En dat is nog een understatement. "We zijn voortdurend problemen aan het tackelen", vertelt Gabriel Bortoleto (Audi). "Alsof je een baby leert lopen en praten."

Drie weken reserveerde de F1 voor het proefdraaien met de nieuwe auto's. Veel meer testdagen dan gebruikelijk, puur vanwege een ingrijpende reglementswijziging. Hoewel de renstallen in Catalonië en Bahrein veel meer meters maakten dan gevreesd, hangen er nog steeds donkere wolken boven de sport.

"Ik ben opgelucht dat het testen behoorlijk ging. We hebben allemaal veel meters gemaakt. Dat ging in het verleden weleens mis", zegt Toto Wolff.

De Mercedes-leider erkent dat het een klus wordt om fans waar voor hun geld te geven. "Natuurlijk lopen we tegen uitdagingen aan, zoals het opladen tijdens de kwalificatie en de race. Er is een open discussie met de F1-leiding, maar voor draconische maatregelen is het nog te vroeg."

Met de billen bloot

"Dit circuit wordt een schok voor het batterijpakket", verwacht Mercedes-rijder Kimi Antonelli. Ook Wolff geeft toe dat de baan niet ideaal is. "Melbourne is een energievreter. We gaan meteen met de billen bloot, maar zullen alles nauwgezet analyseren. Al zijn we rivalen op de baan, we hebben hetzelfde belang: F1 beter en spannender maken."

Of de kwalificatie er leuker op wordt? Dat lijkt een illusie. Het favoriete uurtje van veel F1-fans, waarin coureurs alles uit hun auto persen, dreigt om zeep geholpen te worden door leeglopende batterijen. Energie sparen tijdens de allersnelste rondjes, het zadelt coureurs op met duivelse dilemma's. Vol gas de laatste bocht uit om het ultieme rondje vliegend te beginnen? Of is het slimmer om iets behoedzamer uit de startblokken te schieten en zo langer vol vermogen te houden?

Sleutelterm is 'lift and coast': rijders moeten uitrollend bochten opofferen, zodat ze daarna niet met lege batterijen zitten. Het oordeel van Fernando Alonso (Aston Martin) is ontnuchterend. "In snelle bochten doen je skills er niet meer toe. Batterijen bepalen hoe snel je hem neemt. Of eigenlijk hoe langzaam."

"Dit botst enorm met onze natuur", schetst Lando Norris (McLaren). "Langzaam gaan om een snelle tijd neer te zetten? Dat hebben we nog nooit meegemaakt." Ook Haas-rijder Ollie Bearman kan er moeilijk aan wennen. "Op sommige plekken gaan we nu 40 kilometer per uur langzamer. Bochten die uitdagend waren, zijn opeens een eitje."

Max Verstappen serveert de nieuwe reglementen af als "F1-onwaardig en anti-racen". Wereldkampioen Norris sluit zich daar aarzelend bij aan. "Ik wil niet negatief doen, maar de auto's zijn erg anders. Minder leuk, minder puur. Ik ben het in grote lijnen met Max eens. We zijn alleen maar bezig met batterijen opladen, terwijl we juist het uiterste uit de auto willen halen."

Lewis Hamilton (Ferrari) is milder. "Iedereen staat op nul. Dat is een opwindende ontdekkingsreis. We moeten allemaal de boost-knop en de andere opties uitvogelen."

Misschien komt de opgewekte bui van de zevenvoudig kampioen door zijn proefstarts. Terwijl het leeuwendeel van de teams ploeterde, schoot Ferrari uit de startblokken. "We hebben dat beter voor elkaar dan de rest", knikt stalgenoot Charles Leclerc. "Een opsteker."

'We gaan rare starts zien'

De racestart-repetities in Bahrein verliepen verre van vlekkeloos. Het beeld: een ellenlange startprocedure, oranje knipperlichten en fel gierende motoren die klinken als gillende stofzuigers. Plus auto's die tergend langzaam op gang kwamen. "Als ze de rode lichten net zo snel uitdoen als vorig jaar, blijven we allemaal stilstaan", schetst Hamilton. "Het duurt veel langer door extra handelingen in de cockpit, maar ik denk niet dat het gevaar oplevert."

"Deze startprocedure is al lang bekend. Het staat iedereen vrij te starten vanuit de pitstraat", sneert Ferrari-teambaas Fred Vasseur. Niettemin is de racestart een F1-hoofdpijndossier. Australiër Oscar Piastri (McLaren) voorspelt onvoorspelbaarheid. "Het is in allerlei opzichten tricky. Je kunt veel fout doen. We gaan rare starts zien."

Ook de torenhoge titelfavoriet beschouwt de racestart als struikelblok. "Om te winnen moeten je eerste meters ook goed gaan", zegt George Russell (Mercedes). "Mijn oefenstarts waren de belabberdste uit mijn carrière, terwijl Hamilton als een raket van 11 naar 1 schoot."

Start Formule 1-seizoen bij de NOS

De eerste grand prix van het nieuwe seizoen is zondag om 5.00 uur Nederlandse tijd in Australië. De race is via een liveblog te volgen op NOS.nl en in de NOS-app. Dat geldt ook voor de kwalificatie zaterdagochtend om 6.00 uur.

Bondscoach Graham Arnold zit door de oorlog in het Midden-Oosten vast in de Verenigde Arabische Emiraten. Het vliegverkeer in het land is grotendeels stilgelegd. En de aanvraag voor Mexicaanse visa verloopt moeizaam doordat in de regio veel ambassades zijn gesloten.

Mexico heeft de Irakese voetbalbond om alle namen gevraagd zodat de procedure kan worden versneld. Ook meldde het Mexicaanse ministerie van Buitenlandse Zaken dat ambassades in Europa de visumaanvraag kunnen afhandelen.

Irak kan eind maart de tweede WK-deelname veiligstellen, na het debuut in 1986. In een onderling duel bepalen Suriname en Bolivia eerst nog wie de tegenstander wordt van de Irakezen. De wedstrijd staat gepland op 31 maart in het Mexicaanse Monterrey.

Vier vragen en antwoorden over de lastige situatie bij Aston Martin.

Hoe ontstaan die trillingen?

Elke auto heeft een verbrandingsmotor en zo'n motor trilt. Hoe je die motor inbouwt in het onderstel bepaalt hoeveel trillingen de coureur voelt. "Het kan best zijn dat bij te weinig materiaal, te licht of zelfs te stijf, die trilling van de motor wordt doorgegeven via de stoel of stuurkolom aan de rijder", zegt Ernest Knoors, voormalig Ferrari-ingenieur.

Volgens Knoors zal de rijder hier veel last van hebben, maar het kan zijn dat de motor zelf ook stuk gaat.

Hoe voelt dat getril voor de coureurs?

"De auto is eigenlijk een badkuip waar de rijder in zit", legt Knoors uit. "Die is heel hard aangesnoerd met gordels, want je wilt niet kunnen bewegen. Maar dat betekent ook dat als de auto heel hard trilt, dit wordt doorgegeven aan je lichaam."

Het effect? "Je gaat minder goed zien, want je ogen trillen. Je handen shaken aan het stuur. De rijder moet zich juist concentreren op wat er om hem heen gebeurt", aldus Knoors.

Hoe erg zijn al die trillingen voor het lichaam?

