Gisteren werd besloten de uitzending uit piëteit te laten vervallen. Vanavond om 21.30 uur zal presentator Herman van der Zandt in de uitzending stilstaan bij het overlijden.

Vrijdag is een dubbele aflevering te zien, waarna de rest van het seizoen zoals gepland wordt uitgezonden, dus met Paulien Cornelisse in haar stoel als jurylid. "Dat besluit is in overleg met de familie van Paulien genomen", laat omroep KRO-NCRV weten.

Zo leerde Nederland Paulien Cornelisse kennen:

Het nieuwe seizoen van De Slimste Mens werd vorige week afgetrapt. De schrijfster en cabaretier schoof daarin voor het derde seizoen aan als eenkoppige jury, nadat ze in 2025 Maarten van Rossem was opgevolgd.

Aan het begin van het nieuwe seizoen kondigde Cornelisse aan dat ze dagelijks te zien zou zijn met een "mutsje of een petje of een hoedje" omdat ze haar haar verloren had door de chemotherapie. "Het voelt niet helemaal als mezelf, maar van alle mogelijke opties is het nu de beste", legde ze uit. "Een pruik wilde ik absoluut niet."

Presentator Van der Zandt liet gisteren al weten verdrietig te zijn door het overlijden van Cornelisse. "Paulien was lief, grappig en ook - zelfs tussen behandelingen in - geweldig energiek. Altijd positief en vol met plannen."

Op de site van de schrijfster is een condoleanceregister geopend. Mensen halen daar herinneringen op aan haar werk als cabaretier, taalliefhebber en schrijver.

De staten vreesden dat het nieuwe megaconcern te veel macht zou krijgen en daardoor de prijzen van films en televisie zou kunnen verhogen. Ook waren er zorgen over de gevolgen van de fusie voor werknemers.

Vorige week bereikten Paramount en de staten een akkoord. Het concern zegt toe de komende vijf jaar elk jaar 300 miljoen dollar extra te besteden aan filmproducties in de Verenigde Staten. Ook moet het bedrijf jaarlijks minimaal dertig films in Amerikaanse bioscopen uitbrengen.

Ook moet er binnen een half jaar na de overname een aparte journalistieke raad komen die toezicht houdt op de nieuwszenders CBS News en CNN. CBS News is nu onderdeel van Paramount, CNN van Warner Bros. Discovery.

Voormalig baas Endemol

Na het akkoord van de rechter maakte het bedrijf bekend dat Ynon Kreiz mede-CEO wordt van het nieuwe bedrijf. Hij wordt verantwoordelijk voor de dagelijkse leiding en de integratie van de twee bedrijven. David Ellison blijft aan als voorzitter en CEO.

Kreiz is op dit moment ceo van Mattel. Onder zijn leiding werden merken van de speelgoedfabrikant uitgebouwd tot mediaproducties, met de succesfilm Barbie als bekendste voorbeeld.

Daarvoor was Kreiz onder meer hoofd van het Nederlandse televisiebedrijf Endemol en was hij medeoprichter van kinderzender Fox Kids in Europa.

Zoals het er nu naar uitziet, wordt de overname ter waarde van ruim 110 miljard dollar begin volgende week afgerond.

De auteur van onder meer Taal is zeg maar echt mijn ding en De verwarde cavia was geliefd bij lezers, collega's, familie en vrienden en mensen die in aanraking kwamen met haar werk of haarzelf, is te horen en lezen in de reacties op haar overlijden.

Klok noemt haar overlijden "een verlies voor heel Nederland". Acht jaar lang was ze columnist bij de krant, maar Cornelisse belde hem vorige week om te zeggen dat haar column mogelijk niet zou terugkomen. Ondanks haar ziekte die in 2024 geconstateerd werd, wist ze zich dapper staande te houden, zegt hij.

Hij prijst haar werk: "Ze gaf de krant een prettige, originele en lichte toon". Maar Cornelisse was ook "een ontzettend lieve collega", zegt Klok. "Het was een feest als ze op de redactie kwam."

Zo leerde Nederland Paulien Cornelisse kennen:

Ook vanuit de boekenwereld is met veel verdriet op haar overlijden gereageerd. Boekenkoepel CPNB zegt diep getroffen te zijn door het overlijden van Cornelisse. "Paulien was taal", zegt Evelien Aendekerk, die directeur was toen Cornelisse het Boekenweekessay schreef. "Ze heeft er heel veel boeken over geschreven, en die wisten iedereen te bereiken, op een leuke en toegankelijke manier."

De stichting spreekt van "een unicum in de geschiedenis van de Boekenweek", toen het essay op de tweede dag volledig was uitverkocht. Datzelfde jaar won Cornelisse na drie eerdere nominaties de NS Publieksprijs met haar licht absurdistische boek De verwarde cavia - Terug op kantoor.

Dat boek stond net als veel van haar titels maandenlang in de lijst van bestverkopende boeken, zegt CPNB. "We koesteren de bijzondere samenwerking die we met haar hadden."

Kijkers veel gegeven

Omroep KRO-NCRV, waarvoor Cornelisse De slimste mens maakte, roemt Cornelisse om haar eigenzinnige blik, rake opmerkingen en nieuwsgierigheid, waarmee ze kandidaten en publiek telkens weer wist te verrassen. De omroep is diep geraakt door haar overlijden, zegt directievoorzitter Arie Koornneef.

"De manier waarop ze naar taal, mensen en de wereld keek, maakte haar aanwezigheid heel bijzonder", vindt Koornneef. De omroep is dankbaar voor alles wat ze de kijkers heeft gegeven, zegt hij. "We zullen haar enorm missen."

De afleveringen van het programma zijn al voor de zomer opgenomen. In overleg met haar familie heeft de omroep besloten om De slimste mens vanavond niet uit te zenden. De uitzending wordt op een later moment ingehaald.

"Het is misschien heel lastig voor de kijker om nu te zien dat ze daar, in al haar energie en al haar vrolijkheid en al haar spitsvondigheid zit, terwijl we allemaal weten dat ze er niet meer is", zegt presentator Herman van der Zandt bij NOS Met het Oog op Morgen.

Hij zegt "ongelooflijk verdrietig" te zijn over haar overlijden. "Ze was iemand met wie ik enorm kon lachen. We hadden enorm veel pret en plezier", herinnert Van der Zandt. "Ze kwam, ondanks het feit dat ze hartstikke ziek was en tussen de behandelingen door, super energiek binnen."

Cornelisse wist op aanstekelijke wijze anderen aan het denken te zetten over taal en gebeurtenissen uit het dagelijks leven. Lees hier verder over haar leven:

Collega-cabaretier Dolf Jansen leerde Cornelisse kennen toen ze beiden deel uitmaakten van de Comedytrain. Hij zag haar afgelopen zomer nog, op theaterfestival Oerol op Terschelling, zegt hij in radioprogramma De Rode Draad. "Het is zo onwaarschijnlijk verdrietig", zegt hij. "Of dat in theater, een boek, poëzie of een column is, zij liet op zo veel manieren merken hoe belangrijk taal is. Ze was een strijder voor taal."

