Bunq zegt dat de uitbreiding naar Mexico voortkomt uit de ambitie om uit te groeien tot een wereldwijde bank. Oprichter Ali Niknam noemt een Mexicaanse bankvergunning "een logische volgende stap", omdat het land een "belangrijke schakel tussen Noord- en Zuid-Amerika" is.

In Mexico wil Bunq zich richten op Mexicaanse burgers en buitenlanders die al dan niet tijdelijk in het land werken of verblijven. De bank wil onder meer betaal- en spaarrekeningen in meerdere valuta aanbieden, net zoals in andere landen waar het actief is gebeurt. In veel landen biedt Bunq ook beleggingsrekeningen en hypotheken aan.

Ruim 20 miljoen klanten

In 2015 werd Bunq in Nederland gelanceerd als digitale bank met alleen een app, zonder kantoren. Ook in andere landen kwamen online banken op die snel groeiden, zoals het Duitse N26, Revolut uit Litouwen en het Spaanse Openbank.

Maar veel internetbanken slagen er nog niet in om winst te maken. Bunq zegt inmiddels meer dan 20 miljoen klanten te hebben en sinds 2022 structureel winst te maken. Over 2025 zijn de resultaten nog niet bekendgemaakt.

De bank claimt dat bij vrijwel alle afdelingen kunstmatige intelligentie wordt gebruikt. Daarover lag Bunq wel diverse keren overhoop met toezichthouder De Nederlandsche Bank (DNB), bijvoorbeeld over het gebruik van AI om witwassen te voorkomen.

De kans is groot dat de groep ShinyHunters erachter zit. Dit jaar werden onder meer provider Odido en studie-app Canvas - en daarmee miljoenen Nederlanders - al slachtoffer van de groep.

Luisteren?

Deze aflevering van De Dag kun je beluisteren via NPO Luister (opent in nieuw venster) en alle andere podcastkanalen (opent in nieuw venster). Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren!

Pim Takkenberg is algemeen directeur Benelux bij beveiligingsbedrijf Northwave Cybersecurity, dat bedrijven bijstaat die gehackt zijn. ShinyHunters is voor hem geen onbekende partij. Hij vertelt wat we weten over deze groep en over hoe ze te werk gaan. En wat ze drijft - want bij ShinyHunters lijkt het niet alleen maar te gaan om geld.

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Dieuwke Teertstra

Redactie en eindredactie: Rosanne Sies

Dat de onrust rond de Perzische Golf invloed heeft op de cijfers van pensioenfondsen, bleek drie weken geleden al. Toen meldden onder meer ambtenarenfonds ABP en metaalfonds PME dat hun dekkingsgraad was gedaald. Die fondsen vallen nog onder het oude stelsel.

Drie fondsen die met de jaarwisseling zijn overgestapt op het nieuwe stelsel komen pas nu met hun cijfers. Pensioenfonds Metaal en Techniek, Bpf Bouw en Pensioenfonds Zorg en Welzijn (PFZW) hinten op basis van het beleggingsresultaat uit de eerste drie maanden van 2026 erop dat de pensioenen volgend jaar niet kunnen worden verhoogd.

Wat is de dekkingsgraad?

De dekkingsgraad van een pensioenfonds geeft aan of pensioenen van nu en in de toekomst uitbetaald kunnen worden. 100 procent betekent dat voor elke euro aan pensioenverplichtingen ook een euro in kas is. Onder de 100 betekent een tekort en meer dan 100 wil zeggen dat er genoeg geld is.

Bij een te lage dekkingsgraad moet het pensioenfonds de uitkering verlagen. Als de dekkingsgraad hoog genoeg is, kunnen de pensioenuitkeringen verhoogd worden. Omdat het nieuwe pensioenstelsel meer individuele opbouw kent, is voor fondsen die zijn 'ingevaren' de algemene dekkingsgraad een minder relevant cijfer.

In het nieuwe pensioenstelsel hebben deelnemers individuele pensioenpotjes. Voor jongere deelnemers wordt met meer risico belegd. Dat kan verlies opleveren, maar ook hoge winsten. Hoe dichter een deelnemer bij de pensioensleeftijd komt, des te minder risicovol er wordt belegd.

Bpf Bouw, Zorg en Welzijn en Metaal en Techniek stellen dat hun buffers hoog genoeg zijn om mogelijke nieuwe klappen op de beurs op te vangen, zodat de pensioenen volgend jaar niet hoeven te worden verlaagd.

"Dat is echt veel meer dan ik had verwacht", zegt energiedeskundige Jilles van den Beukel van het Haags Centrum voor Strategische Studies.

Hoeveel van het Russische lng daadwerkelijk in Nederland wordt gebruikt is lastig vast te stellen, omdat via de haven van Rotterdam ook veel vloeibaar gas wordt doorgevoerd. In de eerste drie maanden van dit jaar kwamen daar volgens een woordvoerder 44 lng-tankers uit de Verenigde Staten aan en zes uit Rusland. Mogelijk wordt een deel van dat Russische lng vervolgens verder vervoerd binnen Europa.

Nederland behoort tot de vijf EU-landen die afgelopen kwartaal nog Russisch lng importeerden. De andere zijn Spanje (26 procent), Frankrijk (35 procent) België (40 procent) en Portugal (11 procent).

De Europese Unie heeft besloten dat het vanaf begin 2027 helemaal verboden wordt om vloeibaar gas vanuit Rusland te importeren. In het najaar van volgend jaar gaat dat ook gelden voor de invoer van gas via pijpleidingen. Het is nu al niet meer toegestaan om nieuwe contracten af te sluiten voor de import van gas uit Rusland. Door langetermijncontracten kan er nu dus nog wel gas binnenkomen.

In 2025 is de import van vloeibaar gas uit Rusland weer toegenomen. Toenmalig klimaatminister Hermans (VVD) wees toen al op een handvol langlopende contracten die nog liepen en niet zomaar opgebroken kunnen worden.

Inval Oekraïne

Toen Rusland in 2022 Oekraïne binnenviel, moest Europa in hoog tempo op zoek naar alternatieven voor Russisch aardgas. Nederland bouwde binnen 200 dagen een drijvende lng-terminal in de Eemshaven. Sindsdien is de Europese gasmarkt veranderd en nam de aanvoer van Russisch gas via pijpleidingen fors af, terwijl de import van vloeibaar aardgas per schip juist sterk toenam. Dat komt vooral uit de Verenigde Staten.