Aston Martin-rijder Fernando Alonso zei al dat hij niet meer dan 25 ronden achter elkaar kan rijden zonder risico op blijvende zenuwbeschadiging in zijn handen. Lance Stroll voelde de grens al na 15 ronden.

Revalidatiearts Eline Nelissen maakt de vergelijking met stratenmakers die met trilboren werken. "Mensen die constant met trillingen te maken hebben, zien we vaker met klachten komen. Zij krijgen vaak last van pijnklachten in de vingers en onderarmen. Na jarenlang herhaaldelijk gebruik kunnen er klachten ontstaan als krachtverlies en dat je sneller dingen uit je handen laat vallen."

Of de bevindingen van stratenmakers gelinkt kunnen worden aan coureurs durft ze niet te zeggen. "Met mijn boerenverstand zeg ik: jaar in jaar uit racen in auto's die continu trillingen geven, heeft een effect. Dus als het al zo heftig is bij één grandprix, snap ik de bezorgdheid van het team wel. Maar voor zover ik weet, is dit niet medisch onderzocht."

Dit is een ramp voor het team, kan het snel worden opgelost?

"Nee. Zeker niet met de regels die er nu zijn. Je kan niet onbeperkt geld uitgeven. Er zijn limieten aan hoe en hoeveel je mag testen", zegt Knoors.

Zo mag je de auto niet zomaar op het circuit gaan testen, of in een windtunnel. Met die beperkingen moet het team dit probleem oplossen, terwijl concurrenten hun auto kunnen verbeteren. "Voor Aston Martin is dit een nachtmerrie aan het begin van hun seizoen."

Dat je niet kan testen zoveel als je wilt, noemt de technicus een uitdaging.

"In mijn tijd, rond 2000, testte je rond kerst al uitgebreid met de nieuwe auto, zodat deze problemen vóór de eerste race waren opgelost. Nu ben je beperkt tot effectief zes testdagen en de shake-down (de eerste testweek achter gesloten deuren red.). Daardoor heb je zo weinig kilometers gemaakt op het circuit, dat je dit soort problemen kunt tegenkomen."

'Grand prix overslaan is geen optie'

"Aston Martin is contractueel verplicht deel te nemen aan alle 24 races. Verstek gaan gaat niet alleen gepaard met imagoschade, maar leidt ook tot sportieve- en financiële sancties. Een weekend overslaan om kinderziektes op te lossen is dus geen optie", schetst Formule 1-verslaggever Louis Dekker de situatie.

"Gevolg: de renstal is met tientallen werknemers van Engeland naar Australië gevlogen om slechts een paar rondjes te rijden."

Stolz moet acht afstanden schaatsen in vier dagen. Een loodzwaar programma. "Ik ga veel bidden dit weekend. Eerlijk gezegd wordt het waarschijnlijk de zwaarste combinatie uit mijn leven. Acht races in totaal. Ik ga veel pijn lijden, maar ik ga mijn best doen", aldus de regerend wereldkampioen allround.

Bij de Winterspelen in Milaan ging Stolz voor vier gouden medailles. Het werden er twee, en een zilveren. Daarmee was hij de best presterende Amerikaan deze Winterspelen.

Vanuit Milaan meteen naar Friesland

Na de Spelen nam Stolz bewust even wat gas terug. Waar veel Amerikaanse medaillewinnaars terugkeerden naar de Verenigde Staten voor een bezoek aan het Witte Huis of andere huldigingen, reisde Stolz meteen door naar Nederland. "Ik ben naar Friesland gegaan om een beetje uit te rusten, mijn gedachten te ordenen en me voor te bereiden op de WK's."

Voor Stolz is de grootste druk van het seizoen inmiddels van de ketel met de olympische titel op de 500 en 1.000 meter en olympisch zilver op de 1.500 meter. Op de massastart bleef een podiumplaats uit.

Perfecte Spelen werden het niet, maar opnieuw onderstreepte Stolz zijn status als een van de meest dominante schaatsers van dit moment.

"Natuurlijk had ik liever drie keer goud gewonnen op mijn beste afstanden. De kans dat alles precies goed valt op de Spelen is niet zo groot. Twee keer goud en een zilveren medaille is nog steeds heel goed. Soms is iemand anders gewoon beter of heb je een mindere dag."

Dat Stolz uitgroeide tot de meest succesvolle Amerikaanse atleet van de Winterspelen, geeft hem voldoening. "Het is mooi om de meeste medailles voor Team USA te hebben. Hopelijk zorgt het ook voor meer publiciteit en aandacht voor het schaatsen in Amerika."

Eerste man die beide WK's combineert

De overgang van de olympische euforie naar 'gewone' wereldkampioenschappen is mentaal niet eenvoudig, erkent Stolz: "Het voelt alsof alles waar je vier jaar voor hebt gewerkt voorbij is. Maar ik moet mezelf eraan herinneren hoe groot een wereldtitel is."

De Amerikaan is de eerste mannelijke schaatser die in dezelfde week het sprint- en allroundtoernooi combineert. Sinds 2020 worden de twee toernooien in dezelfde week georganiseerd. Bij de vrouwen ging de Japanse Miho Takagi hem twee jaar geleden voor in Inzell. Zij hield het na de tweede afstand in het allroundtoernooi voor gezien.

De keuze van Stolz om beide kampioenschappen te rijden, was geen moeilijke. "De kans is er om iets heel bijzonders te doen. Dan moet je die grijpen."

Het winnen van het sprinttoernooi heeft voor de Amerikaan een lichte voorkeur: "Mijn allroundtitel verdedigen zou mooi zijn. Maar als ik de WK sprint win, sta ik in een rijtje met Eric Heiden en Shani Davis, die als enigen die twee wereldtitels sprint én allround hebben gewonnen. Dat is speciaal."

Het duo moet als klankbord gaan fungeren, legt Ajax uit op de clubwebsite. "De Jong biedt technische ondersteuning aan Cruijff richting de verschillende teams en voetbalinhoudelijke afdelingen. Ook zal hij voorlopig de scouting voor betaald voetbal aansturen."

De Ridder gaat helpen met "de voorbereiding en uitvoering van transfers richting interne en externe stakeholders".

Traineeship oud-spelers

De Jong en De Ridder doorliepen de afgelopen jaren een traineeship bij Ajax, onder hoede van algemeen directeur Menno Geelen. Ajax wil op lange termijn meer oud-spelers bij de organisatie betrekken.

De Jong speelde 276 wedstrijden in het eerste van Ajax, De Ridder kwam tot 35 duels. Allebei doorliepen ze (een deel van) de jeugdopleiding van de Amsterdammers.

Naast De Jong en De Ridder is er met voetbaldirecteur Marijn Beuker nog iemand die zich met technische zaken bezighoudt.

In Australië reageerde Verstappen op de door Carlos Sainz uitgesproken hoop dat feedback van coureurs over de nieuwe regelementen nog voor veranderingen zou zorgen.

"Daarvoor is het nu een beetje laat", denkt Verstappen. "Met alle moeite en het geld dat in het optuigen van die nieuwe regels is geïnvesteerd, gaat dat niet zomaar veranderen."

Verstappen kritisch

Verstappen was eerder uiterst kritisch over de vernieuwingen. De viervoudig wereldkampioen vond dat de lol er wel af was, nu coureurs met hun hybride auto's veel rekening moeten houden met het 'managen' van hun batterij.

De auto's van de F1-teams zijn kort voor de eerste race nog volop in ontwikkeling. Alleen Mercedes en Ferrari leken in de testdagen helemaal op schema te liggen.