Voormalig radiopresentator en taalliefhebber Frits Spits noemt Cornelisse sprankelend. "Ze heeft de Nederlandse taal, die af en toe de neiging heeft een beetje grijs te zijn, nieuwe kleur gegeven", zei hij bij Nieuwsuur.

Door Cornelisse beseft Spits nog meer hoe rijk taal is. "Dat taal meer is dan een brij van woorden of een brij van zinnen, maar eigenlijk een schatkamer vol met mooie diamanten. Ja, dat hebben we echt wel aan haar te danken."

Zal gemist worden

Femke Halsema, burgemeester van de stad waar Cornelisse geboren is en tot haar overlijden woonde, schrijft op Instagram dat er een eigenzinnige taalvirtuoos verloren gaat. "Iemand die hield van het kleine, het alledaagse, van het absurde en van het theater. Helaas is dat podium haar niet meer gegeven", aldus de Amsterdamse burgemeester.

Onder Cornelisses laatste Instagram-bericht van afgelopen juni, staan ruim 200 reacties waarvan het merendeel bestaat uit hartjes en berichten waarin lezers zeggen Cornelisse te gaan missen. "De wereld mist kleur zonder Paulien", is te lezen in een ervan.

Een ander reageert dat de boeken van de schrijfster "heel veel voor mij betekenen". Nog iemand schrijft: "Och lieve, grappige Paulien. Wat zul je gemist worden."

"Ontzettend verdrietig nieuws", schrijft premier Jetten over het overlijden van Cornelisse. Hij leerde haar tijdens de opnames van De Slimste Mens kennen als "scherp, grappig en ontzettend lief". "De strijd tegen kanker mocht ze niet winnen, maar de impact die zij heeft gemaakt met haar woorden, verhalen en voorstellingen leeft voort."

Deze weken is Cornelisse nog te zien als jurylid in het tv-programma De Slimste Mens. Ook daar nam ze de kijkers met humor mee in haar bespiegelingen. In de eerste aflevering, die deze zomer werd opgenomen, zei ze over haar ziekte dat ze zich het ene moment beter voelde dan het andere. "Het wisselt een beetje per dag, maar het overheersende gevoel nu is toch wel onwijze blijdschap dat ik hier mag zijn."

Cornelisse kreeg in 2024 de diagnose kanker en werd sindsdien behandeld. Ook dit jaar onderging ze chemotherapie. Ze stierf vandaag in het bijzijn van haar geliefden in het Antoni van Leeuwenhoek-ziekenhuis in Amsterdam.

'Originele geest'

Paulien Cornelisse werd op 24 februari 1976 geboren in Amsterdam en groeide daar ook op. Tussen 1988 en 1994 zat ze op Barlaeus Gymnasium, waarna ze een jaar ging studeren in de VS, in de buurt van Boston. Bij terugkomst besloot ze psychologie te gaan studeren aan de Universiteit van Amsterdam. Ook studeerde ze eind jaren 90 in Hiroshima, Japan.

Haar carrière begon ze in de cabaretwereld. Begin jaren 00 speelde ze bij Comedytrain en in 2008 ging haar eerste cabaretprogramma Dagbraken in première. Daarvoor werd ze onderscheiden met de Neerlands Hoop-cabaretprijs.

De jury zei over Cornelisse dat er een "gewoon mens" op het podium stond. "Maar zij is tegendraads en vernieuwend en heeft een verrassend originele geest, waaruit eigenzinnige humor rond taal en bizarre vondsten ontspruiten."

Taal als onderzoeksobject

Bij het grote publiek werd Cornelisse bekend in 2009, dankzij haar boek Taal is zeg maar echt mijn ding. Hierin besprak ze allerhande taalverschijnselen, zoals de populariteit van het woord "ding" of de effecten van hoofdlettergebruik.

Mensen zeggen vaak iets anders dan ze bedoelen, schreef Cornelisse in het voorwoord. Dat is niet erg, maar maakt taal wel een interessant onderzoeksobject, beargumenteerde ze.

"Waarom gaan van de ene zin je nekharen rechtovereind staan en wil je door de andere zin het liefst meteen naakt op de tafel gaan dansen? En waarom zijn die zinnen niet voor iedereen hetzelfde?"

Een paar jaar later verscheen En dan nog iets, waarin ook centraal stond hoe mensen praten. Van beide boeken werden honderdduizenden exemplaren verkocht.

In De Slimste Mens legde Cornelisse vorige week als jurylid nog uit waar haar voorliefde voor taal vandaan komt. "Als je van taal houdt, hoef je je nooit te vervelen", zei ze. "Je bent ergens, je hoort mensen praten, en dan kun je gaan denken: 'Waarom zegt diegene dat zo? Wat leuk', of: 'Wat raar, maar wat bedoelt diegene echt?'" Taal bestuderen was voor haar "een soort manier van leven" geworden.

Niet alleen taal was een grote liefde van Cornelisse. Ook Japan wist haar altijd te boeien. Al sinds haar vijfde was ze door het land gefascineerd en haar interesse groeide verder tijdens haar studie in Hiroshima.

Voor de VPRO presenteerde ze in 2018 de vierdelige documentaireserie Tokidoki, vernoemd naar haar lievelingswoord uit het Japans (betekenis: soms). In de serie onderzocht ze de Japanse samenleving en cultuur aan de hand van specifieke Japanse woorden.

Cornelisse wilde laten zien dat het land niet zo vreemd is als veel Nederlanders denken, zei ze destijds in dagblad Trouw. "Als het over Japan gaat, wordt er meestal gesproken in termen als 'altijd' of 'nooit'", legde ze uit. "Maar het land is meer dan die clichés." In 2020 kwam er een tweede seizoen van Tokidoki.

Op apegapen

De eeuwige verwondering kwam zelfs terug als het ging over de ziekte die Cornelisse trof. In haar laatste column voor de Volkskrant, vorige week, verbaasde ze zich over het woord "apegapen".

"Ik krijg een infuus en lig daarna een tijdje op apegapen. Dan heb je verder in weinig dingen zin, behalve nadenken over het woord 'apegapen'. Gapen apen veel? Ik stel mij een gapende aap voor; ik denk dat apen niet per se veel, maar wel altijd vol overgave gapen."

Luister hier:

Deze aflevering van De Dag luister je via NPO Luister en alle andere podcastapps. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren.

Robert ten Brink en Erik van Muiswinkel zien het liefst iemand met een beetje een zware stem, geen wipneus, iemand die een beetje lang is en als hij kan paardrijden is het handig. Maar vooral moet hij statig zijn, ironie hebben en kunnen improviseren. Want in het leven van de Sint gebeurt altijd wel wat. Gelukkig komt het altijd goed.

