerkers van het paleis ongevoelig waren geweest voor Meghans mentale gezondheid. Bovendien beschuldigden zij andere leden van de koninklijke familie van racisme en het manipuleren van de media.

De openlijke kritiek van Harry op zijn familie en het koningshuis leidden tot een breuk tussen de prins en zijn vader, koning Charles. Jarenlang zag die zijn kleinkinderen niet.

Oxford

De spanningen zijn de afgelopen maanden enigszins afgenomen, nu Harry de wens heeft uitgesproken zich met zijn vader te verzoenen. Ook gaf hij aan dat hij wil dat zijn kinderen de kans krijgen om hun 77-jarige grootvader te leren kennen. Charles wordt momenteel behandeld voor een vorm van kanker die begin 2024 werd vastgesteld.

Harry en Meghan en hun kinderen verblijven naar verluidt in een woning in de Cotswolds, een gebied omringd met heuvels, dorpen en boerderijen ten westen van de stad Oxford.

De doorzoekingsbevelen waren gebaseerd op een verkeerd wetsartikel. De rechtbank heeft de bevelen daarom onwettig verklaard. Dit betekent niet dat het onderzoek tegen hem nu moet worden gestopt, aldus de rechtbank.

De doorzoekingen hielden verband met het onderzoek naar de vraag of de ex-prins in de tijd dat hij Brits handelsgezant was (2001-2011), geheime informatie met de Amerikaanse zedendelinquent Jeffrey Epstein heeft gedeeld.

Fouten erkend

Andrew (66) - die nu als burger Andrew Mountbatten-Windsor door het leven gaat - stapte naar de rechter om de huiszoekingsbevelen onwettig te laten verklaren. Vermoedelijk hoopte hij dat de eventuele bewijzen die bij de doorzoekingen waren gevonden, niet tegen hem gebruikt mochten worden.

Of die redenering opgaat is nog de vraag. De politie hoeft de in beslag genomen eigendommen van de prins nog niet terug te geven. De rechtbank bekijkt volgend jaar of bij de doorzoekingen meegenomen materiaal alsnog als bewijs mag worden gebruikt.

Andrew verscheen zelf niet in de rechtbank, mogelijk mede omdat hij wel wist hoe dit zou aflopen. De politie heeft namelijk in juli al toegeven dat er fouten waren gemaakt bij het opstellen van de huiszoekingsbevelen, maar had dit nog niet bekendgemaakt.