Amerika heeft veel lng-fabrieken gebouwd toen het zag dat Europa zo afhankelijk was van gas. Het land heeft daar ook veel geld aan verdiend. Deze afhankelijkheid leidt in toenemende mate tot ongemak binnen Europa. "Vloeibaar gas is de achilleshiel van Europa's energiestrategie geworden", staat in het IEEFA-rapport.

De EU koos 2027 als deadline voor een volledig verbod op Russisch lng omdat Europa in de tussentijd voldoende capaciteit moest opbouwen om gas uit andere delen van de wereld te importeren.

"Europa had dus verwacht dat de wereldwijde gasmarkt iets ruimer zou zijn, maar door de afsluiting van de Straat van Hormuz zijn gasprijzen weer iets gestegen", zegt deskundige Van den Beukel. De zeestraat was goed voor 20 procent van de wereldwijde lng-levering, blijkt uit data van het IEEFA. "Ik zou niet raar opkijken als Brussel de datum van het verbod daardoor verder zou opschuiven."

Dilemma

Het blijft een lastig dilemma voor de Europese Unie op de korte termijn, zegt Van den Beukel. "Aan de ene kant wil je de lng-markt niet nog krapper maken -en dus duurder- maar aan de andere kant wil je ook de oorlogskas van Poetin niet spekken."

Ondertussen proberen Europese landen hun gasvoorraden weer aan te vullen voor de winter. Omdat commerciële partijen terughoudend zijn met het inkopen van gas, heeft staatsenergiebedrijf Energie Beheer Nederland van het kabinet een bufferlening van 20 miljard euro gekregen om te kunnen handelen op de gasmarkt en zo de gasopslagen te kunnen vullen.

Overcapaciteit

Volgens het IEEFA schuilt daarin ook een risico. Overal in Europa worden nieuwe lng-terminals gebouwd, terwijl de vraag naar gas op de langere termijn juist daalt.

Van den Beukel begrijpt de kritiek, maar noemt extra capaciteit wel noodzakelijk. "Uiteindelijk blijft de afhankelijkheid van fossiele brandstoffen het structurele probleem", zegt hij. "Als Europa structureel minder kwetsbaar wil worden, zal het sneller moeten overstappen op duurzame energie."

Volgens het ministerie lag de benzineprijs in april 5,4 procent hoger vergeleken met de maand ervoor. Als er gekeken wordt naar een jaar eerder liggen die prijzen zelfs 28 procent hoger.

Als reactie op de Amerikaanse en Israëlische aanvallen van ruim twee maanden geleden besloot Iran de Straat van Hormuz af te sluiten. Via die nauwe zeestraat wordt een vijfde van alle olie en het vloeibaar aardgas vervoerd. Daardoor zijn over de hele wereld de energie- en brandstofprijzen opgelopen.

Als de benzine- en energieprijzen niet worden meegerekend, zijn de cijfers minder extreem. Ten opzichte van maart dit jaar was het leven 0,4 procent duurder. Vergeleken met een jaar geleden lag dat percentage in april op 2,8.

Rem op economie

De hoofdeconoom van de Navy Federal Credit Union, een belangrijke Amerikaanse financiële dienstverlener, noemt de inflatie de belangrijkste rem op de economie. "Voor het eerst in drie jaar vreet de inflatie alle loonstijgingen op", zegt econoom Heather Long. Daarmee worden volgens haar vooral de mensen met een midden- en lager inkomen getroffen.

Het inflatiecijfer van 3,8 procent is het hoogste in bijna drie jaar. Voor president Trump is dat een tegenvaller. Hij beloofde bij de start van zijn tweede termijn, begin vorig jaar, juist iets te doen aan de hoge prijzen van het dagelijks leven die in zijn ogen onder voorganger Biden waren ontstaan.

In een interview met CBS News zei Trump gisteren dat de accijns op benzine tijdelijk wordt opgeschort, "voor een bepaalde periode". Deskundigen verwachten dat dat maar weinig effect zal hebben op de inflatie.

Bijna 25 miljard

De oorlog met Iran duurt nu tien weken. Die heeft het Amerikaanse ministerie van Defensie tot nu toe omgerekend 24,7 miljard euro gekost. Het Pentagon heeft niet bekendgemaakt waar die kosten precies uit bestaan.

Het gaat om tientallen grote ondernemingen, zoals communicatiebedrijf Deutsche Telekom, de Spaanse bank BBVA, het eveneens Spaanse Telefonica en beleggingsplatform Scalable Capital uit Duitsland.

OpenAI wil de betrokken bedrijven hiermee beter in staat stellen om zichzelf digitaal te beschermen en kwetsbaarheden online snel te elimineren.

"We moeten gevaren afwenden en garanderen dat vertrouwde partners de middelen hebben die hen in staat stellen hun systemen te beschermen, kwetsbaarheden op te sporen en snel op dreigingen te reageren", zegt de verantwoordelijk directeur van OpenAI, Emmanuel Marill.

Beveiliging ondermijnen

OpenAI's concurrent Anthropic heeft vorige maand een nieuw AI-systeem gelanceerd, Mythos genaamd, waarvan wordt gevreesd dat het de kans op misbruik zal vergroten. Zo wordt het steeds makkelijker om de beveiliging van de online omgeving van bijvoorbeeld banken te ondermijnen of omzeilen.

OpenAI heeft bepaalde systemen niet alleen opengesteld voor bedrijven, maar ook voor nationale overheden, onder de noemer "OpenAI for Countries". Verder heeft het de Europese Commissie toegang aangeboden tot zijn beveiligingssystemen.

Gisteren maakte OpenAI bekend dat het miljarden gaat investeren in een tak die organisaties moet helpen om zelf AI-systemen te ontwikkelen en te bouwen.

Rechtszaak

In de VS is topman en medeoprichter Sam Altman verwikkeld in een rechtszaak die is aangespannen door multimiljardair Elon Musk, die zelf met xAI ook een AI-bedrijf heeft. Musk heeft tot zes jaar geleden bijna 40 miljoen euro aan OpenAI gedoneerd, in de verwachting dat het een non-profitorganisatie zou blijven en dat iedereen zou kunnen profiteren van de nieuwe technologie. Nu verwijt Musk Altman dat hij OpenAI tot "een commerciële gigant gericht op winst" heeft omgevormd, en dat hij ook zelf zijn zakken heeft gevuld.

Het besluit volgt op een bericht van "gezondheidsbevorderaar" Martijn Planken op LinkedIn, met een foto van een bushokje met een reclame voor het Stëlz-drankje hard lemonade. Dat bevat net als andere Stëltz-producten 4,5 procent alcohol.