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl
Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek
Redactie: Max Smedes

De serie van omroep ZDF volgt CDU-kopstukken tijdens de campagnes voor de afgelopen deelstaatverkiezingen. Wat een succesvol politiek jaar had moeten worden, liep uit op een reeks nederlagen en interne onrust. De conservatieve CDU behaalde historisch slechte resultaten, de rechts-radicale AfD monsterzeges.

De kijker krijgt een opeenstapeling van misstappen te zien: een premierskandidaat die te begerig over een jong meisje sprak, het aftreden van fractievoorzitter Spahn vanwege het omzeilen van eigen wetten, het stoppen van de Berlijnse burgemeester na een reeks leugens, een rommelige herschikking van het kabinet. Met die tegenwind verloopt de campagne in het Superwahljahr moeizaam.

In de documentairereeks worden deze verhalen verteld aan de hand van een aantal hoofdpersonen, die tot de grootste loyalisten van Merz behoren. Hun vertrouwen in de partij is groot; des te groter is het verdriet zodra de CDU weer een verkiezing verliest.

Strandstoel

Kijkers hebben echter het meeste medelijden met lokale CDU'ers die in beeld komen. Een kandidaat die broodjes vis uitdeelt ("het midden is het beste") wordt door voorbijgangers overladen met beledigingen. Te zien is hoe campagnevoerders wanhopig proberen uit te leggen dat zij anders zijn dan de politici aan de top.

Het contrast is groot met de CDU-prominenten, die strak in pak en vanuit een rit in de dienstwagen de opkomst van de AfD becommentariëren. Kijkers en commentatoren hekelen de 'arrogantie' en 'wereldvreemde' houding die hier uit zou spreken.

Symbool hiervoor is een scène waarin de nieuw aangetreden minister Philipp Amthor een strandstoel op het balkon van zijn kantoor laat plaatsen. "Voor het onwaarschijnlijke geval dat ik hem gebruik om even te ontspannen", valt te horen. Na verwijten van decadentie heeft Amthor de stoel inmiddels weer laten verwijderen.

"De CDU kan gewoon niets meer goed doen", vat commentator Anna Mayr van Die Zeit de verontwaardigde reacties samen. "Wanneer de lijsttrekker in Saksen-Anhalt zijn vrouw de campagneposters laat uitzoeken, is het gênant en onprofessioneel. Als de CDU 'professioneel' is met Amthor in een strak pak, dan is het weer gênant en arrogant."

Transparantie

De vorm van de documentaire - een open inkijkje - is voor Duitse begrippen ongewoon. De huidige reeks volgt op een eerste seizoen vorig jaar. Toen werd Merz gevolgd bij zijn campagne en benoeming tot bondskanselier. Ook toen was er spot, bijvoorbeeld vanwege de 'discopauze' op het partijkantoor op vrijdagochtend, maar het beeld dat overheerste was een zelfverzekerde partij op weg naar verkiezingswinst.

Met dezelfde openheid laat de partij nu zichzelf in een moeizamere campagnestrijd zien. De documentaire toont transparant de dagelijkse realiteit van de politiek. Zo ziet de kijker hoe socialemediavideo's van politici door een team worden voorgekauwd en de CDU-leider in Saksen-Anhalt, Sven Schulze, in een tv-studio zijn AfD-tegenstander probeert te ontwijken.

Pijnlijker is het als Schulze erachter komt dat slechts één persoon uit zijn socialmediateam uit Saksen-Anhalt blijkt te komen. Of zodra een van de hoofdpersonen haar functie als sportminister verliest en dat zelf goed moet praten. Of wanneer CDU-kopstuk Linnemann op een podium vol kiezers de wind van voren krijgt door een bezoeker, die daarvoor luid applaus krijgt.

Zwanenzang

De oordelen zijn hard. Politiek commentatoren spreken van een "somber zelfportret" van een "zichzelf beschadigende" en "wereldvreemde" partij. "Het laat zien dat de situatie bij de CDU veel ernstiger is dan gedacht", oordeelt de Süddeutsche Zeitung. De Frankfurter Allgemeine Zeitung spreekt van een zwanenzang, het slotstuk van een stervende partij. "In het ergste geval een timelapse van een rottende appel", aldus Der Spiegel.

De partij zelf laat zich nauwelijks uit over de uitkomst van de docureeks. De CDU-deelstaatpremier van Sleeswijk-Holstein liet vandaag in subtiele bewoordingen weten dat de partij zich meer op het oplossen van problemen moet richten en minder op documentaires. Een derde seizoen lijkt daarmee onwaarschijnlijk. De gehele serie is online te bekijken.

De uitspraken waarvoor Göktas werd veroordeeld deed hij in een show in Istanbul. Dat optreden heeft hij eind juni op YouTube geplaatst en de betreffende video is sindsdien 15 miljoen keer bekeken.

In de show noemt Göktas, die psychologie studeerde, de Turkse president een "verlegen dictator" en grapt de komiek dat hij erover fantaseert hoe het zou zijn om te werken als diens psycholoog. "Het betaalt goed en het is duidelijk dat je er jarenlang mee bezig bent."

Ook hintte hij op vriendjespolitiek van de president. "Ze zouden mij de baan niet gunnen: die zou naar zijn familieleden gaan."

Fragmenten uit de show werden in Turkije massaal op sociale media gedeeld, vooral de delen over de president. Die fragmenten werden door de regering geblokkeerd "om de nationale veiligheid en openbare orde te waarborgen".

Daarnaast startte het Turkse Openbaar Ministerie een onderzoek. Zo zouden 185 mensen hebben geklaagd omdat de komiek grappen had gemaakt over de Koran, het heilige boek van de islam.

Arrestatie 'buitenproportioneel'

Göktas werd op 2 juli aangehouden op het vliegveld van Istanbul nadat hij was teruggekomen van vakantie. Beelden van zijn aanhouding, waarin de komiek geboeid wordt weggevoerd, leidden tot ophef onder Turkse kunstenaars, oppositiepolitici en advocaten. Zijn arrestatie werd door hen buitenproportioneel genoemd.

Sindsdien zit hij al bijna drie maanden vast in een zwaarbeveiligde gevangenis. In afwachting van het hoger beroep komt hij voorlopig vrij.

Correspondent Turkije Gülsah Ercetin:

"Volgens de aanklager gingen de grappen van de komiek over de president te ver en werden de grenzen van kritiek overschreden. Ook zou de reputatie van de president zijn aangetast. De komiek zei vandaag in de rechtszaal: 'Als de wetten niet zijn veranderd, wat is er dan veranderd? Kwetsbare bestuurders die geen grappen en kritiek kunnen verdragen.'

Het beledigen van de president is al jaren strafbaar in Turkije, ook al voor de regeerperiode van Erdogan. Alleen wordt de wet sinds 2015 vaak gebruikt: de afgelopen jaren zijn duizenden mensen aangeklaagd voor het beledigen van de president."