Maar ook bij Red Bull loopt het steeds beter, aldus Verstappen. "Ik was echt positief verrast over hoe alles voelt in de auto. Het blijft complex met de nieuwe regels, maar gewoon puur qua hoe de auto aanvoelt, was ik tevreden."

Start Formule 1-seizoen bij de NOS

De eerste grand prix van het nieuwe seizoen is zondag om 5.00 uur Nederlandse tijd in Australië. De race is via een liveblog te volgen op NOS.nl en in de NOS-app. Dat geldt ook voor de kwalificatie zaterdagochtend om 6.00 uur.

Toch lijkt Verstappen geen favoriet voor de zege in Australië, komende zondag. "We weten vanuit Bahrein (waar twee testweken plaatsvonden) dat er nog dingen beter moeten, het kan zeker sneller."

Hongerige Norris

Ook bij het McLaren van Lando Norris oogde het tijdens de testdagen nog wankel. Maar de regerend wereldkampioen heeft er alsnog vertrouwen in. "Dat er een of twee teams zijn die er wat beter voor staan, betekent niet dat we achter de feiten aanlopen. Het is geen verkeerde startpositie."

Norris is alleen maar hongeriger geworden na het winnen van zijn eerste wereldtitel. "Ik heb afgelopen tijd meer gedaan dat ooit en zeker niet stilgezeten", zegt hij. "Ik heb net zo veel honger naar succes als eerst. Misschien zelfs alleen maar meer."

Volgens Newey worden de trillingen veroorzaakt door de door Honda geleverde motor, die de schokken via het chassis doorgeeft aan het stuur.

"Die trilling veroorzaakt al wat kleine problemen, zoals spiegels die eraf vallen, achterlichten die losraken," zei hij in Albert Park. "Maar het belangrijkste probleem is dat die trilling uiteindelijk in de vingers van de coureur terechtkomt."

Alonso zegt dat hij niet meer dan 25 ronden achter elkaar kan rijden zonder risico op blijvende zenuwbeschadiging in zijn handen. Stroll voelt de grens al na 15 ronden. "We moeten het aantal ronden tijdens de race dus fors beperken, totdat we de bron van de trilling hebben gevonden," aldus Newey.

'Deelname in Australië is verplicht'

"Aston Martin is contractueel verplicht deel te nemen aan alle 24 races. Verstek gaan gaat niet alleen gepaard met imagoschade, maar leidt ook tot sportieve- en financiële sancties. Een weekend overslaan om kinderziektes op te lossen is dus geen optie. Gevolg: de renstal is met tientallen werknemers van Engeland naar Australië gevlogen om slechts een paar rondjes te rijden", schetst Formule 1-verslaggever Louis Dekker de merkwaardige situatie.

"Meedoen is belangrijker dan winnen is een term die eigenlijk hoort bij de olympische gedachte, maar hij is nu ook van toepassing op Aston Martin. Eigenaar Lawrence Stroll heeft al jarenlang grootse plannen om zijn renstal toonaangevend te maken, maar het strooien met miljoenen leidt nog lang niet tot een gouden oogst. Het binnenhalen van Red Bull Racings topontwerper Adrian Newey en de gelauwerde Honda-motor was bedoeld als springplank naar de top, maar het huwelijk begint met een nachtmerrie."

De Britse renstal kampte tijdens de wintertests al met technische problemen, waardoor het aantal afgelegde kilometers beperkt bleef. Volgens Newey is er wel vooruitgang geboekt bij het verminderen van de trillingen in het batterijpakket, maar blijft het probleem in het chassis bestaan.

Honda-topman Koji Watanabe kan niet voorspellen wanneer de problemen zijn opgelost. "Ik wil dat het snel gaat, maar op dit moment is het lastig te zeggen wanneer en hoe," zei hij.

Voor zitskiër Jeroen Kampschreur (26) worden het zijn derde Spelen. De negenvoudig wereldkampioen geldt op de piste van Cortina als een van de favorieten voor eremetaal. Hij heeft al twee paralympische medailles in zijn kast hangen, een gouden (in 2018) en een zilveren (in 2022) op de supercombinatie.

Kampschreur heeft naar eigen zeggen "een ongelooflijk goed seizoen" achter de rug, maar vindt het lastig om verwachtingen uit te spreken voor de Spelen. "Omdat ik niet weet hoe de conditie van de piste gaat zijn. Het kan warm worden, misschien wel regenen", aldus Kampschreur. "Maar ik heb wereldbekerpodiums gehaald op deze piste, dus ik verwacht dat ik plakken kan binnenhalen."

Concurrentie uit eigen land

Een van zijn grote concurrenten is ook een Nederlander en een goede vriend: Niels de Langen (26). "Ik vind het echt een voorrecht om met hem te kunnen trainen, we kunnen ons aan elkaar optrekken", aldus De Langen.

Net als Kampschreur maakt De Langen zich op voor zijn derde Spelen en heeft hij al paralympische medailles veroverd. Hij won in 2022 in Peking zilver op de slalom en brons op de supercombinatie.

Hij hoopt in Cortina vooral op de slalom, reuzenslalom en supercombinatie hoge ogen te gooien. "In Peking wilde ik vooral mijn eerste paralympische medaille halen, maar mijn eerste overwinningen in de wereldbeker dit seizoen smaken naar meer."

Zowel Kampschreur als De Langen skiet in Cortina met een speciale, meer aerodynamische kap op hun zitski, waardoor wordt verwacht dat ze een stuk sneller zullen zijn.

Bij het snowboarden behoren Lisa Vos-Bunschoten (30) en Chris Vos (28), die in de zomer van 2024 ouders werden van een dochter, tot de kanshebbers. Voor beiden is het hun vierde paralympische deelname.

Vos-Bunschoten pakte in 2018 zilver op de snowboardcross en brons op de slalom. Bij de vorige Spelen werd ze vierde en greep ze net naast de medailles. Ook haar partner Vos is al in het bezit van twee medailles, hij won in 2018 (snowboardcross) en 2022 (slalom) zilver.

In Cortina slaat Vos-Bunschoten de snowboardcross over. Ze wil zich volledig focussen op de slalom. Daarop wil ze "de beste versie van zichzelf laten zien".

Mogelijk primeur voor Van Bergen

De Nederlandse paralympiër met de meeste ervaring is de 47-jarige Barbara van Bergen. Zij begon haar carrière als rolstoelbasketbalster en deed met het Nederlands team drie keer mee aan de Paralympische Zomerspelen, wat haar twee keer brons opleverde.

Inmiddels is ze als zitskiër alweer toe aan haar tweede Winterspelen. Bij de vorige Spelen was het verschil met de podiumplekken nog vrij groot. Ze werd op de super-G vierde met een achterstand van ruim vier seconden op de nummer drie, op de reuzenslalom werd ze vijfde. Als het haar dit keer wel lukt om op het podium te eindigen, wordt ze de eerste Nederlandse paralympiër die zowel op de Zomer- als Winterspelen een medaille behaalt.

Drie debutanten

De rest van de Nederlandse delegatie bestaat uit debutanten, drie in totaal. De jongste debutant is de 22-jarige Claire Petit. Vier jaar geleden in Peking was ze ook al bijna paralympiër geweest, maar toen raakte ze vlak voor de Spelen geblesseerd en moest ze alsnog afhaken.