"Alcohol als de nieuwe limonade promoten is mij een brug te ver", schrijft Planken. "Ik weet het, jullie zijn populair onder jongeren, dus is deze brug snel geslagen om ouders en iedereen ervan te overtuigen vooral deze limo te kopen, maar echt mensen hou op met me! De Reclamecode Commissie zou hier natuurlijk ook niet over vallen, want ja, er staat NIX18 op en heeeeeeeeeel klein het woordje "hard."

De post kreeg meer dan 2000 instemmende reacties.

Verwarring

De reclamecode voor alcoholhoudende dranken (RVA) stelt dat reclame voor dit soort dranken geen verwarring mag wekken over het alcoholhoudende karakter en het percentage ervan. Dat lijkt bij dit product door het gebruik van de naam hard lemonade wel het geval.

De Reclame Code Commissie laat weten dat er tot nu toe vijf klachten zijn binnengekomen. Die klachten zijn nog niet in behandeling genomen.

Een overname van eBay door GameStop was op voorhand al opmerkelijk. De winkelketen was bij het uitbrengen van het bod op de beurs bijna 12 miljard dollar waard. Daarmee is het Amerikaanse concern bijna vier keer kleiner dan eBay, dat wereldwijd actief is.

In een brief aan GameStop schrijft bestuursvoorzitter Paul Pressler dat eBay het bod "zorgvuldig" heeft bestudeerd. "Wij zijn tot de conclusie gekomen dat uw voorstel geloofwaardig noch aantrekkelijk is", concludeert hij.

Onzekerheid

GameStop, dat enkele jaren terug diep in de financiële problemen zat, zei bij het overnamevoorstel dat een bank garant staat voor een lening van 20 miljard dollar. De andere helft van het aankoopbedrag zou moeten worden opgehaald met nieuwe aandelen. eBay noemt het "zeer onzeker" of dit allemaal lukt. Ook maakt het bedrijf zich zorgen over de bedrijfsstructuur en het leiderschap bij GameStop.

De keten wordt sinds enkele jaren geleid door de Canadese durfbelegger Ryan Cohen. Hij denkt dat de winkels van GameStop goed aansluiten bij bijvoorbeeld het bezorgen en terugsturen van artikelen van eBay. De veilingsite zelf ziet die meerwaarde niet, schrijft topman Pressler. Het concern denkt zelf sneller te kunnen groeien en innoveren.

In 2023 bezorgde PostNL nog geen 89,5 procent van brievenbuspost op tijd. "Mensen en bedrijven die iets op de post doen, moeten erop kunnen rekenen dat ze krijgen waarvoor ze hebben betaald", zegt ACM-bestuurslid Manon Leijten. "De wet zegt: minimaal 95 procent van de post moet de volgende dag op de mat liggen. En deze norm heeft PostNL niet gehaald."

Leijten zegt dat de ACM veel klachten heeft ontvangen van mensen die hun post te laat, of soms helemaal niet hebben gekregen. "Bijvoorbeeld van mensen die een rekening niet hebben ontvangen, en vervolgens een incassobureau voor de deur hebben staan. Of mensen die een oproep van de rechter hebben gemist. Of een oproep voor een bevolkingsonderzoek."

Krapte

PostNL slaagt er al langer niet in om post op tijd door de brievenbus te gooien. Het bedrijf wijst naar onder meer de krapte op de arbeidsmarkt, waardoor er te weinig postbodes zijn. Dat noemt PostNL overmacht.

De ACM gaat daar niet in mee. "Het is aan het bedrijf zelf om een voldoende aantrekkelijk aanbod te bieden om werknemers te werven én te behouden", oordeelt Leijten. "PostNL heeft weliswaar maatregelen genomen om nieuw personeel aan te trekken en te behouden, maar ontoereikend om te voldoen aan de wettelijke bezorgplicht."

Hoewel de ACM benadrukt niet op de stoel van de directie van PostNL te willen gaan zitten, vindt de waakhond wel dat een bedrijf er alles aan moet doen om zich aan de wettelijke regels te houden: "Dat kunnen betere arbeidsvoorwaarden zijn om genoeg personeel te werven. Of innovatie. Dat is aan PostNL. Wij zijn er om toe te zien dat PostNL voldoet aan de wet."

'Onverantwoord'

PostNL noemt de boete "niet doelmatig en disproportioneel". Het bedrijf gaat dan ook in bezwaar tegen de straf. Het postbedrijf hamert erop dat de wettelijke bezorgplicht al in 2023 "niet uitvoerbaar" was.

Vanaf 1 juli 2026 mag PostNL langer doen over de postbezorging. Nu moet het bedrijf volgens de wettelijke bezorgplicht binnen 24 uur een brief bezorgen. Dat wordt 48 uur. Volgend jaar gaat die bezorgtijd naar drie dagen. Het bedrijf is blij met die stap, maar zegt dat het nog niet voldoende is.

"Tegen die achtergrond is deze boete niet alleen onbegrijpelijk, maar ook onverantwoord", zegt PostNL-directeur Pim Berendsen. "De boete gaat voorbij aan deze realiteit en werkt averechts. In plaats van bij te dragen aan het borgen van betrouwbare postbezorging, ondermijnt het de financiële positie van het postbedrijf en zet daarmee betrouwbare postbezorging verder onder druk."

Als de wettelijke bezorgplicht niet wordt aangepakt, verwacht PostNL dat het structureel verlieslatend wordt. "Dat kan niet van een commercieel bedrijf verlangd worden", schrijft het bedrijf. Vorig jaar was het verlies 17 miljoen euro.

Het is niet de eerste keer dat PostNL een boete krijgt voor het niet op tijd bezorgen van de post. Zo'n boete is echter ook weleens teruggedraaid. Dat gebeurde bijvoorbeeld eind vorig jaar, toen het College van Beroep voor het bedrijfsleven een boete voor te late post uit 2019 schrapte.

PostNL voldeed volgens de ACM in 2019 met 94,34 procent niet aan de wettelijke norm. Maar de hoogste rechtbank constateerde fouten in de meetmethode.

Ze eisen dat bezuinigingen op de werkloosheidsverzekering WW en de arbeidsongeschiktheidsuitkering WIA en de extra verhoging van de AOW-leeftijd van tafel gaan. Als dat niet voor 30 mei gebeurt, volgen er acties.

Het kabinet-Jetten wil ingrijpen in de sociale zekerheid. Volgens het kabinet is dat nodig om de uitkeringen betaalbaar te houden. Bij het kennismakingsgesprek tussen het kabinet en de vakbonden liepen de bonden weg. Dit ultimatum en het dreigen met acties komt hier nu vandaag bij.