Mighty Sparrow, de artiestennaam van Slinger Francisco, is in Nederland vooral bekend van het nummer Only a Fool Breaks His Own Heart. Hij nam dit door anderen geschreven nummer in 1966 op met Byron Lee & the Dragonaires. Ze hadden er in 1968 in het Verenigd Koninkrijk en in 1969 een kleine hit mee.

Een veel groter succes was de heruitgave in 1977 in Nederland en Vlaanderen. Het nummer stond meer dan een half jaar in de Top-40 met de nummer 2-plek als hoogste notering.

Een opname van AVRO's Toppop uit 1978:

Slinger Francisco werd in 1935 geboren in Grenada, maar verhuisde met zijn ouders twee jaar later naar Trinidad en Tobago. Trinidad is de bakermat van de calypso, meestal vrolijke opzwepende dansmuziek met teksten over maatschappelijke en politieke thema's.

Een voorbeeld daarvan is het nummer Jean and Dinah waarmee hij als The Mighty Sparrow in 1956 zijn eerste hit had. In zijn carrière die zestig jaar duurde zou hij nog honderden nummers schrijven en opnemen.

Suriname

De Surinaamse krant Starnieuws schrijft dat hij een bijzondere band met Suriname had. Hij trad er verschillende keren op en hij bracht in 1998 op het album The Supreme Serenader het nummer Paramaribo uit: een muzikale ode aan de Surinaamse hoofdstad.

"Met zijn overlijden verliest het Caribisch gebied een artiest die gedurende tientallen jaren een herkenbare plaats innam binnen de ontwikkeling en internationale verspreiding van calypso", aldus de krant.

Geëerd

De organisatie van calypso-artiesten van Trinidad en Tobago laat weten dat hij herinnerd zal worden als groot verhalenverteller en verspreider van de calypso over de rest van de wereld.

Zijn land eerde hem met talloze prijzen en de University of the West Indies kende hem een eredoctoraat in de letteren toe.

Een andere hit van Mighty Sparrow: Mr. Walker:

Vandaag begint de Parijse modeweek en ook daar zijn oudere modellen naar verwachting goed vertegenwoordigd. Creatief directeur Matthieu Blazy van modehuis Chanel liet zijn shows in Parijs al vaker openen door de bijna 50-jarige Stephanie Cavalli. Dit voorjaar was zij een van de vijftien modellen van boven de 40 jaar die Chanel voor de show selecteerde.

Volgens dataplatform voor de mode-industrie Tagwalk boekten de twintig grootste modemerken dit jaar allemaal minstens één ouder model voor de modeweken. Dat is 25 procent meer dan een seizoen eerder. Een kanttekening: met 'ouder' wordt een model boven de 30 jaar bedoeld.

Supermodellen van toen

"Deze modellen maakten een paar seizoenen geleden hun entree. Matthieu Blazy is ermee begonnen. Hij kiest vaak voor vrouwen die op jongere leeftijd al model waren en daarna gestopt zijn", zegt hoofdredacteur Miluska van 't Lam van modetijdschrift Harper's Bazaar.

Andere modeontwerpers volgden. Zo lopen de supermodellen uit de jaren 90 ineens weer vaker shows, onder wie Helena Christensen (57), Cindy Crawford (60), Naomi Campbell (56) en Linda Evangelista (61). In Milaan zat het Nederlandse oud-topmodel Karen Mulder (56) op de eerste rij.

Het Amsterdamse modellenbureau 2R Model Management ziet de toegenomen interesse terug in de aanvragen die het krijgt. "Het merendeel van de modellen is nog steeds jong en dun, maar er is absoluut meer vraag gekomen naar modellen die ouder zijn", zegt eigenaar Ryanne Dekker. "Van de week kregen we van Saint Laurent een aanvraag, zonder maximumleeftijd."

Commerciële keuze

De ontwikkeling heeft alles te maken met de consument. Het zijn vaak niet de twintigers die investeren in catwalkcollecties. De koopkracht zit bij de wat oudere vrouwen.

"Vijftigers gaan ook met de mode mee, zijn er actief mee bezig. Zij zijn de groep die het geld kunnen spenderen", zegt Dekker. "Het is dus belangrijk dat de klant zich in een model herkent."

Dat geldt zeker voor de luxe modesector, die na de coronajaren te maken kreeg met omzetdalingen. De prijzen van designerartikelen namen flink toe, terwijl consumenten de hand op de knip hielden of het geld liever uitgaven aan andere zaken. "Veel merken moeten opnieuw een connectie maken met het publiek", aldus Van 't Lam.

Ze wijst daarnaast op de maatschappelijke relevantie van vrouwen boven de 40, 50 en 60 op runways en in campagnes. "Het is een hoopvolle boodschap voor jongeren dat je niet klaar bent op je 30ste of 40ste. Ik vind het zelf ook heel prettig om vrouwen van mijn eigen leeftijd terug te zien."

Opkomst van AI

Daarbij speelt ook een hang naar echtheid mee, zegt Dekker. Dat heeft alles te maken met de opkomst van AI. "Authenticiteit en karakter worden belangrijker in een wereld waarin veel nep is. Grijs haar kan heel eigen en hip zijn. Wij horen van merken dat 'echte' gezichten beter verkopen."

Dat betekent niet dat voor iedereen een tweede carrière als model in het verschiet ligt. De vrouwen die op de modeweken voorbijkomen zien er bijzonder goed uit voor hun leeftijd.

"In de praktijk gelden er nog altijd bepaalde regels in de modewereld", beaamt Dekker. "Modellen moeten in standaardmaten passen en iemand van 1,60 meter is te kort. We selecteren alleen mensen die we echt aan werk kunnen helpen."

Blijvertje

Age inclusivity is daarmee slechts een onderdeel van meer diversiteit op de catwalks. Modellen met een maatje meer zijn dat ook, al zijn die in Parijs en Milaan nauwelijks te bekennen. Dekker en Van 't Lam verwachten echter dat de opkomst van oudere modellen blijvend is.

"Schoonheid houdt niet op na een bepaalde leeftijd. Het is belangrijk dat deze groep meer ruimte krijgt zichzelf te laten zien", aldus Dekker. "Oudere vrouwen stralen een bepaalde rust en zelfverzekerdheid uit", zegt Van 't Lam. "Ze hebben een enorme aantrekkingskracht."

Swift won vannacht de belangrijkste prijs van de awardshow: de Video van het Jaar, voor haar clip voor The Fate of Ophelia. Ook won ze de prijs voor Beste Regie en kreeg ze als eerste een nieuwe prijs uitgereikt, die voor Artiest-Regisseur.

Die laatste prijs is volgens de organisatie bedoeld voor artiesten die met hun werk achter de camera videoclips als genre verder hebben gebracht. Swift schreef en regisseerde bijna een derde van de zestig videoclips die ze tot op heden heeft uitgebracht.