Petit is de enige Nederlandse skiester in Cortina die deelneemt in de categorie voor atleten die op één been skiën. "Ik ben fitter en sterker dan ooit, ik sta daar straks met de kans dat ik in de prijzen ga vallen."

De andere Nederlandse debutanten zijn de 25-jarige zitskiër Thijn Speksnijder en de 23-jarige snowboarder Dean van Kooij. De beste prestatie van Speksnijder tot nu toe was een vijfde plaats bij de wereldbeker in Veysonnaz in 2023. Van Kooij deed in november 2021 voor het eerst mee aan een snowboardwedstrijd, die hij meteen won. De Spelen van 2022 kwamen nog wat te vroeg, maar in Cortina gaat hij alsnog debuteren op een olympisch toernooi.

Paralympische Spelen bij de NOS

De Paralympische Spelen zijn dagelijks te volgen bij de NOS via livestreams. Te beginnen met de openingsceremonie op vrijdag 6 maart, die vanaf 19.55 uur via deze stream te zien is. Tijdens de Spelen zijn in elk geval alle wedstrijden met Nederlandse deelnemers live te volgen.

Ook is er een dagelijks avondprogramma met wisselende gasten die de paralympische dag bespreken. Het programma wordt in de avond uitgezonden op NPO 1 (door de week na Pauw & de Wit) en al om 18.30 uur live op themakanaal NPO 1 Extra (bij KPN en Ziggo op kanaal 81).

Goudenmedaillewinnaars als Femke Kok, Jordan Stolz en Sander Eitrem strijden om de laatste prijzen van dit seizoen.

Geen Leerdam, wel Kok

Alleen Jutta Leerdam ontbreekt in Heerenveen, zij besloot om na de Olympische Spelen haar seizoen al te beëindigen. Kok is wel van de partij en de grote favoriet voor de sprinttitel, die ze nog niet eerder veroverde.

Zowel in 2022 als in 2024 eindigde de olympisch kampioene op de 500 meter als tweede bij de WK sprint, een vierkamp over tweemaal 500 meter en tweemaal 1.000 meter.

De concurrentie komt vandaag en morgen uit eigen land van Suzanne Schulting, die vorige week de Nederlandse titel veroverde, met sterke races en twee persoonlijke records. Marrit Fledderus is de derde Nederlandse deelnemer. De Amerikaanse Erin Jackson en de Poolse Kaja Ziomek-Nogal zijn op voorhand de grootste buitenlandse concurrentes.

Unieke dubbel Stolz?

Bij de mannen komt kersvers Nederlands kampioen Janno Botman aan het vertrek met Jenning de Boo en Joep Wennemars. Zij gaan in een vol Thialf nog eenmaal deze winter de strijd aan met de Amerikaan Jordan Stolz.

De olympisch kampioen op de 500 en 1.000 meter jaagt de komende dagen op een unieke dubbel, want hij rijdt de WK Sprint én de WK allround. Op de grote vierkamp verdedigt Stolz zijn wereldtitel. De wereldtitel sprint ontbreekt nog op het reeds goed gevulde palmares van de 21-jarige ster.

Mocht Stolz slagen in zijn missie, dan treedt hij in de voetsporen van zijn landgenoten Eric Heiden en Shani Davis, die in hun loopbaan ook de wereldtitels veroverden op beide meerkampen. Heiden deed dat tot drie keer toe (1977, 1978 en 1979) in hetzelfde seizoen, maar toen werden de toernooien niet binnen vier dagen afgewerkt. Deze dubbel zou dus uniek zijn.

Beune verdedigt titel

Het allroundtoernooi bij de vrouwen is sterk bezet. Het hele podium van het vorige WK is weer van de partij. Joy Beune is de titelverdediger, Marijke Groenewoud en Antoinette Rijpma-de Jong werden twee jaar geleden tweede en derde.

Ook tweevoudig olympisch kampioene Francesca Lollobrigida uit Italië staat aan de start. Valerie Maltais is outsider voor het podium, als ze haar goede olympische vorm (naast het goud op de ploegenachtervolging behaalde ze individueel brons op de 1.500 meter en 3.000 meter) heeft weten te behouden.

Op zondagmiddag hoopt Martina Sablikova afscheid te nemen van een vol Thialf. De Tsjechische was ziek tijdens de Olympische Spelen, miste de 3.000 meter en werd slechts elfde op de 5.000 meter. De 38-jarige Sablikova werd in haar loopbaan vijf keer wereldkampioen allround, maar ze behoort bij haar laatste optreden niet tot de titelkandidaten.

Eitrem op jacht naar meer succes

Sander Eitrem schreef vorige maand geschiedenis door Noorwegen de eerste olympische titel te bezorgen op de 5.000 meter deze eeuw. Het was 32 jaar geleden dat Johan Olav Koss in Hamar goud veroverde.

Ook de laatste wereldtitel allround voor een Noor dateert uit 1994 en niet geheel toevallig was het toen ook Koss die in Göteborg de grote vierkamp won, voor de Nederlanders Ids Postma en Rintje Ritsma.

Sindsdien stonden Eskil Ervik, Havard Bokko, Sverre Lunde Pedersen en Hallgeir Engebraten wel op het podium, maar de titel zat er nooit in. Pedersen kwam er in 2018 het dichtst bij, maar kwam tijdens de 10 kilometer in Amsterdam ten val en verspeelde de titel aan Patrick Roest.

De vraag is hoe het met de vorm is van Eitrem. Hij werd bij de Spelen na de door hem gewonnen 5 kilometer ziek, moest de ploegenachtervolging overslaan en kwam op de 10 kilometer en de 1.500 meter niet verder dan de zevende en negende plaats.

Hij weet wel hoe het is om in Thialf een allroundtoernooi op zijn naam te schrijven: vorig seizoen won Eitrem het Europees kampioenschap.

Voor AZ-middenvelder Peer Koopmeiners was het een grote opluchting dat zijn ploeg, ondanks één schot op doel met 2-1 wist te winnen. Hij veroorzaakte vorig jaar in de absolute slotfase van de bekerfinale, in de 99ste minuut, een strafschop, waarna Go Ahead Eagles na een verlenging en penalty's toch nog aan het langste eind trok.

En dus kan hij zich samen met AZ op 19 april in De Kuip revancheren, deze keer met NEC als opponent. "Ja, daar ben ik heel blij mee natuurlijk. En met mij de hele club, de fans en het hele team. Dat merk je heel erg, al het hele jaar als we weer in de beker spelen. Elke keer zie je die gretigheid bij ons, een bepaalde overlevingsdrang. Dat we het heel graag willen, dat lijkt me duidelijk."

Trainer Leeroy Echteld: "Het is voor de spelers zeker heel mooi dat ze weer de kans krijgen om iets te winnen. En voor mij persoonlijk is het ook hartstikke mooi dat we het gehaald hebben."

Dik verdiend

Dankzij twee eigen goals van Telstar dus. Toch noemt Echteld de overwinning "dik verdiend". Al was "de spanning niet te houden", aldus de coach. Hij grinnikt om de verslaggever die zegt dat hij "een prachtig getekend gezicht" heeft en vraagt of hij er rimpels bij heeft gekregen van de stress en zenuwen.

Echteld, met een grijns: "Dan moet je straks even gaan tellen... Het was een zware wedstrijd. Daarom ben ik nu nog zo bedeesd eigenlijk. Als we in de verlenging terecht waren gekomen, dan hadden we het heel zwaar gekregen."