'Botte bijl'

Volgens FNV-voorzitter Hans Spekman heeft overleg nu geen zin: "Zolang de plannen niet van tafel zijn, gaan wij niet met het kabinet in gesprek over het regeerakkoord. De rekening van alle plannen van dit kabinet komen eenzijdig terecht bij werkenden, gepensioneerden en uitkeringsgerechtigden."

Ook andere vakbonden willen vooralsnog niet praten. "Het kabinet-Jetten gaat flink tekeer met de botte bijl", zegt CNV-voorzitter Hans van den Heuvel. De Vakcentrale voor Professionals (VCP) heeft het over een "bom in de polder", aldus voorzitter Nic van Holstein.

Hoe eventuele acties eruit gaan zien is nog niet duidelijk. De vakbonden zeggen dat stakingen en werkonderbrekingen niet worden uitgesloten. In ieder geval zou het dan gaan om landelijke acties, staat in de gezamenlijke persverklaring van de bonden: "Dit zal grote delen van Nederland raken."

Werkloosheid en arbeidsongeschiktheid

Het kabinet is van plan om de werkloosheidsuitkering, de WW, te verkorten. Wie nu wordt ontslagen kan rekenen op een uitkering voor maximaal twee jaar, afhankelijk van hoelang iemand ergens heeft gewerkt. Het gaat om 75 procent en later 70 procent van het laatstverdiende salaris. Het kabinet wil dat de WW voortaan maximaal voor één jaar wordt uitgekeerd, maar dan wel met een hoger bedrag.

Volgens de bonden staat de bezuiniging op de WW "haaks op die eerder gezamenlijk ingezette koers". Ze verwijzen naar eerder advies van Sociaal Economische Raad. Daarin staat dat een ruime werkloosheidsuitkering werkzoekenden rust geeft om nieuw werk te zoeken.

Daarnaast wil het kabinet arbeidsongeschiktheidsstelsel op de schop gooien. Al lange tijd zijn er zorgen over lange wachtlijsten voor de beoordeling of iemand wel of niet arbeidsongeschikt is, over toegenomen instroom en over fouten bij het berekenen van de hoogte van de uitkering.

Naast het vereenvoudigen van het systeem wil het kabinet ook bezuinigen op de WIA, met name op de uitkering van volledig arbeidsongeschikten. Er valt wel degelijk te praten over het aanpassen van het systeem, zeggen de vakbonden, maar de aangekondigde bezuiniging op de uitkering is niet acceptabel.

AOW

Ook zijn de vakbonden fel tegen het sneller laten stijgen van de AOW-leeftijd. Daarbij verwijzen ze naar het Pensioenakkoord uit 2019. Daarin werden afspraken gemaakt over het stelsel voor aanvullende pensioen, maar ook over de ouderdomsuitkering AOW. Die zou wat minder hard stijgen.

Dat het kabinet nu toch de AOW-leeftijd wil laten stijgen, zien de bonden als een schending van dat akkoord. Wel heeft minister Vijlbrief van Sociale Zaken Vijlbrief inmiddels aangegeven dat geen haast te hebben met deze maatregel.

Sinds de oorlog tussen Amerika en Iran is de olieprijs gestegen van zo'n 70 dollar per vat naar 118 dollar op het hoogtepunt. Vandaag kost een vat iets minder dan dat, zo'n 105 dollar. Door blokkades kan er veel minder olie geëxporteerd worden door landen rondom de Perzische Golf.

Vanwege de situatie houdt de ACM de komende tijd in de gaten wie profiteert in de keten, van opgepompte olie tot het tanken bij een benzinestation. "De gestegen brandstofprijzen raken alle bedrijven en huishoudens direct in de portemonnee", zegt ACM-voorzitter Martijn Snoep.

Voor de oorlog was de gemiddelde adviesprijs van benzine 2,28 euro, nu is dat 2,62. Voor diesel steeg de prijs van 2,08 naar 2,51 euro. "Daarom is het belangrijk om transparant te maken hoe de prijsontwikkelingen van ruwe olie in de brandstofketen doorwerken en waar winstmarges zijn gestegen."

Miljardenwinsten oliemaatschappijen

Uit de monitor blijkt dat de prijs van ruwe olie in euro's is gestegen met zo'n 70 procent. "Het is niet aannemelijk dat de kosten van olieproductie in dezelfde mate zijn gestegen als de prijzen", aldus de ACM. En dus stijgen de winstmarges van oliemaatschappijen. Vorige week rapporteerden die dan ook hogere winsten. Zo maakte Shell in de eerste drie maanden van dit jaar 4,8 miljard euro winst, fors meer dan een kwartaal eerder.

Ook bedrijven die ruwe olie verwerken tot diesel, kerosine en benzine lijken nu te profiteren. "Raffinaderijen lijken momenteel hogere marges te behalen op diesel en kerosine, hoewel de marges op benzine lager liggen. Dit onderstreept dat ontwikkelingen binnen de keten niet uniform zijn en per product en bedrijf kunnen verschillen", aldus de ACM.

Tankstations

Tankstations worden geconfronteerd met hogere inkoopprijzen en rekenen deze door in hun verkoopprijzen aan consumenten, ziet de ACM. Zij lijken dus niet te profiteren van de hogere prijzen. "De beschikbare gegevens geven op dit moment geen aanwijzingen van hogere gemiddelde winstmarges bij pomphouders. Wel lijken marges sterker te schommelen dan vóór de oorlog in Iran."

De autoriteit heeft in het verleden al wel gezien dat dalende olieprijzen minder snel worden doorgegeven aan consumenten dan stijgende prijzen. Omdat de olieprijs nu nog niet echt aan het dalen is, kan dat effect nog niet onderzocht worden.

De ACM gaat dit wel goed in de gaten houden zodra de olieprijs substantieel gaat dalen. De komende tijd zal de ACM minimaal maandelijks met een analyse komen van de ontwikkelingen op de brandstofmarkt.

In tien jaar tijd sloot één op de vier papierfabrieken de deuren. Deze week was de beurt aan papierfabriek Coldenhove in Eerbeek.

Volgens vakbond CNV deden onder meer de energieprijzen en importtarieven van de VS het bedrijf de das om. Ook de oorlog in Iran, waardoor grondstoffen niet op tijd konden komen, speelde mee. Het Gelderse bedrijf heeft 365 jaar bestaan en telt zo'n 110 medewerkers.