Showgirl Dolly

De popzangeres droeg haar overwinning op aan het vorige maand overleden countryicoon Dolly Parton. Ze noemde haar "de ultieme showgirl", verwijzend naar de titel van Swifts laatste album: The Life of a Showgirl. "Ik denk dat we ons allemaal gelukkig mogen prijzen dat we eventjes deze planeet met Dolly Parton mochten delen", zei Swift.

De winnende videoclip, voor het nummer The Fate of Ophelia:

Hoewel Swift met een record naar huis ging, was de grote winnaar van de avond Madonna. De Queen of Pop maakte dit jaar haar comeback met haar album Confessions II en sleepte maar liefst zeven VMA's binnen, waaronder Artiest van het Jaar, Beste Dans en Beste Samenwerking (met Sabrina Carpenter).

Met haar vangst van vannacht komt de inmiddels 68-jarige Amerikaanse zangeres ook aardig in de buurt van het record van Taylor Swift. Madonna staat nu derde op de eeuwige VMA-ranglijst, met 27 prijzen.

Choosin' Texas

De prijs voor Beste Song ging naar K-popgroep BTS, van wie de leden na een jarenlange afwezigheid vanwege de dienstplicht in Zuid-Korea dit jaar weer een album maakten. Hun nummer Swim viel twee keer in de prijzen, en BTS won ook nog het beeldje voor Beste Groep.

In de categorie Beste Song versloeg BTS' Swim onder andere Ella Langleys Choosin' Texas. Die plaat is een sensatie in de VS en staat al 23 weken op nummer 1 in de Amerikaanse hitlijsten. Daarmee ging vorige week het record van Mariah Careys All I Want for Christmas Is You - dat 22 weken op nummer 1 stond - uit de boeken. Choosin' Texas won wel Beste Country Song.

Opmars videoclip

De MTV VMA's werden voor het eerst in 1984 uitgereikt. Met de oprichting van muziekzender MTV in 1981 won de videoclip in die tijd flink aan populariteit, waardoor er behoefte ontstond aan een eigen awardshow.

Tegenwoordig gelden de VMA's als belangrijke internationale popprijzen. Overigens was Madonna er ook al bij de eerste uitreiking bij: zij trad in 1984 op met haar hit Like a Virgin.

De band werd precies vijftig jaar geleden opgericht, nadat de toen 14-jarige Larry Mullen een bericht op een prikbord plaatste met de tekst "Drummer zoekt muzikanten om een band te beginnen". De audities waren een paar dagen later, op 25 september 1976, bij Larry Mullen thuis.

Bono had de auditie bijna overgeslagen, omdat hij wat maanden ouder was dan Mullen en bang was dat hij er niet tussen zou passen. En Adam Clayton was toen nog een bassist die geen bas kon spelen. Hij werd geselecteerd, omdat hij "het mooiste haar" had.

De jonge band begon onder de naam Feedback en bestond naast Larry Mullen uit zanger Paul Hewson (de echte naam van Bono), gitarist David Evans (The Edge) en bassist Adam Clayton.

Op het schoolplein openden U2 het miniconcert voor honderden scholieren met I Will Follow. Dat nummer komt van hun eerste album dat in 1980 verscheen, vier jaar na de oprichting.

Het optreden is onderdeel van de promotie voor hun nieuwe album Carnaval De Luz dat in november uitkomt. Op dat album staat ook een duet van Bono met de vorige maand overleden zangeres Dolly Parton.

Bij de aankondiging van het lied Vertigo maakt hij nog een schoolgerelateerde grap. De song begint met uno, dos, tres, catorce (één, twee, drie, veertien) en Bono zei: "Als je Spaanse les wil volgen, neem die dan niet bij mij."

Bij het schooloptreden was veel pers, waaronder de Ierse omroep RTÉ:

Later op de de dag trad U2 ook nog op vanaf een balkon van een café in het centrum van Dublin.

Daarbij speelt onder andere de manier waarop de films gefinancierd worden. "De afhankelijkheid van het Filmfonds is groot", zegt woordvoerder Marieke van Zalk. "Wij financieren nooit een hele film. Makers moeten altijd op zoek naar andere potjes."

En dat is volgens haar niet eenvoudig in Nederland. In het buitenland zijn volgens het Filmfonds meer mogelijkheden om private investeringen aan te trekken van bijvoorbeeld bedrijven. Mede daardoor hebben buitenlandse filmmakers vaak hogere budgetten.

Dat herkent Maarten Swart, producent van de openingsfilm Downtown op het Filmfestival. "We zitten als Nederland in de lift als het gaat om ambities en makers. Maar er is meer nodig om ons internationaal te blijven meten."

Meerdere Nederlandse films vielen vorig jaar internationaal in de prijzen. Zo won Nina Gantz in Engeland een Bafta voor Wander to Wonder en Victoria Warmerdam kreeg een Oscar voor Ik ben geen Robot. De film Rietland van Sven Bresser was de eerste Nederlandse film in 27 jaar die werd geselecteerd voor de prestigieuze competitie La Semaine de la Critique op het filmfestival in Cannes.

Maar er moet iets gebeuren als we willen dat Nederlandse films succesvol blijven, stond onlangs in een onderzoek in opdracht van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. Want het succes wordt op meerdere fronten bedreigd.

Zo zijn de productiekosten flink gestegen, zowel de loonkosten als de kosten om een set te bouwen. "De subsidies zijn wel mee gestegen, maar niet genoeg om het te dekken", zegt producent Swart.

Daarnaast ondervinden films veel concurrentie van streamingdiensten. Ook speelt mee dat de afzetmarkt voor Nederlandse films relatief klein is. "Frankrijk heeft een groter taalgebied", zegt Swart. "Dat verkoopt toch makkelijker."

Investeren aantrekkelijk maken

Voor de productie van Downtown kregen de makers geld van het Nederlands Filmfonds. Ook maakten ze gebruik van een zogenoemde production incentive, die Nederland kent. Hierbij krijgen filmproducenten een bepaald percentage terug van de gemaakte kosten. Maar het nadeel van die constructie is dat dit wordt betaald uit een pot, zegt Swart. "En als die leeg is, kan je soms niet verder."

Downtown is ook deels gefinancierd door het Vlaams Audiovisueel Fonds. Tegenover dit soort geld uit het buitenland staan altijd afspraken, zegt Swart. "We werken nu met een Belgische crew."

En de filmmakers maakten gebruik van een Belgische fiscale regeling, de zogenoemde tax shelter. Bedrijven die in België zijn gevestigd krijgen belastingvoordeel als ze investeren in films. Hij hoopt dat Nederland een soortgelijke regeling krijgt.