Echteld: "We hebben de druk goed opgevoerd. Er kwamen niet hele grote kansen uit, maar we waren wel dreigend. Na rust zijn we daarmee door gegaan. Dat heb ik ook aangegeven: we moeten nog twee stapjes harder werken, waardoor Telstar echt in de moeilijkheden zou komen. Dat hebben ze een uur lang prima gedaan. Het is alleen zonde dat we die goal weg hebben gegeven."

Commotie om tweede eigen goal

Telstar-trainer Anthony Correia reageerde nuchter op de uitschakeling van zijn club, die voor het eerst in de geschiedenis de finale had kunnen bereiken.

"We hebben niet genoeg gecreëerd. Misschien verdiende deze wedstrijd wel geen winnaar. Want zij hebben ook niet veel gecreëerd, al moet ik zeggen dat zij in de eerste helft het betere van het spel hadden. En in de tweede helft hebben ze goed verdedigd. Dus ja, helaas."

En dan was er nog de commotie over de tweede eigen goal, van Neville Ogidi Nwankwo. Na een hoekschop werd keeper Ronald Koeman geduwd door Troy Parrott, maar de scheidsrechter zag er geen overtreding in. En dus bleef de 2-0 voor AZ gewoon staan.

Correia was het absoluut niet eens met die beslissing. "Dat moge duidelijk zijn. Maar dat is niet relevant. Wij moeten naar onszelf kijken. Ik kan op mijn kop gaan staan, een paar salto'tjes maken, maar het maakt niet uit, de scheidsrechter gaat 'm niet terugdraaien."

"Weet je wat ik nog meer vind? Dat Gerald Alders op zijn gezicht wordt geschopt, dat we hem moeten wisselen met zo'n snee op zijn hoofd. Dat vind ik ook niet oké. Dat er acht minuten blessuretijd worden bijgeteld en er maar drie zijn gespeeld. Dat vind ik ook niet oké. Maar het maakt het niet uit."

"Wij moeten ook niet verwachten dat we geholpen worden. Dat is nooit gebeurd. Moeten we daarover klagen? Tuurlijk niet. Wij moeten gewoon nog beter willen voetballen. Daar moet onze energie naartoe gaan. We knijpen die gasten uit, om mooi voetbal te laten zien, met een bizarre energie. Nou, dat gaat best goed, Maar het moet nog ietsje beter. We hebben nog negen wedstrijden te gaan in de eredivisie, en die moeten we gewoon vol aanvliegen."

"Het materiaal wordt steeds beter en sneller en het peloton gaat daardoor ook steeds sneller. In elke koers gaat het gemiddeld wel 45, 46 kilometer per uur. Je wil als renners korter op elkaar zitten. Het niveau groeit steeds meer naar elkaar toe. Het komt dus op details aan en het is vechten voor elke plek. Dan gebeuren er helaas valpartijen", zegt hij in de nieuwe NOS Wielerpodcast.

De doorgewinterde sprinter van Unibet-Rose Rockets reed Kuurne-Brussel-Kuurne op zondag en de kleinere kasseienkoers Le Samyn op dinsdag.

Dumoulin deelt mening Groenewegen

Tom Dumoulin zat zaterdag bij De Omloop in de wagen van koersdirecteur Scott Sunderland om lessen te trekken voor de Amstel Gold Race, waar hij vanaf 2027 zelf koersdirecteur zal zijn. Veiligheid is een van de belangrijkste aandachtspunten en ook hij ziet niet direct actiepunten voor de regelgevers.

"Nee, ik zie niet dat het aan veiligheidsissues ligt", aldus Dumoulin. "Ik denk, wat Dylan zegt, dat ze gemiddeld gezien 3, 4 kilometer per uur harder rijden. En dat maakt wel het verschil in reactietijd. Die is minder. Dat zorgt voor valpartijen die je misschien tien jaar geleden iets minder vaak zag."

Afgelopen dagen brak Stefan Küng zijn heup, Tim Wellens een sleutelbeen, Rory Townsend zijn knie en Rick Pluimers verloor twee voortanden.

In Omloop Het Nieuwsblad regende het valpartijen. Bekijk de samenvatting hieronder.

Groenewegen is bezig aan zijn twaalfde seizoen in het peloton. De topsprinter (zes Touretappes) leerde in 2020 een keiharde les toen hij met een manoeuvre in de levensgevaarlijke finale in de Ronde van Polen Fabio Jakobsen ten val bracht. Het leverde hem een schorsing van negen maanden op.

Hij vond vooral Le Samyn een lange nerveuze wedstrijd. "Het ging van links naar rechts. Waarbij je alleen maar je voorganger volgt, want je ziet soms niet eens waar je heen gaat. Het was soms net alsof je in een rollercoaster zat."

NOS De Wielerpodcast #2: Dylan Groenewegen

In de tweede aflevering van de NOS Wielerpodcast gaan Tom Dumoulin en Andries Lamain langs bij Dylan Groenewegen.

De sprinter deed na tien jaar in de WorldTour bij Jumbo-Visma en Jayco-AlUla een stapje terug naar het procontinentale Unibet-Rose Rockets. Onder leiding van oud-topsprinter Marcel Kittel hoopt hij op nieuwe successen.

"Ik heb dat vuur nog. Als ik dat niet meer heb, zal dat het moment zijn dat ik eerlijk zeg: het is mooi geweest. Maar ik heb dat nog. Kittel heeft mij afgelopen winter op allerlei manieren getriggerd. Bij Jayco zat ik teveel in mijn comfort zone. Als je te lang ergens fietst, gebeurt dat vanzelf. Het is goed als je daar wordt uitgehaald."

Zijn eerste koers in de opvallende kleuren van de ploeg van Bas Tietema, de Clàssica Communitat Valenciana, won hij meteen. Zijn eerste koersen in België verliepen minder goed. In Kuurne - de semiklassieker die hij in 2018 won - werd hij 108ste, Le Samyn eindigde voor hem op plek 104.

"Nu heb ik een paar weken geen koers. Mijn doelen zijn de De Panne, Scheldeprijs en een rit in de Giro. De Tour hebben we zelf in de hand. Als wij genoeg punten pakken, dan zullen we die volgend jaar rijden."

Zoals vaker gaan er geluiden op dat het wielrennen veiliger moet, waarbij de verwijtende vinger vaak richting organisatoren en de internationale wielerbond UCI gaat.

"Het zijn ook vooral de renners zelf", vindt Groenewegen. "Iedere ploeg gebruikt tegenwoordig Veloviewer (een app waarin elke bocht in het parcours voorkomt inclusief windrichtingen) en elke renner krijgt in zijn oortje te horen: dáár moet je er zitten. Dat geldt voor 180 renners en dan is het sprinten naar elke bocht. Het komt er eigenlijk op neer dat je elkaar geen ruimte geeft."

Airbags

Over de gevolgen van valpartijen wordt wel nagedacht. Zo zijn er airbags ontwikkeld die de impact van een val kunnen verzachten. Ze zijn nu nog niet toegestaan, maar de UCI onderzoekt of dat in de toekomst mogelijk is.

In Italië troffen Marten de Roon en Kenneth Taylor elkaar in de halve finales van de Copa Italia. Dat leverde geen winnaar op: 2-2.