'Papierdorp'

Het dorp Eerbeek staat bekend als papierdorp omdat er van oudsher veel papierfabrieken zijn gevestigd. Die ontwikkeling hangt samen met de ligging van het dorp: het schone stromende water afkomstig van de Veluwe bood vroeger de omstandigheden die nodig waren voor het maken van papier.

Eerbeek groeide daardoor uit tot een belangrijk centrum van de papierindustrie. Drie jaar geleden sloot in Eerbeek na meer dan drie eeuwen een andere papierfabriek: De Hoop, in handen van het Finse Stora Enso.

Het is nog onduidelijk of de medewerkers van Coldenhove allemaal ontslag krijgen of dat een deel kan blijven doorwerken. Curator Bavo König is op zoek naar een overnamepartner.

Alles ligt nu stil in de fabriek van Coldenhove. "Het idee dat het stil blijft staan, doet wel zeer", zegt Mark Bouwmeester. Hij werkt als machinevoerder van de papiermachine. Hij is praktisch opgegroeid in de papierfabriek. Zijn overgrootvader is er begonnen, daarna volgden zijn opa en oma, zijn vader en zelfs zijn zoon heeft stage gelopen in het bedrijf. Maar of die daar nog zal kunnen werken, is de vraag.

"Als je mij tien jaar geleden had gevraagd of dit eraan zat te komen, dan had ik niet durven zeggen dat een bedrijf dat 350 jaar bestaat, zou ophouden te bestaan", zegt Bouwmeester.

Maar de laatste jaren ontstond toch een somber beeld. Tijdens corona zag Bouwmeester al dat het minder werd. En tijdens de energiecrisis merkte hij ook dat het achteruitging.

Crisisbranche

"Zo'n faillissement is altijd ernstig, al verrast het mij niet", zegt Albert Jan Swart, sector-econoom bij ABN Amro. "De papiermarkt is een moeilijke markt. Maar het product is nog altijd heel relevant. Behalve voor drukwerk wordt het ook gebruikt voor verpakkingen, het is goed te recyclen. Het zou mooi zijn als dat soort bedrijvigheid blijft behouden."

"Het wordt tijd dat Den Haag ingrijpt", zegt Maayke Kasper van vakbond CNV. "In het buitenland kan er veel goedkoper worden geproduceerd dankzij subsidies. Daar komen een vol stroomnet, ingewikkelde en tijdrovende vergunningstrajecten en onzekere CO2-heffingen nog bij."

Ruimte op het elektriciteitsnet

Het is de vraag of er overheidssteun komt. In december presenteerde oud-ASML topman Peter Wennink zijn advies om de Nederlandse economie toekomstbestendig en weerbaarder te maken, op verzoek van minister Karremans. Volgens Wennink zullen fabrieken in energie-intensieve industrieën, waaronder de papierbranche, sluiten of verhuizen.

Dat hoeft volgens hem niet per se slecht te zijn. Stoppen zulke bedrijven, dan komen er bijvoorbeeld arbeidskrachten en ruimte op het elektriciteitsnet vrij, zegt Wennink. Bovendien zijn de strategische gevolgen van die veranderingen - zoals voor onze veiligheid - beperkt.

"Ik denk wel dat er plek kan zijn voor de papierindustrie in Nederland, met innovatie en duurzaamheid", zegt machinevoerder Bouwmeester. Hij zou het fijn vinden als dat ook ondersteund wordt. "Dit soort bedrijven vergen heel veel energie. Dan ben je vaak al risicovol." Daarom moet er volgens hem ook iets aan de prijzen worden gedaan.

De hoop dat het bedrijf nog een doorstart kan maken, is bij Bouwmeester nog niet vervlogen.

"Papier is helemaal verweven in Eerbeek, hier hebben we al generaties papierfabrieken staan. We hebben een goede curator die een aantal kandidaten heeft gesproken. Hopelijk wil een van die partijen deze mooie fabriek overnemen."

Het zou binnen twee weken gebeuren, het werd een paar dagen langer, maar nu is het toch zover. Nadat de Eerste Kamer de strengere asielwetten wegstemde, komt het kabinet morgen met voorstellen die de instroom van asielzoekers moeten beperken. Dan wordt er in de ministerraad over gesproken. We spreken Nynke de Zoeten in Den Haag.

Omstreden site met drogeervideo's

Pornosite Motherless is zeer omstreden: er staan drogeervideo's op, beelden die duiden op misbruik en soms zelf kinderporno. Uit onderzoek van de NOS en Nieuwsuur blijkt nu dat de site al zeker sinds 2024 is ondergebracht bij een Nederlands hostingbedrijf. De overheid wil daar iets aan doen, maar de vraag is wat er kan. De site kreeg internationaal aandacht door onderzoek van CNN naar de zaak-Pelicot. De zender vond duizenden video's waarop vrouwen in hun slaap worden misbruikt. Te gast is Robbert Hoving van Offlimits, het expertisecentrum tegen online misbruik.

Hogere omzet oliebedrijven vanwege Iran-oorlog

Het gaat goed met Shell: de oliemaatschappij boekt een kwartaalwinst van 4,8 miljard euro. Belangrijkste reden: de oorlog in het Midden-Oosten die de olieprijzen flink doet stijgen. Shell is niet het enige bedrijf dat garen spint bij de stijgende olieprijzen. Het zwengelt zowel binnenlands als buitenlands de discussie aan of de overheid meer belasting zou moeten heffen op deze winsten. En zo ja, hoe dan? Te gast is econoom Mathijs Bouman.

Test test test test test.

Na 30 jaar ambtenarij kan hij nu wethouder worden, maar hij vreest dat die stap leidt tot een pensioengat van zo'n 40.000 euro. Dat komt uit op ongeveer 170 euro per maand minder. Hij is niet de enige ambtenaar die wethouder kan worden en sterk twijfelt vanwege de financiële gevolgen.

Langzamerhand worden de eerste wethouders in verschillende Nederlandse gemeenten geïnstalleerd, na de verkiezingen van maart. Maar bij de Wethoudersvereniging kloppen tientallen bezorgde ambtenaren aan.

Nu overstappen naar het beroep van wethouder kan duizenden of tienduizenden euro's schelen. Dat heeft te maken met de onzekerheid over de pensioenen van politieke ambtsdragers. Uiterlijk 1 januari 2028 moeten alle pensioenregelingen over zijn naar het nieuwe stelsel, maar de regeling voor politici is daar nog niet klaar voor.