Ook in het onderzoek van deze zomer staat de aanbeveling om de mogelijkheden te vergroten om private investeerders te trekken. Minister Letschert liet afgelopen week in een brief aan de Tweede Kamer weten dat ze hier in het najaar van 2027 op terugkomt.

Luisteren?

Luisteren?

Deze aflevering van De Dag luister je via NPO Luister en alle andere podcastapps. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren.

Wanneer noemen we iets een dialect, hoe ontwikkelt het zich en wat is de toekomst ervan? Dat weet taalwetenschapper Kristel Doreleijers. Zij is mede-auteur van de 'Atlas van het dialect in Nederland', die deze week verschijnt.

Presentatie en montage: Dieuwke Teertstra

Redactie: Max Smedes en Rosanne Sies

Eindredactie: Judith van de Hulsbeek

De rapper meldt dat de opbrengst van de concerten volledig zal gaan naar hulporganisaties voor Palestijnen, zoals Gaza Soup Kitchen, Jewish Voice for Peace en UNRWA, de VN-organisatie voor Palestijnen.

De reeks begint volgende maand in Europa met drie concerten in Dublin, Parijs en Londen. Macklemore gaat ook in de Verenigde Staten optreden, maar daarover wordt later meer bekend.

Robert Kraft

Vorige week verloor de artiest zijn plek in het voorprogramma van Ed Sheeran bij diens tour in de VS. Macklemore zei dat het team van Sheeran onder druk was gezet door de 85-jarige ondernemer Robert Kraft, de eigenaar van een stadion waar ze zouden optreden. Van Kraft is bekend dat hij al vrijwel zijn hele leven pro-Israëlische organisaties steunt.

Kraft wilde niet dat Macklemore zou optreden in zijn stadion vanwege zijn uitspraken en een "bredere geschiedenis van antisemitische retoriek en beeldvorming". Hij zei dat hij zich verantwoordelijk voelt om in te grijpen wanneer volgens hem een grens wordt overschreden en stelde dat zijn stadion "geen platform wil bieden voor haatzaaiende uitingen".

Volgens Macklemore had Kraft ook andere stadioneigenaren tegen hem opgezet waardoor het team van Ed Sheeran zich gedwongen voelde om hem uit de tour te zetten.

Die beslissing had grote gevolgen voor de Britse zanger:

In een uitgebreide verklaring op Instagram waarschuwt Macklemore voor pogingen om artiesten de mond te snoeren: "Wanneer de miljardairs kunnen bepalen welke stemmen op het podium mogen en welke te gevaarlijk zijn om te horen, moet iedereen opletten".

Naast de concertreeks ten behoeve van organisaties die Palestijnen helpen, doneert Macklemore ook zelf een miljoen dollar. Dat geld is een deel van de gage die hij heeft ontvangen voor zijn deelname aan de tour van Sheeran.

De kleinkinderen van Kuyper gingen toen met bloemen en taart bij hem op bezoek om hem het nieuws te vertellen:

De Gouden Griffel is een juryprijs voor het best geschreven kinderboek. De jury roemt de "literaire kwaliteit, humor, warmte, creativiteit en verbeeldingskracht" die samenkomen in een verhaal "dat kinderen volledig serieus neemt" en "hoofd, hart en verbeelding raakt".

Zelf zei hij er vorige week over: "In principe is het een heel vrolijk boek, je kunt er erg om lachen, maar het gaat wel over een serieus onderwerp."

Het verhaal gaat over Maantje die een verhaal schrijft voor haar ernstig zieke oma om haar nog een keer vrolijk te maken. Als oma is overleden, verzint Maantje verhalen om zelf weer vrolijk te worden.

Het Gouden Penseel 2026 voor het mooist geïllustreerde kinderboek gaat naar illustrator Karst-Janneke Rogaar. Ze krijgt de prijs voor haar boek Lucy en Donker.

Het boek gaat over het meisje Lucy en het wezen onder haar bed met de naam Donker. Rogaar deed niet alleen de illustraties, maar schreef ook het verhaal. Ze krijgt de prijs morgen uitgereikt tijdens het Kinderboekenbal.

De Gouden Griffel wordt ieder jaar uitgereikt aan het best geschreven kinderboek. Kuyper won de prijs eerder voor het boek Robin en God uit 1996.

In 2012 kreeg hij voor zijn hele oeuvre de Theo Thijssen-prijs voor kinder- en jeugdliteratuur uitgereikt. De jury prees de manier waarop hij als schrijver in alle genres de juiste woorden vond. "Sjoerd Kuyper kan moeilijke dingen, grootse dingen zelfs, vertellen in een eenvoudige taal, die zich nestelt in je hoofd en blijft rondzingen als een liedje. Een erg mooi liedje."

Omroep AVROTROS bepaalt sinds 2010 de Nederlandse inzending, maar trok zich terug voor de afgelopen en komende editie vanwege de deelname van Israël. Daarmee heeft het evenement "zijn neutrale karakter verloren", aldus de omroep, die deelname niet bij de eigen waarden vindt passen. De omroep doet dit jaar ook niet mee aan de selectiecommissie.

'Geen ruggengraat'

Dat de NPO deze taak nu op zich neemt, stuit online op forse kritiek. "Slappe hap weer", "net zo'n sterke ruggengraat als Ed Sheeran", "geen ruggengraat" en "je hoort afstand te nemen van een land dat genocide pleegt, niet de verbinding op te zoeken", zijn een paar van de reacties die op platforms te lezen zijn.

Ook is een burgerbeweging online een petitie begonnen waarin ze de NPO oproept het besluit om deel te nemen aan het songfestival terug te draaien. Omdat "het geweld in Gaza en op de Westelijke Jordaanoever intussen gewoon doorgaat", schrijven de initiatiefnemers. De oproep is inmiddels ruim 25.000 keer ondertekend.

De voorzitter van de NPO gaf gisteren uitleg over het besluit:

Felix Pot, universitair docent sociale geografie aan de Rijksuniversiteit Groningen, doet onderzoek naar de politiek rond het Songfestival. Hij begrijpt de kritiek op en het cynisme rond de Nederlandse deelname.

"AVROTROS is om politieke redenen uitgestapt. Als vervolgens een andere partij de organisatie overneemt, snap ik dat je daarmee voor het publiek een bepaald signaal afgeeft."

Bijvoorbeeld dat de NPO de aangescherpte regels van de EBU, de organisatie achter het Songfestival, en de maatregelen om politieke beïnvloeding te beperken voldoende vindt, schetst Pot.

Zo heeft een land dat het liedjesfestijn wint als het is verwikkeld in een militair conflict niet automatisch recht om de volgende editie te organiseren. "Daarmee wordt natuurlijk op Israël gemikt", aldus Pot.

Ook mogen omroepen en artiesten niet meer actief deelnemen of bijdragen aan promotiecampagnes. Volgens de EBU zijn de strengere regels nodig om beïnvloeding van het stemproces tegen te gaan. De maatregelen volgen op kritiek op de Israëlische deelnemer Noam Bettan, die vorig jaar op sociale media in verschillende talen opriep om op Israël te stemmen.