Real Sociedad treft Atlético in finale

Real Sociedad had de bal en combineerde ook niet onaardig, maar creëerde weinig. Carlos Soler verraste wel bijna Athletic-keeper Padilla met een harde vrije trap.

Pas na rust leek Athletic, dat de beker maar liefst 24 keer veroverde, in te zien dat het minstens een treffer nodig had. Het offensief van Bilbao stelde echter weinig voor en Real Sociedad was in de omschakeling gevaarlijker. In de slotfase zorgde Mikel Oyarzabal vanaf de strafschopstip voor de enige treffer.

In de finale wacht Atlético Madrid, dat dinsdag weliswaar met 3-0 verloor van Barcelona, maar na de 4-0 zege van eerder was het toch voldoende voor de eindstrijd.

In Italië laten Lazio en Atalanta het aankomen op de tweede wedstrijd in de halve finales. In Rome werd het 2-2. De return is op 22 april.

Lazio, met Taylor in de basis en Tijjani Noslin als invaller, kwam twee keer op voorsprong. Lazio leek met een treffer in de 87ste minuut, na een grote verdedigende fout, beet te hebben. De ploeg van De Roon trok in de slotfase toch nog de stand gelijk.

Ook nummer drie Manchester United leverde punten in.

Brighton kreeg de kans op een vroege voorsprong na een fout van Arsenal-keeper David Raya. Dat werd geen treffer, maar enkele minuten later rolde de bal er wel in aan de andere kant. Een schot van Bukayo Saka schampte een verdediger, waardoor Oranje-doelman Bart Verbruggen op het verkeerde been stond en de bal langs zijn benen zag glippen.

Arsenal imponeerde niet, maar hield de gelederen gesloten tegen de club van Jan Paul van Hecke, Joel Veltman en Mats Wieffer, die nog de grootste kans kreeg, maar naast kopte.

De achterstand van Manchester City liep op tot zeven punten. Wel heeft City een wedstrijd minder gespeeld dan Arsenal.

Antoine Semenyo, in de winter overgenomen van Bournemouth, schoot met hooggeheven been kunstig de 1-0 binnen. Ook de gelijkmaker van Morgan Gibbs-White mocht er zijn. Hij scoorde met een hakje, door de benen van een verdediger en hij had bovendien zijn benen gekruist.

City zoekt tevergeefs naar winnende goal

Rodri kopte uit een hoekschop de 2-1 binnen, maar Nottingham gaf zich niet gewonnen en Elliot Anderson schoot van afstand raak. City zocht met man en macht naar de winnende en kreeg daartoe ook alle kansen, maar het lukte niet. In de slotseconde haalde Nottingham nog een bal van de lijn.

Manchester United, derde op respectabele achterstand, verloor op bezoek bij Newcastle United door een doelpunt in de extra tijd: 2-1.

United is onder trainer Michael Carrick bezig aan een goede reeks. Het had elf wedstrijden in de Premier League niet verloren, terwijl middenmoter Newcastle juist vier van de laatste vijf competitiewedstrijden verloor.

In Newcastle kreeg het publiek een wedstrijd vol spektakel voorgeschoteld. In de blessuretijd van de eerste helft kwam de thuisploeg met tien man te staan, nadat Jacob Ramsey zijn tweede gele kaart had gekregen na een schwalbe.

Toch ging Newcastle met een goed gevoel de kleedkamer in, want Anthony Gordon kreeg nog een penalty na een overtreding van Bruno Fernandes. Gordon benutte zelf de strafschop.

United krijgt deksel op de neus

Vlak na de pauze trok Casemiro de stand alweer gelijk met een goede kopbal na een vrije trap. United, met Joshua Zirkzee en Tyrell Malacia als invallers, probeerde het overwicht uit te buiten. In blessuretijd kreeg het echter de deksel op de neus. Invaller William Osula schoot hard raak van afstand.

Chelsea deed goede zaken op bezoek bij Aston Villa. Door met 1-4 te winnen verkleinde Chelsea de achterstand op Villa tot drie punten en duwde het Liverpool omlaag op de ranglijst naar plaats zes. Die klassering geeft aan het einde van het seizoen geen recht op Europees voetbal.

Villa kwam in de tweede minuut al op voorsprong, maar Joao Pedro was met drie doelpunten de grote man voor Chelsea. Ook Cole Palmer scoorde.

In de finale, op zondag 19 april in De Kuip, is NEC de tegenstander, dat gisteren van PSV won na een zinderende voetbalshow.

Dat was de halve finale tussen AZ en Telstar allesbehalve. Voor AZ, teleurstellend zesde in de eredivisie, staat alles in het teken van de KNVB-beker, omdat de trofee de dennenappel, zo luidt het gezegde, de kortste weg naar Europees voetbal is. Winst van de beker geeft immers direct toegang tot de competitiefase van de Europa League.

Zeker voor Telstar, de huidige nummer zeventien van de Nederlandse competitie en dus verkerend in acuut degradatiegevaar, zou dat een buitengewone belevenis zijn. "Heerlijk dromen", stond er dan ook op een spandoek van de Telstarfans, die sowieso al een heerlijk seizoen beleven, voor het eerst sinds 47 jaar terug in de eredivisie.

Tweede keer in de historie

Het was nog maar de tweede keer in de geschiedenis dat Telstar in de halve finale van de beker stond. De eerste keer was in 1992, toen het na een rode kaart met 3-0 verloor van Roda JC.

AZ won de beker al vier keer, maar verloor ook vier finales, waaronder vorig jaar, toen Go Ahead Eagles na een gelijkmaker in de 99ste minuut en strafschoppen aan het langste eind trok.

Er stond kortom veel op het spel, en dat was er ook aan af te zien. Want veel speelden de beide ploegen zeker in het eerste halfuur niet klaar. Kees Smit maaide de bal namens AZ een keer met links de tribune in. Smit kreeg samen met Troy Parrott, Ro-Zangelo Daal en Elijah Dijkstra afgelopen zondag rust tegen FC Utrecht (2-0 verlies).

AZ greep wel het overwicht in balbezit, maar de grootste kans was voor Telstar, toen Sem van Duijn, nota bene AZ-huurling, vanaf elf meter net aan overschoot. En Guus Offerhaus streepte een vrije trap net naast de paal. AZ zette daar een onbesuisd schot van Sven Mijnans tegenover.

Maar meteen na rust lag de bal er in toen Telstar-verdediger Danny Bakker een voorzet van Smit in eigen goal werkte. Enkele minuten later, na een hoekschop, verdween de bal nogmaals in het eigen doel via het been van Neville Ogidi Nwankwo. Telstar protesteerde, omdat Parrott keeper Ronald Koeman duwde, maar de scheidsrechter zag er geen overtreding in.

En dus stond er ineens een 2-0 voorsprong op het bord voor AZ, terwijl de ploeg van Leeroy Echteld nog maar één schot op doel kon noteren.

Telstar knokte zich nog wel terug via aanvallende wissels van trainer Anthony Correia. Het was Kay Tejan, in de 73ste minuut ingevallen, die in de 74ste minuut de 2-1 maakte met zijn eerste balcontact. Maar de ploeg kon daarna geen gelijkmaker meer forceren. Met tien spelers voor het eigen strafschopgebied verdedigde AZ succesvol de voorsprong.

Koch debuteerde in het betaald voetbal bij Fortuna Düsseldorf en speelde daar vijf jaar. Aanvankelijk degradeerde hij met die club, om daarna ook twee keer te promoveren en in de Bundesliga uit te komen.