Politieke pensioenen

Bij de overstap naar het nieuwe pensioenstelsel hoort financiële compensatie voor sommige leeftijdsgroepen. Maar die geldt alleen voor werknemers die actief deelnemen in het fonds op het moment van overstappen naar het nieuwe stelsel. Zogeheten 'slapers', die nog wel pensioenvermogen hebben staan bij een fonds, maar niet meer opbouwen, komen niet in aanmerking voor dat bedrag.

Politici zoals ministers, raadsleden en wethouders bouwen pensioen op via de Algemene Pensioen- en uitkeringswet Politieke Ambtsdragers (APPA). Bij het fonds van hun vorige werkgever worden zij een slaper. Als dat fonds de compensatie nog moet uitdelen, lopen zij die als slapende deelnemer dus mis. Bij de APPA is voor die compensatie nog niets geregeld.

Pensioencompensatie

In het oude pensioensysteem dragen jonge werknemers meer af om zo de oudere generatie de zekerheid te kunnen geven van een stabiel pensioen. Naarmate die jongere werknemers zelf ouder worden, zorgen de generaties onder hen weer voor hun pensioen door meer in te leggen.

Maar die systematiek verdwijnt en dat levert een nadeel op voor werkenden in het midden van hun loopbaan. Zij hebben jarenlang extra geld ingelegd voor de generatie boven hen, maar kunnen niet meer rekenen op die hogere inleg van de generaties onder hen.

Daarvoor moeten zij worden gecompenseerd bij de overstap naar het nieuwe stelsel. Per pensioenfonds spreken werkgevers en werknemers met elkaar af hoe hoog die compensatie is. Om die compensatie te kunnen betalen, moet een fonds voldoende geld in kas hebben op het moment van overstappen.

Het ministerie van Sociale Zaken gaat ervan uit dat "enkele tienduizenden" Nederlanders compensatie zullen mislopen. Daarbij wordt vooral naar ambtenarenpensioenfonds ABP gekeken dat per 2027 overstapt. Met 1,3 miljoen actieve deelnemers is de kans reëel dat daar ambtenaren tussen zitten die dit jaar van baan wisselen.

Wethouders komen nogal eens uit de ambtenarij, zegt de Nederlandse Wethoudersvereniging, die vreest dat kandidaten hierdoor afzien van het wethouderschap. "De vraag over het pensioengat is dé vraag aan onze vereniging, al maanden", zegt directeur Hatte van der Woude. "Sinds februari klopten al zeker veertig beoogd wethouders aan met hun zorgen. Het gaat om serieuze bedragen."

Door zijn leeftijd (50-plus) en ruime ambtenarensalaris zou de beoogd wethouder voor de gemeente in het Oosten van het land mogelijk zo'n 40.000 euro aan compensatie bij ambtenarenpensioenfonds ABP mislopen - zo'n 170 euro per maand. "Ik klaag niet over mijn inkomen, en wethouder worden is een fantastische uitdaging, maar zo'n bedrag is ook voor mij een grote opoffering."

De NOS sprak nog een andere kandidaat-wethouder. De schooldirecteur bouwt nu pensioen op bij het ABP. Door het wethouderschap zou hij zo'n 36.000 euro aan compensatie mislopen.

"We herkennen de signalen", laat het ABP weten. Het pensioenfonds laat weten veel vragen te krijgen van deelnemers over compensatie.

Vrijwillig voortzetten

Door vrijwillig geld in te blijven leggen in een pensioenfonds, kan iemand actief blijven en vervalt de compensatie niet. Maar een ambtenaar die wethouder wordt, kan niet kiezen voor vrijwillige voortzetting bij het ambtenarenpensioenfonds ABP. Fiscaal is dat niet mogelijk, zeggen zowel het ministerie van Binnenlandse Zaken als het ABP.

Wel is het idee dat het ABP per 1 januari 2028, een jaar na zijn eigen overstapdatum, ook de APPA-regelingen voor politieke ambtsdragers gaat overnemen. Dan moeten min of meer dezelfde compensatieregels van ABP ook gaan gelden voor politici zoals ministers, raadsleden en wethouders.

Maar dat moet nog wel geregeld worden. Het ministerie verwacht dat dat nog op tijd lukt. De Tweede en Eerste Kamer moeten het nog goedkeuren.

Dat maakt het onzeker voor de beoogde wethouders. Daarnaast is het voor een wethouder onzeker of hij er op 1 januari 2028 nog wel zit. "Een raadslid zit er meestal wel vier jaar, maar een wethouder soms veel korter", zegt Van der Woude van de Wethoudersvereniging. Volgens het ministerie krijgt een wethouder de helft van de compensatie als hij of zij voor 2028 moet aftreden.

Shell verhandelt de olie en gas die het produceert op de wereldmarkt. Omdat de prijzen van met name olie afgelopen weken flink stegen, boekte het bedrijf een aanzienlijk hoger resultaat.

Het olieconcern zag de marges voor raffinage van olie per vat stijgen tot 17 dollar per vat. Vorig kwartaal was dat nog 14 dollar per vat.

De oliegigant sloot vorig jaar nog af met een slecht kwartaal. De nettowinst kwam in de laatste drie maanden van 2025 uit op 4,1 miljard euro, een daling van 22 procent vergeleken met dezelfde periode een jaar eerder. Het bedrijf kampte met lagere olieprijzen, hogere kosten en hogere belastingen.

Ondanks de schade aan havens, raffinaderijen, olievelden en gasinstallaties door aanvallen over en weer in de Perzische Golf, heeft het bedrijf ongeveer 20 procent meer winst gemaakt in ten opzichte van hetzelfde kwartaal vorig jaar.

De prijs van een vat Brent-olie lag gemiddeld in de eerste twee maanden van dit jaar rond de 70 dollar per vat. De laatste maand van afgelopen kwartaal was dat bijna 100 dollar per vat. En deze verkoopprijzen leiden ook bij andere oliemaatschappijen tot hogere winsten.

Oliemaatschappijen

Olie- en gasbedrijven die eerder al hun cijfers bekendmaakten boekten ook hogere winsten dan verwacht. Aardoliebedrijf BP sprong daaruit met een verdubbeling van de kwartaalwinst. Omdat het minder actief is in de Golfregio heeft het ook minder last van de sluiting van de Straat van Hormuz.

ExxonMobil is dat - net als Shell - wel. Het eerste kwartaal heeft het te maken gehad met ongekende verstoringen in het Midden-Oosten. Naast de sluiting van de zeestraat zijn ook LNG-faciliteiten in Qatar getroffen door Iraanse aanvallen.