"Voor de NPO is dit een lastige beslissing geweest", zegt Gerrit-Jan Kooijman, songfestivalexpert en presentator van podcast Ding-a-Dong over het Songfestival. "Omdat AVROTROS zich nadrukkelijk ideologisch opstelde. Dat maakt het voor de NPO ingewikkeld, omdat het lijkt of het die standpunten van een hun omroepen niet deelt."

Volgens Kooijman laat de beslissing ook zien wat de rol van de NPO binnen het omroepbestel is. "Alle omroepen hebben hun eigen kleur. De NPO staat daarboven en erkent dat die verschillende kleuren waarde hebben. Het laat zien: je kunt het fundamenteel op een punt oneens zijn met elkaar, maar dat betekent niet dat we elkaar niet respecteren."

Bestand tegen kritiek

Kooijman vindt het logisch dat de NPO de selectie naar zich toetrekt. Het songfestival is volgens hem een belangrijk podium voor Nederlandse artiesten en daarmee een onderdeel van de culturele opdracht van de publieke omroep.

Wel denkt hij dat het voor de NPO een lastige opgave wordt om een artiest te vinden die bestand is tegen de kritiek en hectiek rond het Songfestival. Er komt veel kijken bij de voorbereiding, het optreden zelf en de begeleiding, ook vanuit de omroep. Volgens Kooijman moet de NPO daarbij in zekere zin opnieuw "het wiel uitvinden".

Over de zoektocht naar een kandidaat maakt Kooijman zich uiteindelijk ook weer niet al te veel zorgen. Er is volgens hem veel expertise binnen de omroepen. Hij verwacht dat de kandidaat iemand wordt die stevig in zijn of haar schoenen staat en ervaring heeft met media-optredens. "En het songfestival benadert hoe Duncan Laurence na zijn overwinning in 2019 zei: 'Music first'."

Ook zal het volgens hem een artiest zijn die wordt omringd door een ervaren team. "Normaal gesproken ben je in september al veel verder in het selectieproces, maar er is nog tijd. Met Claude is het twee jaar geleden ook in korte tijd gelukt om een sterke kandidaat neer te zetten. Er is voldoende talent beschikbaar."

De Nederlandse inzending zal volgend jaar in het Bulgaarse Burgas op het podium staan op een songfestival dat allang niet meer alleen een liedjesfestijn is, ziet ook Kooijman. "Het songfestival zal altijd mee moeten veranderen met de tijd en om moeten gaan met kritiek. We leven in roerige tijden en daar is het songfestival een reflectie van."

Iets na 18.00 uur (Nederlandse tijd) meldden de geweerde mediabedrijven dat ze alsnog toegang hadden gekregen tot het Witte Huis, ruim na de ontmoeting daar tussen de Chinese president Xi en zijn ambtgenoot Trump.

Boycot door Trump

De toegangspas van de verslaggever van Politico werd eerder vandaag bij aankomst bij het Witte Huis in beslag genomen door de Secret Service. Vervolgens kreeg hij geen toegang tot het terrein, schrijft Politico.

Ook CNN-verslaggever Betsy Klein en een fotojournalist kregen na meerdere pogingen geen toegang. Er werd geen reden opgegeven voor de weigering. Andere medewerkers van CNN mochten wel naar binnen. "CNN zal blijven proberen toegang te krijgen", aldus het mediabedrijf.

De Amerikaanse president Trump kondigde deze maand aan de drie mediabedrijven de toegang tot het Witte Huis te ontzeggen. Trump betichtte de drie mediabedrijven ervan nepnieuws te verspreiden, maar gaf geen hiervoor geen concrete voorbeelden.

Geen beeld van Xi

De weigering van de journalisten kwam op het moment dat het Witte Huis zich klaarmaakte voor het staatsbezoek van de Chinese leider Xi. Het is een langverwachte ontmoeting met evenementen op het terrein van het Witte Huis, die grotendeels toegankelijk zijn voor de pers. De persconferentie van de twee leiders was alleen toegankelijk voor een kleinere groep verslaggevers van het Witte Huis, ook wel de 'press pool' genoemd.

Doordat de verslaggevers en cameramensen van Politico, CNN en MS NOW geweigerd bleven, besloten ook andere tv-zenders als Fox News niet mee te doen met de pool, de verzameling grote zenders die doorgaans beurtelings het beeld uitzenden van persconferenties en andere belangrijke momenten in het Witte Huis.

Het enige beeld dat er is van de ontmoeting tussen Xi en Trump kwam van een signaal dat de regering-Trump zelf uitzond op de website van het Witte Huis. Na de ontmoeting tussen Xi en Trump lieten de geweerde mediabedrijven weten weer toegang te hebben tot het Witte Huis.

NOS-correspondent Sjoerd den Daas legde in de livestream van de NOS uit waarom er geen beeld is van de ontmoeting:

Het weren van de journalisten leidde tot flinke ophef en felle kritiek. Amerikaanse nieuwsmedia uitten hun solidariteit en zonden een persconferentie met de Amerikaanse president uit zonder geluid. CNN, MS Now en Politico stapten naar de rechter om het besluit ongedaan te maken, en beriepen zich daarbij op de persvrijheid. Die trok de maatregel van Trump deze week in voor een periode van veertien dagen.

Golf van Mexico

Het schrappen van de persaccreditatie van CNN, MS NOW en Politico was een nieuw hoofdstuk in de langlopende strijd van Trump tegen media die hem in zijn ogen niet goed gezind zijn. Zo weert hij sinds vorig jaar journalisten van Associated Press omdat het Amerikaanse persbureau Trumps naamsverandering voor de Golf van Mexico (Golf van Amerika) niet overnam. Ook valt hij geregeld journalisten persoonlijk aan, met name vrouwen.

Volgens de krant waren door de politie geen remsporen gevonden op de plek van het ongeluk. Van Eijzeren zat in voorlopige hechtenis in de gevangenis van Valence in Zuidoost-Frankrijk. Nadat hij in beroep was gegaan, werd hij een kleine maand later vrijgelaten en onder gerechtelijk toezicht geplaatst.

Het ongeluk gebeurde op 19 mei op de A7 bij Savasse, in het zuiden van Frankrijk. Bij het ongeluk raakte de 28-jarige Vierhout zwaargewond. Hij overleed vier dagen later in het ziekenhuis. Van Eijzeren en Vierhout waren op de terugweg van een bezoek aan het filmfestival in Cannes.

Vierhout was een acteur en regisseur wiens film De Albatros, een eerbetoon aan zijn opa, dit jaar in het filmfestival in Rotterdam in première ging. Hij speelde als acteur een jonge Rembrandt in de NTR-televisieserie Het Verhaal van Nederland.