Daarna stapte hij over naar PSV, maar daar verloor hij de concurrentiestrijd met Ronald Waterreus. Verder dan drie wedstrijden in de hoofdmacht van PSV kwam hij niet.

Na drie maanden keerde hij terug naar Duitsland, waar hij speelde voor Arminia Bielefeld, 1. FC Kaiserslautern, Energie Cottbus en MSV Duisburg.

Aan het einde van zijn loopbaan kwam hij ook nog uit voor Dinamo Zagreb en Rapid Wien. Hij beëindigde zijn carrière in 2009.

De Engelse international kreeg destijds een voorwaardelijke celstraf van 21 maanden en 10 dagen. Hij werd schuldig bevonden aan openlijke geweldpleging, poging tot omkoping, gebruik van geweld en belediging van de politie. Maguire ging in beroep, maar een nieuwe behandeling van de zaak werd vier keer uitgesteld.

De rechtbank kwam dit keer tot een lagere straf, maar volgens de BBC ontkent Maguire nog steeds dat hij iets fout gedaan heeft en is de Engelsman van plan om nogmaals in beroep te gaan.

Ontvoering

Maguire vertelde in 2020 aan de BBC zijn kant van het verhaal. Volgens de 32-jarige voetballer werd zijn zus tijdens een stapavondje lastiggevallen en leek zij gedrogeerd te zijn, waarna de situatie uit de hand liep. Hij vertelde dat de agenten in burger waren, waardoor hij dacht dat hij werd ontvoerd. "Ik was doodsbang."

Maguire hoefde niet persoonlijke aanwezig te zijn bij de zaak. Daardoor kan hij vanavond gewoon in actie komen voor Manchester United, dat het in de Premier League opneemt tegen Newcastle United.

Iran speelt zijn groepswedstrijden in de Verenigde Staten, te beginnen op 16 juni tegen Nieuw-Zeeland in Los Angeles. Daar wordt ook tegen België gespeeld. Egypte is in Seattle de derde tegenstander in de poulefase. Daarna bestaat er een kans dat Iran en de VS elkaar in de achtste finales treffen.

Het is een hoofdpijndossier voor de wereldvoetbalbond FIFA, dat beweert de situatie nauwlettend in de gaten te houden.

Mag Iran nog meedoen?

"Niet Trump, maar de FIFA bepaalt of een land meedoet", zegt Jeroen Scheerder, hoogleraar sportpolitiek en sportsociologie aan de KU Leuven in België. "De FIFA zal Iran niet weigeren, Iran is niet de agressor, het is zelf aangevallen."

Individuen, spelers, staf, entourage van het Iraanse team moeten wel vrezen voor een weigering tot toegang tot de VS. Niet voor niets heeft Trump inreisverboden ingevoerd voor enkele landen, waaronder Iran.

"Wat doet Trump als er tussen de Iraanse selectie spelers zitten die lid waren of zijn van de Revolutionaire Garde?", vraagt Scheerder zich af. "Tegelijkertijd zien we dat het Amerikaanse State Department recent aankondigde dat uitzonderingen op het inreisverbod gemaakt kunnen worden. In het bijzonder wat grote sportcompetities als het WK, de Olympische Spelen of de NBA betreft."

Het zou niet de eerste keer zijn dat sporters de toegang tot de VS wordt ontzegd. Enkele leden van de Cubaanse honkbaldelegatie kregen onlangs geen visa voor de World Baseball Classic, het officieuze WK dat donderdag begint.

En voorafgaand aan de loting voor het WK voetbal was er al trammelant, omdat leden van de Iraanse delegatie geen visum hadden gekregen. Daarop besloot Iran tot een boycot, maar uiteindelijk waren er toch Iraniërs aanwezig.

Kan Iran zich terugtrekken?

"Iran kan heel goed zeggen: wij gaan niet spelen in een land dat ons aanvalt", aldus Scheerder. "Ook omdat het niet veilig wordt geacht. Het zou wel uitzonderlijk zijn dat een land zichzelf om veiligheidsredenen terugtrekt."

Mehdi Taj, voorzitter van de Iraanse voetbalbond, sprak al zijn twijfels uit over deelname. "Door de aanval en kwaadaardige actie van Amerika kunnen wij niet hoopvol naar het WK uitkijken."

Scheerder refereert aan de terugtrekking van Noord-Korea voor de Olympische Spelen van Tokio in 2021: "Die trokken zich toen terug in de nasleep van de coronapandemie, om hun atleten te beschermen."

Het leverde Noord-Korea destijds een schorsing op van het IOC en het uitblijven van een uitnodiging voor deelname aan de Winterspelen van 2022 in Peking.

"Het kan mij echt niet schelen", reageerde de Amerikaanse president Donald Trump tegen nieuwssite Politico over een eventuele afmelding van Iran. "Het is een verslagen land, ze lopen op hun laatste benen."

Mocht Iran zich terugtrekken, dan is de vraag welk land de plaats inneemt. Het ligt voor de hand dat een ander Aziatisch land dan mag instappen.

Kan de Verenigde Staten worden geboycot?

Op steun van andere landen hoeft Iran niet te rekenen, denkt Scheerder: "China en Rusland zijn de voornaamste bondgenoten van Iran. Die doen niet mee aan het WK. Bovendien houdt China zich afzijdig en Rusland doet maar wat graag weer mee aan sportevenementen."

Een discussie over een boycot van het WK was er al eerder, vanwege de dreiging van een Amerikaanse inval in Groenland. Ook is er bezorgdheid over de rechten voor lhbti'ers, de handelsoorlog, binnenlandse spanningen, de inzet van agenten van de immigratiedienst ICE en over het drugsgeweld in medegastland Mexico.

"Het is een cocktail aan factoren die aanleiding kunnen vormen voor vormen van protest de komende maanden", zegt Scheerder.

Scheerder wijst ook op de organisatie van het WK van 2018 door Rusland. "Dat was propaganda voor Vladimir Poetin. Vier jaar eerder hadden ze nochtans de Krim geannexeerd. Toch is Rusland daarvoor niet teruggefloten vanuit de internationale sportorganisaties."

En bij het WK in Qatar in 2022 waren de mensenrechten en uitbuiting van arbeidsmigranten onderwerp van gesprek. De toernooien gingen gewoon door.

"Ook dit WK zal doorgaan", zegt Scheerder. "Mexico moet nog eerder dan Amerika vrezen vanwege het geweld daar. Hoe veilig is het in speelstad Guadalajara? Het is perfect denkbaar dat Trump daar op zal inspelen, bijvoorbeeld door een extra gaststad in Amerika te laten aanduiden. Zijn bromance met FIFA-preses Infantino zal dat geenszins in de weg staan, juist integendeel."

De Formule 1 wordt meer dan ooit een tactisch steekspel. Wie weet zijn energie het best op te sparen en op het juiste moment de 'boost-knop' in te drukken?

Met de aanpassingen wordt de kern van de autosport aangetast, meent viervoudig wereldkampioen Verstappen. "Voor mij is Formule 1 elke ronde vol gas, elke ronde op de limiet. Dat is helemaal weg nu."

Wat is er precies veranderd dit jaar?

De Formule 1 heeft het motorreglement versimpeld, omdat het vorige te ingewikkeld en kostbaar was. De afgelopen twaalf jaar hadden F1-motoren twee elektromotoren. Nu is er nog maar één: de 'MGU-K', die energie genereert uit het afremmen van de bolides.