Het liep 400 miljoen dollar mis door het moeten stilzetten van productielocaties, maar daar stond wel 1,7 miljard extra winst tegenover als gevolg van de hogere olie- en gasprijzen.

De aanval op het Ras Laffan energiecomplex vorige maand raakte ook een faciliteit van Shell. Het bedrijf zei dat een volledig herstel hiervan ongeveer een jaar zal duren.

Belasten

De hoge winsten roepen voornamelijk in Den Haag de vraag op of er sprake is van overwinsten bij oliemaatschappijen. Bij de vorige energiecrisis in 2022 na de Russische inval in Oekraïne zijn maatregelen tegen deze mogelijke overwinsten genomen, maar energiebedrijven hebben hier massaal bezwaar tegen gemaakt. Dat bleek uit een brief die het Nederlandse kabinet onlangs naar de Tweede Kamer stuurde.

Begin vorige maand stuurden verschillende EU-landen, waaronder Duitsland, Italië, Spanje, Oostenrijk en Portugal een brief naar Eurocommissaris Wopke Hoekstra om te vragen een Europese heffing om deze winsten af te romen.

Onlangs verzochten Jesse Klaver (Pro) en Jan Patternotte (D66) via een motie het kabinet in Europa actief te pleiten voor het aanpakken van eventuele overwinsten en het juridisch mogelijk maken hiervan. De motie is door een meerderheid van de Kamer aangenomen.

Wereldmarkt

Of de Straat van Hormuz open of dicht is verschilt van dag tot dag. Er varen soms enkele olie- en gastankers doorheen, maar dat is maar een fractie ten opzichte van het totaal aantal schepen dat vóór het uitbreken van de oorlog in het Midden-Oosten de straat passeerden.

Doordat het verschepen van olie al weken stokt, zijn de olieprijzen afgelopen weken enorm gestegen. Omdat de olie die wordt verhandeld op de wereldmarkt nu schaarser is geworden, gaat een vat olie naar de hoogste bieder en dat stuwt de prijs. Een week geleden steeg die prijs voor een vat Brent-olie naar het hoogste niveau in vier jaar, tot 119,50 dollar.

Het goede gevoel bij beleggers wordt veroorzaakt door berichten dat de VS en Iran het vrijwel eens zijn over een voorstel waarmee er een einde moet komen aan de oorlog. Volgens nieuwssite Axios is Iran bereid een stop te zetten op het verrijken van uranium. Die verrijking is nodig om een kernwapen te ontwikkelen. In ruil daarvoor zou de VS bevroren Iraanse tegoeden vrijgeven en sancties opheffen.

Beide landen zouden, als dit plan doorgaat, stoppen met blokkades van de Straat van Hormuz. Hierdoor zou transport van olie en gas uit de Golfregio weer op gang komen.

Olieprijs

Het nieuws had ook een gunstig effect op de olieprijs, die even onder de 98 dollar per vat uitkwam. Dat was de laagste stand sinds 22 april. Aan het begin van de avond was de olieprijs weer wat gestegen, naar 102 dollar.

De Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Araghchi heeft in Peking gesproken met zijn Chinese ambtgenoot. Tegen Iraanse staatsmedia zegt hij dat ze het hebben gehad over de Straat van Hormuz, Irans nucleaire programma en sancties die voor Iran gelden.

Iran en China zijn bondgenoten. Eerder heeft de Amerikaanse president Trump China gevraagd om zich meer in te spannen om de Straat van Hormuz weer open te krijgen.

Drie mensen probeerden de contractverlenging vandaag - zonder succes - nog tegen te houden met een spoedprocedure bij de rechtbank. Ze deden dat omdat ze bang zijn dat de Amerikaanse overheid na de overname bij gegevens in MijnOverheid kan of de toegang tot DigiD kan blokkeren. Als dat gebeurt kan iemand bijvoorbeeld niet meer inloggen bij de gemeente of het ziekenhuis.

In de Tweede Kamer is ook al maanden onrust over de overname. Dat komt omdat het nu nog Nederlandse Solvinity op het punt staat om te worden overgenomen door een Amerikaans bedrijf. In de VS gelden wetten waarmee de Amerikaanse overheid inderdaad de toegang kan blokkeren of gegevens kan opvragen.

Verlenging van het contract

Het contract met Solvinity loopt tot augustus van dit jaar, maar kan nog met twee jaar worden verlengd tot augustus 2028. De overheid moest dan wel vandaag aan Solvinity laten weten dat ze wil dat het bedrijf nog twee jaar de IT-dienstverlening voor Logius verzorgt.

Het kabinet liet twee weken geleden al weten dat het contract mag worden verlengd. Staatssecretaris Van der Burg (Slagvaardige Overheid) zegt dat er te weinig tijd is om uiterlijk augustus over te stappen naar een ander IT-bedrijf. Normaal gesproken zou dat zes tot twaalf maanden duren, liet hij aan de Tweede Kamer weten.

Spoedprocedure bij de rechtbank

Om te proberen de contractverlening tegen te houden, stapten drie mensen zonder succes naar de rechter. Een van hen is Karin Ramaker. Zij begon online een handtekeningenactie waarin zij ervoor pleit de overname van Solvinity tegen te houden. Die is op dit moment door ruim 190.000 mensen ondertekend. "Die zorgen zijn er dus onder heel veel burgers", zegt ze tegen de NOS.

Zodra Solvinity is overgenomen door het Amerikaanse bedrijf, valt het onder Amerikaanse wetgeving, zegt mede-initiatiefnemer van de rechtszaak Jacqueline Roig. "Dat wil niet zeggen dat ik denk dat er direct een database wordt verstuurd", zegt ze. "Helemaal niet. Maar waar ik bang voor ben: wanneer de overheid in Amerika data wil inzien of blokkeren van een Nederlander, dan kán ze dit doen."

Maar de rechter heeft nu dus beslist dat het contract toch mag worden verlengd. Omdat het om een spoedprocedure ging is er alleen een korte uitspraak gepubliceerd, nog zonder de motivering van de rechtbank. Die volgt binnen twee weken. De advocaat van de initiatiefnemers laat aan de NOS weten teleurgesteld te zijn in de uitspraak.

Overname nog niet definitief

De overname van Solvinity door het Amerikaanse bedrijf is nog niet definitief. Op dit moment loopt er nog een onderzoek van Bureau Toetsing Investeringen (BTI). Deze toezichthouder onderzoekt of de overname een risico is voor de nationale veiligheid.

Het is onduidelijk wanneer het onderzoek van het BTI klaar is. De toezichthouder kan de overname niet zelf tegenhouden, maar wel een advies uitbrengen aan de minister van Economische Zaken. Die beslist of de overname uiteindelijk wel of niet mag doorgaan.