Van Eijzeren is online vooral bekend als Stuntkabouter of Stuntje. Hij maakte ook deel uit van het creatieve team en de live-act van Joost Klein tijdens het Eurovisie Songfestival 2024. De act mocht uiteindelijk niet meedoen aan de finale omdat Joost Klein werd gediskwalificeerd.

Advocaat Sébas Diekstra, die de nabestaanden van Vierhout bijstaat, wil voorlopig geen commentaar geven op de berichtgeving. "Wij willen op dit moment niet inhoudelijk ingaan op de zaak of het lopende onderzoek. Wij wachten de officiële mededelingen hierover af en zullen, als daar aanleiding toe is, op een later moment reageren", zegt hij tegen persbureau ANP.

In de Instagramvideo, die nog te zien is op YouTube, filmt Maalderink medewerkers van Meta buiten het kantoor van het bedrijf in Amsterdam. In de video vraagt hij medewerkers wat ze vinden van de AI-bril van hun bedrijf. Dat doet hij terwijl hij ze filmt met de bril, maar het personeel moet daar weinig van hebben.

'Pesten en intimidatie'

Meta, het Amerikaanse moederbedrijf van onder meer Facebook en Instagram, stelt dat de video is verwijderd wegens vermeend pesten en intimidatie. Dat blijkt uit een screenshot dat Bits of Freedom online heeft gezet. De video zou daardoor in strijd zijn met de richtlijnen van het platform.

"Ik maak al 10 jaar satirische video's over allerlei onderwerpen", zegt Maalderink tegen de NOS. Hij heeft nog nooit meegemaakt dat een video is verwijderd. "Nou maak ik één keer een filmpje over Meta. En dan wordt hij verwijderd van het platform van Meta", zegt de programmamaker. Volgens Maalderink werd de video goed bekeken en waren de reacties positief. "Maar blijkbaar wil Meta niet dat je deze video ziet".

Bits of Freedom stelt dat de actie een duidelijk voorbeeld is van Meta's machtspositie. "Meta bepaalt wat er wel of niet bespreekbaar is en stuurt daarmee hoe het publieke debat verloopt", zegt Maartje Knaap van Bits of Freedom. "De reden die Meta geeft is echt onzin. Instagram staat vol met satirische video's." Censuur, noemt de organisatie het. Meta kan producten lanceren, maar voor kritiek op diezelfde producten of op zichzelf is blijkbaar geen plaats, zegt Bits of Freedom.

Bits of Freedom ontving dit bericht van Meta:

De videobrillen, die ook AI-brillen of gluurbrillen worden genoemd, leiden al langer tot controverse. In de bril zitten een kleine ingebouwde camera, een microfoon en een persoonlijke AI-assistent. De gebruiker kan audio en video opnemen, de omgeving laten beschrijven, muziek afspelen en ook bellen. Bij het filmen brandt er een klein lampje, maar dat is makkelijk af te plakken, zegt Maalderink in de verwijderde video.

Deze week waarschuwde de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) dat foto's en video's die gemaakt worden met camerabrillen niet zomaar openbaar gemaakt mogen worden. Ook omdat ze steeds meer op gewone brillen lijken, hebben veel mensen het niet door als ze gefilmd worden, zegt AP. Volgens de privacywaakhond zijn de brillen bezig aan een opmars, met inmiddels miljoenen consumenten en fabrikanten die er meer op de markt brengen.

Er staan duizenden filmpjes op sociale media die gemaakt zijn met de bril. Een deel daarvan zoekt de grens op van het toelaatbare, zag Nieuwsuur vorige maand. Zo worden nietsvermoedende vrouwen gefilmd in wc-hokjes, in de sauna of op het strand. Ondertussen zijn er grote zorgen over waar al die beelden terechtkomen. Dat die video's niet offline worden gehaald is ironisch, zegt Maalderink.

Bits of Freedom wil een verbod op de gluurbril. "Het zet de deur open naar intimidatie", zegt Knaap. "We moeten dat niet willen als samenleving, dat je constant gefilmd kan worden zonder dat je het doorhebt." Ook de Consumentenbond pleit voor een verbod.

Vaak zonder uitleg

Dat Meta een satirische video verwijdert gebeurt niet vaak, zegt Bits of Freedom. Wel verwijderde Meta eerder dit jaar en vorig jaar tientallen Instagramaccounts die draaien om lhbti-, queer- of abortus-onderwerpen. Dat gebeurde veelal zonder uitleg.

De NOS heeft Meta om een reactie gevraagd, maar het bedrijf laat het bij de mededeling dat de video in strijd is met de richtlijnen voor pesten en intimidatie, zonder dat verder toe te lichten. Vragen over de privacyzorgen die er bestaan over de bril laat het bedrijf grotendeels onbeantwoord. Meta verwijst slechts naar het lampje dat op de bril gaat branden als er beelden worden gemaakt.

Weinstein dwong Haley in 2006 in zijn appartement in Manhattan tot seks. Hij kreeg daar zes jaar geleden 23 jaar cel voor, maar die straf kwam in hoger beroep te vervallen. De zaak kwam opnieuw voor de jury, die hem vorig jaar weer schuldig bevond. Vandaag kreeg Weinstein zijn straf te horen.

In een rolstoel

"Het feit dat ik seksueel misbruikt ben door Harvey Weinstein heeft een verwoestende impact gehad op mijn leven en mijn gevoel van veiligheid. Dat zal misschien nooit meer verdwijnen", verklaarde Haley in de rechtszaal. De 74-jarige Weinstein, die vanwege gezondheidsproblemen in een rolstoel zit, heeft in deze zaak spijt betuigd en zijn excuses aangeboden aan Haley. Zijn advocaten voerden tevergeefs aan dat hij te ziek is om een lange gevangenisstraf uit te zitten.

De Hollywood-producent werd in het najaar van 2017 door diverse actrices beschuldigd van ongewenste intimiteiten. The New York Times en tijdschrift The New Yorker brachten de aantijgingen van onder anderen actrices Rose McGowan en Ashley Judd als eerste naar voren. Daarna kwamen tientallen andere vrouwen, onder wie Gwyneth Paltrow en Angelina Jolie, naar buiten met verhalen over seksueel overschrijdend gedrag door Weinstein.

#MeToo

De onthullingen leidden op sociale media tot wat bekend is komen te staan als de #MeToo-beweging. Vrouwen deelden in groten getale hun ervaringen met seksueel wangedrag door mannen op belangrijke posities in bijvoorbeeld de filmwereld.

Weinstein is door meer dan tachtig vrouwen beschuldigd van seksueel wangedrag. Sommige beschuldigingen gaan terug tot de jaren 70. De oud-producent werkte mee aan succesvolle films als Pulp Fiction, Gangs of New York, The English Patient en de Scream-reeks.

Weinstein zit sinds 2020 in hechtenis in New York. In die staat en in Californië lopen nog zedenzaken tegen hem.