De accu zorgt vanaf dit jaar voor 50 procent van het vermogen, voorheen was dit ongeveer 20 procent. Vanaf dit weekend zal het tactisch omgaan met energie, door eerst te sparen en later een knopje in te drukken voor een boost, daarom een grotere rol gaan spelen.

"Het gas vroeg loslaten om later sneller te kunnen gaan, zelfs tijdens de kwalificatie. Dat is niet hoe F1 hoort te zijn", mopperde de Red Bull-coureur. "Je bent veel te veel bezig met managen en de batterijen opladen en zo."

Geen bananenschillen en sterren

De vergelijking met videospel Mario Kart is snel gemaakt. Nee, er zullen geen bananenschillen gegooid worden en sterren die voor onsterfelijkheid zorgen zijn niet verkrijgbaar tijdens de race. Maar het tactisch omgaan met de elektrische energie heeft wel degelijk een spelelement in zich.

Om energie op te sparen kunnen rijders eerder van hun gas of bijvoorbeeld een extra versnelling terugschakelen in de bocht.

Maar het gebeurt ook automatisch. Na een vastgestelde periode vol gas racen stopt de toevoer vanuit de accu en gaan de bolides steeds iets langzamer. Dit clippen bestond al onder de oude regels en kon je herkennen aan het knipperen van de lampjes bij de achtervleugel. Onder de nieuwe regels zal dit effect groter worden.

FIA heft avondklok op in aanloop naar GP Australië

Autosportfederatie FIA heeft in aanloop naar de Grand Prix van Australië de avondklok opgeheven. Dat betekent dat de Formule 1-teams meer tijd hebben om hun bolides klaar te maken voor de vrije trainingen.

Het besluit is genomen omdat het personeel en materiaal van de teams met vertraging is aangekomen in Melbourne. Dat komt doordat ze moesten omreizen vanwege de oorlog in het Midden-Oosten. Het luchtruim boven dat gebied is gesloten.

De avondklok is ooit ingevoerd om te voorkomen dat de monteurs van de teams tot diep in de nacht aan de auto's blijven werken. Het houdt in dat er vanaf tien uur voor aanvang van de eerste en derde training gedurende zes uur niet aan de auto mag worden gewerkt.

Samengevat: coureurs moeten op bepaalde momenten bewust iets langzamer rijden, om later juist te kunnen versnellen. Opgespaarde energie kan op verschillende manieren gebruikt worden.

Elke coureur heeft een 'boost-knop', waarbij voor een korte periode extra energie uit de accu kan worden opgevraagd. Zolang de voorraad strekt, want op is op.

Bovendien is er ook de inhaalmodus, die automatisch activeert als een rijder binnen een seconde van zijn voorganger rijdt. Het lijkt op het DRS-systeem van de voorgaande jaren (waarbij een rijder de achtervleugel open mocht zetten voor meer topsnelheid), maar in dit geval krijgen coureurs langer de beschikking over elektrische energie.

Andere coureurs

Verstappen verheugt zich dus niet bepaald op alle noviteiten en ook Lewis Hamilton liet zich al kritisch uit. Hoe reageert de rest van het Formule 1-veld?

Volgens Mercedes-coureur George Russell zijn de nieuwe auto's sneller dan verwacht en blijft het principe hetzelfde: "Zo laat mogelijk remmen en zoveel mogelijk snelheid meenemen in en uit de bochten."

"Natuurlijk is er iets meer lift and coast, maar bij de testdagen in Barcelona en Bahrein voelde het echt niet zo slecht", aldus Russell. "In Australië zal het wel een ander verhaal zijn."

Ook Oscar Piastri (McLaren) denkt dat het op peil houden van de batterij in Australië extra lastig zal worden. "Daar zullen we veel lift and coast moeten gebruiken. Net als in Saudi-Arabië, daar heeft het circuit ook snelle bochten en lange rechte stukken."

"Maar je kunt je aanpassen. Dat zal elke coureur moeten doen en het is een kwestie van tijd dat dit normaal of normaler wordt."

Mercedes-teambaas Toto Wolff denkt dat het een kwestie van wennen wordt. "We leren allemaal veel nu. Alle coureurs, alle teams. We willen allemaal het beste voor de sport. We moeten goed evalueren na Melbourne en de eerstvolgende F1-weekends of er dingen moeten veranderen om de races beter te maken."

Start Formule 1-seizoen bij de NOS

De eerste grand prix van het nieuwe seizoen is zondag om 05.00 uur Nederlandse tijd in Australië. De race is via een liveblog te volgen op NOS.nl en in de NOS-app. Dat geldt ook voor de kwalificatie zaterdagochtend om 06.00 uur.

Griekspoor kwam vanwege de oorlog in het Midden-Oosten net als vele anderen niet weg uit de Verenigde Arabische Emiraten, nadat hij vorige week de finale van het tennistoernooi in Dubai had bereikt.

De nummer 25 van de wereld meldde zich toen met een hamstringblessure af voor de eindstrijd tegen de Rus Daniil Medvedev. Ook de Rus is het inmiddels gelukt om uit Dubai te vertrekken.

Rentree in Miami of Marrakech

Griekspoor mist door de kwetsuur het prestigieuze masterstoernooi in Indian Wells, dat deze week begint, maar hoopt nog op een snelle rentree bij het toernooi van Miami. Dat toernooi begint op 18 maart.

Mocht Miami alsnog te vroeg komen, dan wil Griekspoor in het Marokkaanse Marrakech (30 maart) terugkeren. Hij haalde in 2025 de finale van het graveltoernooi in Marokko.

Vos-Bunschoten won op de Spelen van 2018 in Pyeongchang zilver op de cross en brons op de slalom. Op 7 maart zou ze meedoen aan de kwalificaties op de cross, net als Chris Vos (Bunschotens echtgenoot) en Dean van Kooij. Vos-Bunschoten zal nu een week later in actie komen op de snowboardslalom.

Bekijk hieronder een reportage over het echtpaar Vos en Vos-Bunschoten, twee wereldtoppers in het parasnowboarden.

Op de Paralympische Spelen van 2022 in Peking veroverde Vos-Bunschoten geen medailles: ze werd vierde op de cross en zevende op de slalom.

De Nederlandse paralympische ploeg in Italië bestaat uit acht atleten in twee verschillende sporten. Jeroen Kampschreur, Niels de Langen, Claire Petit, Barbara van Bergen en Thijn Speksnijder doen mee bij het para-alpineskiën. Van Kooij, Vos en Vos-Bunschoten zijn de para-snowboarders.

De openingsceremonie van de Paralympische Spelen in Italië is vrijdagavond (om 19.50 uur). Paraskiërs Kampschreur en Petit zijn de Nederlandse vlaggendragers.

Paralympische Spelen bij de NOS

De Paralympische Spelen zijn dagelijks te volgen bij de NOS via livestreams. Te beginnen met de openingsceremonie op vrijdag 6 maart, die vanaf 19.55 uur via deze stream te zien is. Tijdens de Spelen zijn in elk geval alle wedstrijden met Nederlandse deelnemers live te volgen.

Ook is er een dagelijks avondprogramma met wisselende gasten die de paralympische dag bespreken. Het programma wordt in de avond uitgezonden op NPO 1 en al om 18.30 uur live op themakanaal NPO 1 Extra (bij KPN en Ziggo op kanaal 81).