Dat is de laagste prijs sinds 22 april. De dalende olieprijs stuwde de aandelenkoersen in Europa, waaronder dus ook op de Amsterdamse beurs AEX. Die noteerde rond 13.30 uur een stand van 1036,02 punten, een dagwinst van 2 procent.

Verrijken van uranium

De hevige bewegingen in aandelenkoersen en de olieprijs volgen op berichten dat er een akkoord tussen de VS en Iran in de maak is. Volgens nieuwssite Axios is Iran bereid een stop te zetten op het verrijken van uranium. Die verrijking is nodig om een kernwapen te ontwikkelen. In ruil daarvoor zou de VS bevroren Iraanse tegoeden vrijgeven en sancties opheffen.

Beide landen zouden, als dit plan doorgaat, stoppen met blokkades van de Straat van Hormuz. Hierdoor zou transport van olie en gas uit de Golfregio weer op gang komen.

Araghchi, Irans minister van Buitenlandse Zaken, heeft in Peking gesproken met zijn Chinese ambtgenoot Wang. Iran en China zijn bondgenoten. Eerder heeft de Amerikaanse president Trump China gevraagd om zich meer in te spannen om de Straat van Hormuz weer open te krijgen.

Het gezondheidstechnologiebedrijf kreeg 6 procent meer orders binnen dan in dezelfde periode vorig jaar. Vooral in Noord-Amerika en Europa was er meer vraag van consumenten en ziekenhuizen.

Philips draaide in de eerste drie maanden van dit jaar 3,9 miljard euro omzet. Dat is minder dan in het eerste kwartaal van vorig jaar, toen de omzet 4,1 miljard euro bedroeg. Door efficiënter te werken wist Philips wel de kosten te verlagen, waardoor de winst meer dan verdubbelde naar 146 miljoen euro. Begin vorig jaar was de winst nog 72 miljoen euro.

Hogere productiekosten

Vooral op het gebied van persoonlijke hygiëne gaat het goed met Philips. Net als vorig jaar werden ook dit jaar veel tandenborstels en scheerapparaten verkocht.

Philips verkoopt ook apparatuur voor het monitoren van patiënten in ziekenhuizen. Dat bracht begin dit jaar minder op doordat de productiekosten stegen door de oorlog in het Midden-Oosten. Ook de hogere invoerheffingen in de VS speelden mee.

Philips waarschuwde begin vorig jaar al dat de Amerikaanse importheffingen het bedrijf veel geld kosten. Het concern kan die heffingen lastig doorberekenen aan klanten, door langlopende contracten met ziekenhuizen.

Concurrent Siemens waarschuwde recentelijk dat het conflict in het Midden-Oosten op de lange termijn mogelijk een negatieve invloed heeft op de winst van het bedrijf.

"Op papier zijn de belastingen in Nederland progressief, maar in de praktijk betalen de hoogste inkomens relatief minder belasting dan de groep daaronder", schrijft het onafhankelijke onderzoeksinstituut. Het planbureau bekijkt onder meer hoe het beleid in ons land beter kan.

Vandaag verscheen een rapport hierover, waarvan de titel luidt: 'De hoogste bomen vangen minder wind: belastingdruk op inkomens en vermogens'.

Volgens het CPB worden de verschillen tussen huishoudens op meerdere manieren groter. Een steeds groter deel van het totale inkomen gaat naar de rijkste 1 procent. Ook worden de verschillen in vermogen groter tussen specifieke groepen, bijvoorbeeld tussen huiseigenaren en huurders, en tussen directeuren-grootaandeelhouders en andere werkenden.

"Inkomsten uit bedrijfswinsten en beleggingen ontwikkelden zich de afgelopen decennia veel gunstiger dan salarissen van werknemers en ambtenaren", zegt medeauteur van het rapport Arjan Lejour in een toelichting.

0,01 procent hoogste inkomens

Mensen die het meest verdienen gingen er tussen 2011 en 2019 meer op vooruit dan mensen met lage of middeninkomens, is te lezen in het rapport. Hoe hoger het inkomen, hoe meer het steeg tussen 2011 en 2019.

Voor de 0,01 procent hoogste inkomens ging het om een toename van 70 procent voor hun zogenoemde reële inkomen. Dat houdt in: hoeveel iemand daadwerkelijk kan kopen met het inkomen, gecorrigeerd voor inflatie. In dezelfde periode stegen de reëel inkomens van de laagste 99 procent gemiddeld tussen de 4 en 8 procent.

In 2019 was het gemiddelde inkomen van de hoogste 1 procent ongeveer 600.000 euro. Van de top 0,01 procent was dat ruim 13 miljoen euro.

Gelijke kansen

Het CPB waarschuwt dat dit invloed kan hebben op het hebben van gelijke kansen. Wie je ouders zijn en in welke omstandigheden je opgroeit, bepalen dan in toenemende mate je kansen in het leven.

"Als je snel moet gaan werken omdat het huishouden inkomsten nodig heeft, en niet gaat studeren, is de kans groot dat je later minder kunt bijdragen aan de economie", zegt Lejour.

Het leidt er uiteindelijk toe dat talent minder goed wordt benut en dat is slecht voor de samenleving, waarschuwt het planbureau.

Belastingstelsel

Volgens het CPB kunnen veranderingen in het belastingstelsel helpen om de verschillen kleiner te maken en de samenleving eerlijker te maken.

"Nu is het belastingstelsel zo ingericht dat verschillen makkelijk groter kunnen worden", zegt Lejour. "Allerlei vermogens en inkomens worden beperkt of ongelijk belast. Of er zijn uitzonderingen."

Volgens het CPB kunnen verschillen worden verkleind door bijvoorbeeld de erf- en schenkbelasting te verhogen. Ook zouden vrijstellingen voor deze belastingen kunnen worden verminderd.

Daarnaast kunnen tarieven worden aangepast. "Dit zijn relatief eenvoudige aanpassingen die niet voor al te grote problemen zullen zorgen bij de Belastingdienst", zegt Lejour.

Woningbezitters en gepensioneerden

Het CPB merkt ook op dat delen van de middenklasse relatief weinig belasting betalen door allerlei regelingen die gunstig uitpakken voor woningbezitters en gepensioneerden.

Hoewel de bruto-inkomens ongeveer hetzelfde zijn, betaalt de ene groep meer belasting dan de andere. "Terwijl de economische onderbouwing daarvoor vaak ontbreekt", staat in het rapport.